Жапырақ. Жапырақтың ішкі құрылысы

Өң жасушалары:

• Бір-бірінен алыс жанасып жатады

• Тірі, бір-бірімен тығыз жанасып жатады

• Сыртынан тығыз жанасып жатады

• Өлі, бір-бірімен тығыз жанасып жатады

Answer explanation

Өң жасушалары – тірі, бір-бірімен тығыз жанасып жатады. Астыңғы өңінде жанаспалы жасушалар орналасады (өсімдіктің өсетін жеріне, түріне байланысты кейде үстіңгі өңінде де кездеседі). Өң жасушаларында хлорофилл болмайды, сондықтан түссіз. Күн сәулесін өткізеді, қорғаныштық қызметін атқарады.

Күн сәулесі мол түсетін жерлерде өсетін өсімдіктердің жапырақтарында:

• Бопылдақ жасушалар саны көп

• Жанаспалы жасушалар саны көп

• Торлы жасушалар саны көп

• Бағаналы жасушалар саны көп

Answer explanation

Күн сәулесі мол түсетін жерлерде өсетін өсімдіктердің жапырақтарында бағаналы жасушалар 2-3 қатар болып орналасқан. Жанаспалы жасушалар саны көп. Көлеңкеде өсетін өсімдіктердің жапырақтарында бағаналы жасушалар 1-2 қатар немесе тіпті болмайды. Хлоропластары ірі, хлорофилдері көп.

Жапырақтары доғалы жүйкелі өсімдіктер:

• Үйеңкі, үпілмәлік (кенедән), бегония

• Бидай, жүгері өсімдіктері

• Жолжелкен тал, терек, алма, алмұрт

• Інжугүл, жолжелкен

Answer explanation

Доғалы жүйкелену (доға тәрізді) жапырақ тақтасының түбінен қатарласа шыққан жүйкелер жапырақ ұшына жеткенде доға тәрізді бір-бірімен түйіседі (інжугүл, жолжелкен).

Жапырақтары таспа тәрізді өсімдіктер:

• Терек, қарабидай, жүгері, арпа

• Соя , қарабидай, жүгері, арпа

• Асбұршақ, қарабидай, жүгері

• Бидай, қарабидай, жүгері

Answer explanation

Бидай, қарабидай, жүгері, арпа таспа тәрізді.

Жапырақ тақтасы тақ қауырсындылар

• Арпа, алхоры

• Алма, тары

• Мақта, бұршақ

• Итмұрын, шетен

• Таңқурай, құлпынай, бүлдірген

Жарық мол түсетін үстіңгі өңнің астына жанаса жататын жасуша:

• Бос жасушалар

• Астыңғы жасушалар

• Бағаналы жасушалар

• Торлы жасушалар

Answer explanation

Бағаналы жасушалар жарық мол түсетін үстіңгі өңнің астына жанаса жатады. Бағана тәрізді ұзын, бір-біріне тығыз орналасқандықтан осылай аталады.

Жапырақ

• Тамыр оймақшасының қызметін өзгертеді

• Сабақтың буынынан дамиды, көбеюге қатысады

• Фотосинтез процесін жүргізеді

• Хлорофиллдерді ыдыратады

• Органикалық затты қорға жинайды

Қынапты жапырақтар:

• Шыршада, бидайда, жүгеріде, қамыста

• Бидайда, жүгеріде, қамыста, балдырғанда, күріште

• Аршада, қамыста, балдырғанда, күріште

• Қарағайда, бидайда, балдырғанда, күріште

Answer explanation

Қынапты жапырақтар – бидайда, жүгеріде, қамыста, балдырғанда, күріште және т. б. болады.

Жапырақтары қауырсын тәрізді торлы жүйкелі өсімдіктер:

• Бидай, жүгері өсімдіктері

• Тал, терек, алма, алмұрт

• Інжугүл, жолжелкен

• Үйеңкі, үпілмәлік (кенедән), бегония

Answer explanation

Қауырсын тәрізді торлы жүйкелену негізгі орталық жүйкенің жан-жағынан жанама жүйкелер теңдей таралады. Майда жүйкелері торлап жатады ( тал, терек, алма, алмұрт ағаштарының жапырақтары).

Жапырағы жүрек пішінді өсімдіктер:

• Шырмауық

• Жөке, гүлшетен

• Қарағай, шырша

• Арпа, қарабидай, жүгері

Answer explanation

Жөке, гүлшетен жүрек пішінді; құсықшөп бүйрек пішінді; шырмауық жебе тәрізді.