ŚREDNIOWIECZE (charakterystyka epoki)

NAZWA EPOKI
Nazwa pochodzi od:

• greckiego terminu medium aevum - 'wieki średnie'

• łacińskiego terminu medium aevum - 'wieki średnie'

• greckiego terminu medium aevum - 'wieki małe'

• łacińskiego terminu medium aevum - 'wieki wielkie'

NAZWA EPOKI

• została wymyślona przez francuskich humanistów

• początkowo miała pozytywny wydźwięk

• podkreślał pośredni charakter epoki uważanej za fazę przejściową między antykiem a starożytnością

• średniowiecze postrzegano jako barbarzyński i mroczny okres zacofania, zwycięstwo zabobonu, kryzys w dziejach kultury europejskiej

RAMY CZASOWE
Średniowiecze w Europie trwało:

• około tysiąca lat - od V do XV wieku

• około tysiąca lat - od IV do XIV wieku

• około tysiąca lat - od III do XIII wieku

• około tysiąca lat - od VI do XVI wieku

RAMY CZASOWE

• za początek epoki uznaje się upadek cesarstwa zachodniorzymskiego w 1476r.

• za koniec epoki uznaje się zdobycie Konstantynopola przez Rzymian w 1453r.

• za koniec epoki uznaje się wynalezienie druku przez Jana Gutenberga w 1450r.

• za koniec epoki uznaje się dotarcie do Ameryki przez Krzysztofa Kolumba w 1492r.

POJĘCIA KLUCZOWE: TEOCENTRYZM

• światopogląd teocentryczny oznaczał, że w centrum zainteresowania znajdował się Bóg

• teocentryzm to z gr. theos 'święty'

• maksyma memento mori przypominała, że życie ziemskie jest zaledwie wstępem do wieczności

• religijność przenikała tylko jedną dziedzinę życia - sztukę

POJĘCIA KLUCZOWE: DUALIZM

• pogląd zgodnie z którym świat jest podzielony na dwie przeciwstawne sfery: sacrum i profanum

• dotyczył człowieka uznawanego za istotę złożoną z wiecznej duszy i śmiertelnego ciała

POJĘCIA KLUCZOWE: DUALIZM

• sacrum (sfera doczesna, ludzka, materialna, zła)

• profanum (sfera wieczna, boska, duchowa, dobra)

• profanum (sfera doczesna, ludzka, materialna, zła)

• sacrum (sfera wieczna, boska, duchowa, dobra)

POJĘCIA KLUCZOWE: DUALIZM
to przejrzysta i niepodważalna hierarchia wartości - oparta na antynomiach - ułatwiała podejmowanie życiowych decyzji

• prawda

• fałsz

POJĘCIA KLUCZOWE: DUALIZM
Wartości pozytywne

• Bóg

• ciało

• cnota

• doczesność

POJĘCIA KLUCZOWE: DUALIZM
Wartości negatywne

• szatan

• niebo

• grzech

• światłość