11EA FELSEFE

Aristoteles varlığın oluşunu dört nedenle açıklar. Bunlar maddi neden, formel neden, fail neden ve ereksel nedendir.

Aşağıdakilerden hangisi, bu dört nedene ilişkin bir açıklama değildir?

• A) Sebep - sonuç ilişkisi içinde bir oluş nedenidir.

• B) Bir şeyin biçimsel nedenidir.

• C) Maddenin biçim kazanmasını sağlayan nedendir.

• D) Bir şeyin kendisinden yapıldığı veya kendisinden meydana geldiği maddedir.

Herakleitos, evrendeki tüm ögeler arasında sürekli bir çatışma ve savaş olduğunu ve her şeyin bir başka şeyin yıkımı ve ölümü sayesinde varlığa geldiğini öne sürmüştür.

Buna göre, Herakleitos’un “Bir nehirde iki kez yıkanılmaz.” sözü felsefenin aşağıdaki problem alanlarından hangisi ile ilgilidir?

• Değişim

• B) Arkhe

• C) Ahlak

• D) Bilgi

Sokrates’in bilginin açığa çıkarılması amacıyla kullandığı maiotik yöntem ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Süreç soru sorarak başlatılır.

• B) Sunulan kanıtlar ile karşı tarafa doğru bilgi öğretilir.

• C) Yeni sorularla, verilen cevapların güçsüzlüğü gösterilir.

• D) Doğuştan var olduğu düşünülen bilgiler ortaya çıkarılmaya çalışılır.

MÖ 6. Yüzyıl ile birlikte doğa filozofları varlığı, evreni yaptıkları gözlemlere dayanan, mitolojik unsurlar içermeyen bazı ilkeler ile açıklamaya çalışmışlardır. Örneğin Thales evreni açıklamaya çalışırken her şeyin temelinde ‘su’ olduğunu düşünmüştür. Anaksimenes ise ‘hava’nın yoğunlaşması ya da seyrekleşmesi sonucu varlıkların oluştuğunu ileri sürmüştür. Benzer şekilde Anaksimandros ilk nedeni ‘aperion’, Demokritos ise ‘atom’ ile açıklamaya çalışmıştır.Bu parçada sözü edilen filozofların ilgilendikleri problem aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

• A) İdea

• B) Logos

• C) Arkhe

• E) Değişim

  
  

Aristoteles’e göre “Erdem, tercihlere ilişkin bir huydur. Akıl tarafından ve aklı başında insanın tercihiyle belirlenen, bizle ilgili olarak orta olanda bulunan huydur. Bu, biri aşırılık, öteki eksiklik olan iki kötülüğün ortasıdır.”

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

• Erdem, duygularla hareket etmektir.

• Erdem, ölçülü olmaktır.

• Erdem, tercihler karşısında kararsız kalmaktır.

• Erdem, sezgilerle hareket etmektir

Sofistlere göre bilgi, algılayanın o andaki durumuna bağlıdır. Kişi, bir nesneyi, o anda nasıl algılıyor ise öyle bildirir. Sofistler bu nedenle bilginin, kişiye göre değiştiği sonucuna ulaşmışlardır. Birine doğru gelen şey, o kişi için doğrudur. Herkes için geçerli bir doğru yoktur. Sadece öznel düşünceler vardır.Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

• E) Bilim temel yol göstericidir.

• C) Aklın yolu birdir.

• B) İnsan her şeyin ölçüsüdür.

• D) Eğitim şarttır.

Aşağıdakilerden hangisinin,  Protagoras’ın ‘’İnsan her şeyin ölçüsüdür.’’ sözünü destekleyen bir örnek olduğu söylenemez?

• B) Her insanın hoşuna giden parfüm kokusunun farklı olması

• C) Eylül’ün, uzun saçlarının uçlarından kestirmek için kuaföre gidip tümden kısa saçlı olarak kuaförden ayrılması

• A) Annesinin yaptığı yemeği ev ahalisinin beğenmesine karşın Ayşe’nin tuzlu bulması

• E) Kimya dersinde yaptıkları deney sonucu öğrencilerin suyun yüz derecede kaynadığını tespit etmeleri

nancın temele alındığı MS 2- MS 15. yüzyıl felsefesi, kendinden önceki dönem felsefelerinden etkilenmiştir. Örneğin Hristiyan filozofları, Hristiyanlığı yaymak için diriliş inancını destekleyen ruhun ölmemesi hatta tekrar dirilmesi fikrini savunan Antik Yunan filozofunun görüşlerinden; İslam filozofları ise Tanrı’nın varlığı kanıtlamalarında başka bir Antik Yunan filozofunun geliştirdiği mantıktan yararlanmışlardır.

Bu parçaya göre, MS 2- 15. yüzyıl felsefesini etkileyen filozoflar sırasıyla aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

• A) Epiküros, Aristoteles

• B) Epiküros,Platon

• C) Platon, Aristoteles

• E) Aristoteles, Platon

Bütün Ortaçağ döneminin değişmez karakteristik yaklaşımı, inancın bilgiden üstün tutulmasıdır. Bazı filozoflar inanmak için aklın gereksiz ve yetersiz olduğunu savunmuş, inanç karşısında aklı geri plana atmıştır. Ancak Clemens akıl ile inancı uzlaştırmaya çalışmış, Hristiyan dininin dogmalarını felsefenin yardımıyla rasyonelleştirme çabası içerisine girmiştir.

Bu parçaya göre aşağıdaki yargılardan hangisi Clemens’in görüşüne uygundur?

• B) Hristiyan dogmaları mantıksızdır.

• C) Dini bilgiler, insan aklını aşan özelliktedir.

• D) Din ve felsefe aynı değerdedir.

• E) İnanç, akıl tarafından onaylanmalıdır.

MÖ 6-MS 2. yüzyıl döneminde idea ve töz tartışmaları kendisinden sonra gelen felsefi dönemde hangi tartışmaya dönüşmüştür?

• B) Tümeller

• C) Öz

• D) Bilgelik

• E) Akıl