Оқу сауаттылық 27 нұсқа

1-мәтін

    1. Онда мен бесте ме, әлде алты жаста шығармын. Әжеммен бірге жатушы едім. Әже құшағы қандай ыстық, қандай шапағаты зор десеңші. Көзім ұйқыға кеткенше, әжем айналып-толғанып, арқамнан қағып жатқаны. Еркелеп жатып қалғып кеткеніңді өзің де аңғармай қаласың.

   2. Бір күні түн жарымда оянып кеттім. Орнымнан сездірмей тұрдым да, әжемнің төсегінен алыстай бердім. Ондағы ойым, қораның екінші бетіндегі әкем жатқан үйге бару еді. Екі үйдің ортасында иін тіресіп мойындарын көкке созған күйі маңғаз түйелер жатыр екен. Жүндері үлпілдеп, түнгі самалға желпілдегендей сезілді. Түйелердің арасымен жүріп келе жатып, мен мамық жүнді ақ ботаның қасына еріксіз тоқтадым. Осы жерде отырып, жұлдызды аспанға телміріп ұзақ қарағаным есімде. Ай мені еркелете күлгендей сезілді. Ал қаз тізілген түйелердің өркеші тау жоталарындай көлбеңдеп көрінгендей еді. Түннің тымықтығы сонша – мен боталардың баяу демін айқын естіп тұрдым.     

3. 3. Мен әкеме келе жатқанымды ұмытып, осы жерде таңырқап тұра беріппін.

Екінші азат жолдағы авторға әсер еткен жағдай?

• Маңғаз түйелер

• Ботаның мамық жүні

• Әкенің дауысы

• Тымық түн

• Түйенің боздауы

1-мәтін

    1. Онда мен бесте ме, әлде алты жаста шығармын. Әжеммен бірге жатушы едім. Әже құшағы қандай ыстық, қандай шапағаты зор десеңші. Көзім ұйқыға кеткенше, әжем айналып-толғанып, арқамнан қағып жатқаны. Еркелеп жатып қалғып кеткеніңді өзің де аңғармай қаласың.

   2. Бір күні түн жарымда оянып кеттім. Орнымнан сездірмей тұрдым да, әжемнің төсегінен алыстай бердім. Ондағы ойым, қораның екінші бетіндегі әкем жатқан үйге бару еді. Екі үйдің ортасында иін тіресіп мойындарын көкке созған күйі маңғаз түйелер жатыр екен. Жүндері үлпілдеп, түнгі самалға желпілдегендей сезілді. Түйелердің арасымен жүріп келе жатып, мен мамық жүнді ақ ботаның қасына еріксіз тоқтадым. Осы жерде отырып, жұлдызды аспанға телміріп ұзақ қарағаным есімде. Ай мені еркелете күлгендей сезілді. Ал қаз тізілген түйелердің өркеші тау жоталарындай көлбеңдеп көрінгендей еді. Түннің тымықтығы сонша – мен боталардың баяу демін айқын естіп тұрдым.     

3. 3. Мен әкеме келе жатқанымды ұмытып, осы жерде таңырқап тұра беріппін.

4. Бірінші азатжолдың мазмұнына қатысты тақырып

• Немеренің қылығы

• Бұзылған ұйқы

• Әже мейірімі

• Арманшыл бала

• Әже ақылы

Астанадағы ЕҚЫҰ Саммиті – I

1. Қазіргі жаңа Қазақстан тарихындағы маңызды белестің бірі елдің 2010 жылы Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымына (ЕҚЫҰ) - Еуропада, Орталық Азияда және Солтүстік Америкада орналасқан 56 елдің басын біріктіретін ірі аймақтық ұйымға төрағалық етуі болды.

2. Қазақстан – бұрынғы кеңестік кеңістіктегі елдер арасынан бұл ұйымға ең алғаш төрағалық еткен мемлекет. Мүше мемлекеттердің тең құқықтылығы қағидатын және «Ванкуверден Владивостокқа дейінгі ортақ кеңістік» доктринасының пәрменділігін ЕҚЫҰ-ның сақтағанын көрсеткен бұл тарихи шешім республикамыздың халықаралық саясаттағы барған сайын артып келе жатқан релінің мойындалуының айғағына айналды.

3. Еліміздін ЕҚЫҰ-дағы төрағалығының ұраны латынның төрт «Т» әрпі болды: сенім (trust), дәстүр (tradition), транспаренттілік (transparency) және төзімділік (tolerance). Сенім – халықаралық қатынастардағы басты ресурс. Елдер арасындағы өзара сенімге құрылған карым-катынас пен ұдайы үнқатысып отыру ұжымдық қауіпсіздіктің заманауи жүйесінің негізін құрайды. Дәстүр Қазакстанның ЕҚЫҰ-ның іргелі қағидаттары мен құндылықтарына адалдығын айшықтайды. Транспаренттілік мейлінше ашықтықты, «косарланған стандарттың» және «жіктеу шектерінің» жоқтығын, сонымен қатар қауіпсіздік саласында басты назарды сындарлы ынтымақтастыққа бағыттауды аңдатады. Төзімділік – бұл мәдениеттер және өркениеттер арасындағы диалогтың барған сайын артып отырған маңызын түйсіну.

4. Төрағалықтың басты нәтижелі түйіні - ЕҚЫҰ-ның онжылдық үзілістен кейінгі 2010 жылғы 1-2 желтоқсанда өткен Астана саммиті. Оған дейінгі жоғары денгейдегі бас қосу 1999 жылы Ыстамбұлда өткен болатын.

5. Саммитке ЕҚЫҰ-ға мүше 38 мемлекет және үкімет басшысы, жоғары лауазымды шенеуніктер, сонымен қатар басқа да халықаралық және өңірлік ұйымдардың өкілдері қатысты. Олардың қатарында ЕҚЫҰ Бас Хатшысы, БҰҰ Бас Хатшысы, Ресей Федерациясының Президенті, АКШ мемлекеттік хатшысы, Германия Федеральдық Канцлері, Италия Премьер-министрі, т.б бар.

ЕҚЫҰ саммиті Астанадан басқа қай жерде өтті?

• Еуропада

• Орталық Азияда

• Солтүстік Америкада

• Түркияда

• Италияда

Астанадағы ЕҚЫҰ Саммиті – I

1. Қазіргі жаңа Қазақстан тарихындағы маңызды белестің бірі елдің 2010 жылы Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымына (ЕҚЫҰ) - Еуропада, Орталық Азияда және Солтүстік Америкада орналасқан 56 елдің басын біріктіретін ірі аймақтық ұйымға төрағалық етуі болды.

2. Қазақстан – бұрынғы кеңестік кеңістіктегі елдер арасынан бұл ұйымға ең алғаш төрағалық еткен мемлекет. Мүше мемлекеттердің тең құқықтылығы қағидатын және «Ванкуверден Владивостокқа дейінгі ортақ кеңістік» доктринасының пәрменділігін ЕҚЫҰ-ның сақтағанын көрсеткен бұл тарихи шешім республикамыздың халықаралық саясаттағы барған сайын артып келе жатқан релінің мойындалуының айғағына айналды.

3. Еліміздін ЕҚЫҰ-дағы төрағалығының ұраны латынның төрт «Т» әрпі болды: сенім (trust), дәстүр (tradition), транспаренттілік (transparency) және төзімділік (tolerance). Сенім – халықаралық қатынастардағы басты ресурс. Елдер арасындағы өзара сенімге құрылған карым-катынас пен ұдайы үнқатысып отыру ұжымдық қауіпсіздіктің заманауи жүйесінің негізін құрайды. Дәстүр Қазакстанның ЕҚЫҰ-ның іргелі қағидаттары мен құндылықтарына адалдығын айшықтайды. Транспаренттілік мейлінше ашықтықты, «косарланған стандарттың» және «жіктеу шектерінің» жоқтығын, сонымен қатар қауіпсіздік саласында басты назарды сындарлы ынтымақтастыққа бағыттауды аңдатады. Төзімділік – бұл мәдениеттер және өркениеттер арасындағы диалогтың барған сайын артып отырған маңызын түйсіну.

4. Төрағалықтың басты нәтижелі түйіні - ЕҚЫҰ-ның онжылдық үзілістен кейінгі 2010 жылғы 1-2 желтоқсанда өткен Астана саммиті. Оған дейінгі жоғары денгейдегі бас қосу 1999 жылы Ыстамбұлда өткен болатын.

5. Саммитке ЕҚЫҰ-ға мүше 38 мемлекет және үкімет басшысы, жоғары лауазымды шенеуніктер, сонымен қатар басқа да халықаралық және өңірлік ұйымдардың өкілдері қатысты. Олардың қатарында ЕҚЫҰ Бас Хатшысы, БҰҰ Бас Хатшысы, Ресей Федерациясының Президенті, АКШ мемлекеттік хатшысы, Германия Федеральдық Канцлері, Италия Премьер-министрі, т.б бар.

Астана саммитіне қатысқан елдер туралы нақты ақпарат берілген бөлім

• IV

• I

• V

• II

• III

Астанадағы ЕҚЫҰ Саммиті – I

1. Қазіргі жаңа Қазақстан тарихындағы маңызды белестің бірі елдің 2010 жылы Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымына (ЕҚЫҰ) - Еуропада, Орталық Азияда және Солтүстік Америкада орналасқан 56 елдің басын біріктіретін ірі аймақтық ұйымға төрағалық етуі болды.

2. Қазақстан – бұрынғы кеңестік кеңістіктегі елдер арасынан бұл ұйымға ең алғаш төрағалық еткен мемлекет. Мүше мемлекеттердің тең құқықтылығы қағидатын және «Ванкуверден Владивостокқа дейінгі ортақ кеңістік» доктринасының пәрменділігін ЕҚЫҰ-ның сақтағанын көрсеткен бұл тарихи шешім республикамыздың халықаралық саясаттағы барған сайын артып келе жатқан релінің мойындалуының айғағына айналды.

3. Еліміздін ЕҚЫҰ-дағы төрағалығының ұраны латынның төрт «Т» әрпі болды: сенім (trust), дәстүр (tradition), транспаренттілік (transparency) және төзімділік (tolerance). Сенім – халықаралық қатынастардағы басты ресурс. Елдер арасындағы өзара сенімге құрылған карым-катынас пен ұдайы үнқатысып отыру ұжымдық қауіпсіздіктің заманауи жүйесінің негізін құрайды. Дәстүр Қазакстанның ЕҚЫҰ-ның іргелі қағидаттары мен құндылықтарына адалдығын айшықтайды. Транспаренттілік мейлінше ашықтықты, «косарланған стандарттың» және «жіктеу шектерінің» жоқтығын, сонымен қатар қауіпсіздік саласында басты назарды сындарлы ынтымақтастыққа бағыттауды аңдатады. Төзімділік – бұл мәдениеттер және өркениеттер арасындағы диалогтың барған сайын артып отырған маңызын түйсіну.

4. Төрағалықтың басты нәтижелі түйіні - ЕҚЫҰ-ның онжылдық үзілістен кейінгі 2010 жылғы 1-2 желтоқсанда өткен Астана саммиті. Оған дейінгі жоғары денгейдегі бас қосу 1999 жылы Ыстамбұлда өткен болатын.

5. Саммитке ЕҚЫҰ-ға мүше 38 мемлекет және үкімет басшысы, жоғары лауазымды шенеуніктер, сонымен қатар басқа да халықаралық және өңірлік ұйымдардың өкілдері қатысты. Олардың қатарында ЕҚЫҰ Бас Хатшысы, БҰҰ Бас Хатшысы, Ресей Федерациясының Президенті, АКШ мемлекеттік хатшысы, Германия Федеральдық Канцлері, Италия Премьер-министрі, т.б бар.

I бөліктің мазмұнымен сәйкес келетін нұсқа

• Бұл тарихи шешім республикамыздың халықаралық саясаттағы рөлінің мойындалуының айғағы.

• Қазақстанның ЕҚЫҰ ұйымына төрағалық етуі – ел тарихындағы маңызды белестің бірі.

• Доктрина пәрменділігін ЕҚЫҰ-ның сақтағанын көрсеткен.

• Мүше мемлекеттердің тең құқықтылығы қағидаты.

• Қазақстанның ЕҚЫҰның іргелі қағидаттары мен құндылықтарына адалдығын айшықтайтын белгілердің бірі

Астанадағы ЕҚЫҰ Саммиті – I

1. Қазіргі жаңа Қазақстан тарихындағы маңызды белестің бірі елдің 2010 жылы Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымына (ЕҚЫҰ) - Еуропада, Орталық Азияда және Солтүстік Америкада орналасқан 56 елдің басын біріктіретін ірі аймақтық ұйымға төрағалық етуі болды.

2. Қазақстан – бұрынғы кеңестік кеңістіктегі елдер арасынан бұл ұйымға ең алғаш төрағалық еткен мемлекет. Мүше мемлекеттердің тең құқықтылығы қағидатын және «Ванкуверден Владивостокқа дейінгі ортақ кеңістік» доктринасының пәрменділігін ЕҚЫҰ-ның сақтағанын көрсеткен бұл тарихи шешім республикамыздың халықаралық саясаттағы барған сайын артып келе жатқан релінің мойындалуының айғағына айналды.

3. Еліміздін ЕҚЫҰ-дағы төрағалығының ұраны латынның төрт «Т» әрпі болды: сенім (trust), дәстүр (tradition), транспаренттілік (transparency) және төзімділік (tolerance). Сенім – халықаралық қатынастардағы басты ресурс. Елдер арасындағы өзара сенімге құрылған карым-катынас пен ұдайы үнқатысып отыру ұжымдық қауіпсіздіктің заманауи жүйесінің негізін құрайды. Дәстүр Қазакстанның ЕҚЫҰ-ның іргелі қағидаттары мен құндылықтарына адалдығын айшықтайды. Транспаренттілік мейлінше ашықтықты, «косарланған стандарттың» және «жіктеу шектерінің» жоқтығын, сонымен қатар қауіпсіздік саласында басты назарды сындарлы ынтымақтастыққа бағыттауды аңдатады. Төзімділік – бұл мәдениеттер және өркениеттер арасындағы диалогтың барған сайын артып отырған маңызын түйсіну.

4. Төрағалықтың басты нәтижелі түйіні - ЕҚЫҰ-ның онжылдық үзілістен кейінгі 2010 жылғы 1-2 желтоқсанда өткен Астана саммиті. Оған дейінгі жоғары денгейдегі бас қосу 1999 жылы Ыстамбұлда өткен болатын.

5. Саммитке ЕҚЫҰ-ға мүше 38 мемлекет және үкімет басшысы, жоғары лауазымды шенеуніктер, сонымен қатар басқа да халықаралық және өңірлік ұйымдардың өкілдері қатысты. Олардың қатарында ЕҚЫҰ Бас Хатшысы, БҰҰ Бас Хатшысы, Ресей Федерациясының Президенті, АКШ мемлекеттік хатшысы, Германия Федеральдық Канцлері, Италия Премьер-министрі, т.б бар.

Қазақстанның ЕҚЫҰ-ның іргелі қағидаттары мен құндылықтарына адалдығын айшықтайтын белгілердің бірі

• Дәстүр

• Төзімділік

• Ынтымақтастық

• Транспаренттілік

• Сенім

Өмірімізде әуендердің алатын орны өте зор. Адамдар оны күнделікті өмірде: дүкенде, көлікте және жұмыста тағы басқа жерлерде кезіктіріп отырады. Адамдардың өмірінің басым бөлігі де музыкамен байланысты болды. Лев Толстой: «Музыка - әлемдегі ең жоғарғы өнер»,- дейді. Музыка - адам баласының ойлап тапқан ең керемет жаңалықтарының бірі.

Зерттеушілердің айтуынша, музыка жұмыс өнімділігін арттырады. Жақсы әуен адамның өнімді жұмыс істеуіне және шығармашылықпен айналысуына көмектеседі. Британдық зерттеушілер хирургтердің 90 пайызы ота жасау кезінде музыка тыңдайтындығын айтады. Канаданың Виндзор университетінің зерттеушілері ірі өндіріс орындарында музыка тыңдаудан жұмысшылардың жұмыс істеу өнімділігі артқанын, жұмыстан кейін шаршау сезімі төмен болғандығын анықтаған.

Музыка адамға ләззат сыйлайды. Ғалымдардың зерттеуі бойынша, өзімізге ұнайтын музыканы тыңдаған кезде, ағзамыз бақыт гармонын бөледі. Әл-Фараби «Музыканың ұлы кітабы» шығармасында музыканың адам үшін энергия мен бақыттың көзі екендігін түсіндіреді. Әл-Фарабидің өзі музыкалық аспаптарда шебер орындаушы болған, жанынан ән-күй шығарған. Ол аспаптардың жаңа түрлерін жасап, жетілдірді. Әл-Фараби көне аспаптардың шығу тегін табиғаттағы дауысқа балап, соны қайта жаңғыртумен байланыстырды. Мысалы, құмның сусылы, үңгірлердегі желдің уілдеп соғуы, қамыстың сыбдыры т.б. Мұнымен қоса, ол музыканың үш түрі бар екені туралы жазған: біріншісі, жай ғана рақат сезімін тудыратын, екіншісі, құмарлықты, ынтықтықты білдіретін, үшіншісі, біздің қиялымызға бағытталған музыка.

Қазақтың үскірік аспабының аталуы желдің үскіріп соғуына байланысты туған. Айтуынша, үрлеп тартылатын аспаптардың ащы дауысын, ұрып ойналатын аспаптардың күшті дауысын ұрыстарда, аңға шыққанда және шамандардың бақсылық құру кездерінде пайдаланған. Кейбір үрлегі тартылатын және ішекті аспаптарда музыканттар кұстың сайрауын, аңдардың ақыруын, табиғатта болатын басқа да түрлі дауыстарды шебер сала білген, сондай-ақ әншінің салған әнін айнытпай келтірген.

7.  Әл-Фарабиге қатысы жоқ ой

• көне аспаптардың шығу тегін табиғаттағы дауысқа балаған

• музыкалық аспаптарда шебер ойнап, ән-күй шығарған

• музыканың үшінші түрі - қиялымызға бағытгалган музыка

• хирургтердің 90 пайызы ота жасау кезінде музыка тыңдаған

• музыканың бірінші түрі - рақат сезімін тудыратын музыка

Өмірімізде әуендердің алатын орны өте зор. Адамдар оны күнделікті өмірде: дүкенде, көлікте және жұмыста тағы басқа жерлерде кезіктіріп отырады. Адамдардың өмірінің басым бөлігі де музыкамен байланысты болды. Лев Толстой: «Музыка - әлемдегі ең жоғарғы өнер»,- дейді. Музыка - адам баласының ойлап тапқан ең керемет жаңалықтарының бірі.

Зерттеушілердің айтуынша, музыка жұмыс өнімділігін арттырады. Жақсы әуен адамның өнімді жұмыс істеуіне және шығармашылықпен айналысуына көмектеседі. Британдық зерттеушілер хирургтердің 90 пайызы ота жасау кезінде музыка тыңдайтындығын айтады. Канаданың Виндзор университетінің зерттеушілері ірі өндіріс орындарында музыка тыңдаудан жұмысшылардың жұмыс істеу өнімділігі артқанын, жұмыстан кейін шаршау сезімі төмен болғандығын анықтаған.

Музыка адамға ләззат сыйлайды. Ғалымдардың зерттеуі бойынша, өзімізге ұнайтын музыканы тыңдаған кезде, ағзамыз бақыт гармонын бөледі. Әл-Фараби «Музыканың ұлы кітабы» шығармасында музыканың адам үшін энергия мен бақыттың көзі екендігін түсіндіреді. Әл-Фарабидің өзі музыкалық аспаптарда шебер орындаушы болған, жанынан ән-күй шығарған. Ол аспаптардың жаңа түрлерін жасап, жетілдірді. Әл-Фараби көне аспаптардың шығу тегін табиғаттағы дауысқа балап, соны қайта жаңғыртумен байланыстырды. Мысалы, құмның сусылы, үңгірлердегі желдің уілдеп соғуы, қамыстың сыбдыры т.б. Мұнымен қоса, ол музыканың үш түрі бар екені туралы жазған: біріншісі, жай ғана рақат сезімін тудыратын, екіншісі, құмарлықты, ынтықтықты білдіретін, үшіншісі, біздің қиялымызға бағытталған музыка.

Қазақтың үскірік аспабының аталуы желдің үскіріп соғуына байланысты туған. Айтуынша, үрлеп тартылатын аспаптардың ащы дауысын, ұрып ойналатын аспаптардың күшті дауысын ұрыстарда, аңға шыққанда және шамандардың бақсылық құру кездерінде пайдаланған. Кейбір үрлегі тартылатын және ішекті аспаптарда музыканттар кұстың сайрауын, аңдардың ақыруын, табиғатта болатын басқа да түрлі дауыстарды шебер сала білген, сондай-ақ әншінің салған әнін айнытпай келтірген.

Мәтінде айтылмаған пікір

• Музыка тыңдаған жұмысшылардың шаршау сезімі темен болады.

• Адам өмірінің басым бөлігі музыкамен байланысты.

• Музыка тыңдаған жұмысшылардың еңбек өнімділігі артады.

• Ұрып ойналатын аспаптардан аң-құс дауысын естуге болады.

• Үрлеп тартылатын аспаптардан құстың сайрауын естуге болады.

Өмірімізде әуендердің алатын орны өте зор. Адамдар оны күнделікті өмірде: дүкенде, көлікте және жұмыста тағы басқа жерлерде кезіктіріп отырады. Адамдардың өмірінің басым бөлігі де музыкамен байланысты болды. Лев Толстой: «Музыка - әлемдегі ең жоғарғы өнер»,- дейді. Музыка - адам баласының ойлап тапқан ең керемет жаңалықтарының бірі.

Зерттеушілердің айтуынша, музыка жұмыс өнімділігін арттырады. Жақсы әуен адамның өнімді жұмыс істеуіне және шығармашылықпен айналысуына көмектеседі. Британдық зерттеушілер хирургтердің 90 пайызы ота жасау кезінде музыка тыңдайтындығын айтады. Канаданың Виндзор университетінің зерттеушілері ірі өндіріс орындарында музыка тыңдаудан жұмысшылардың жұмыс істеу өнімділігі артқанын, жұмыстан кейін шаршау сезімі төмен болғандығын анықтаған.

Музыка адамға ләззат сыйлайды. Ғалымдардың зерттеуі бойынша, өзімізге ұнайтын музыканы тыңдаған кезде, ағзамыз бақыт гармонын бөледі. Әл-Фараби «Музыканың ұлы кітабы» шығармасында музыканың адам үшін энергия мен бақыттың көзі екендігін түсіндіреді. Әл-Фарабидің өзі музыкалық аспаптарда шебер орындаушы болған, жанынан ән-күй шығарған. Ол аспаптардың жаңа түрлерін жасап, жетілдірді. Әл-Фараби көне аспаптардың шығу тегін табиғаттағы дауысқа балап, соны қайта жаңғыртумен байланыстырды. Мысалы, құмның сусылы, үңгірлердегі желдің уілдеп соғуы, қамыстың сыбдыры т.б. Мұнымен қоса, ол музыканың үш түрі бар екені туралы жазған: біріншісі, жай ғана рақат сезімін тудыратын, екіншісі, құмарлықты, ынтықтықты білдіретін, үшіншісі, біздің қиялымызға бағытталған музыка.

Қазақтың үскірік аспабының аталуы желдің үскіріп соғуына байланысты туған. Айтуынша, үрлеп тартылатын аспаптардың ащы дауысын, ұрып ойналатын аспаптардың күшті дауысын ұрыстарда, аңға шыққанда және шамандардың бақсылық құру кездерінде пайдаланған. Кейбір үрлегі тартылатын және ішекті аспаптарда музыканттар кұстың сайрауын, аңдардың ақыруын, табиғатта болатын басқа да түрлі дауыстарды шебер сала білген, сондай-ақ әншінің салған әнін айнытпай келтірген.

Мәтіндегі айтылган негізгі ой

• Музыкалық әдебиеттердің жазылуы

• Әл-Фарабидің музыка жайлы еңбегі

• Музыкалық аспаптардың пайда болуы

• Музыканың адам өміріне әсері

• "Музыканың ұлы кітабы" атты еңбегіндегі ой

Өмірімізде әуендердің алатын орны өте зор. Адамдар оны күнделікті өмірде: дүкенде, көлікте және жұмыста тағы басқа жерлерде кезіктіріп отырады. Адамдардың өмірінің басым бөлігі де музыкамен байланысты болды. Лев Толстой: «Музыка - әлемдегі ең жоғарғы өнер»,- дейді. Музыка - адам баласының ойлап тапқан ең керемет жаңалықтарының бірі.

Зерттеушілердің айтуынша, музыка жұмыс өнімділігін арттырады. Жақсы әуен адамның өнімді жұмыс істеуіне және шығармашылықпен айналысуына көмектеседі. Британдық зерттеушілер хирургтердің 90 пайызы ота жасау кезінде музыка тыңдайтындығын айтады. Канаданың Виндзор университетінің зерттеушілері ірі өндіріс орындарында музыка тыңдаудан жұмысшылардың жұмыс істеу өнімділігі артқанын, жұмыстан кейін шаршау сезімі төмен болғандығын анықтаған.

Музыка адамға ләззат сыйлайды. Ғалымдардың зерттеуі бойынша, өзімізге ұнайтын музыканы тыңдаған кезде, ағзамыз бақыт гармонын бөледі. Әл-Фараби «Музыканың ұлы кітабы» шығармасында музыканың адам үшін энергия мен бақыттың көзі екендігін түсіндіреді. Әл-Фарабидің өзі музыкалық аспаптарда шебер орындаушы болған, жанынан ән-күй шығарған. Ол аспаптардың жаңа түрлерін жасап, жетілдірді. Әл-Фараби көне аспаптардың шығу тегін табиғаттағы дауысқа балап, соны қайта жаңғыртумен байланыстырды. Мысалы, құмның сусылы, үңгірлердегі желдің уілдеп соғуы, қамыстың сыбдыры т.б. Мұнымен қоса, ол музыканың үш түрі бар екені туралы жазған: біріншісі, жай ғана рақат сезімін тудыратын, екіншісі, құмарлықты, ынтықтықты білдіретін, үшіншісі, біздің қиялымызға бағытталған музыка.

Қазақтың үскірік аспабының аталуы желдің үскіріп соғуына байланысты туған. Айтуынша, үрлеп тартылатын аспаптардың ащы дауысын, ұрып ойналатын аспаптардың күшті дауысын ұрыстарда, аңға шыққанда және шамандардың бақсылық құру кездерінде пайдаланған. Кейбір үрлегі тартылатын және ішекті аспаптарда музыканттар кұстың сайрауын, аңдардың ақыруын, табиғатта болатын басқа да түрлі дауыстарды шебер сала білген, сондай-ақ әншінің салған әнін айнытпай келтірген.

Әл-Фарабидің «Музыканың ұлы кітабы» атты еңбегінде айтқан пікірі

• Музыка - адам баласының ойлап тапқан ең керемет жаңалығы

• Музыка адамға ләззат сыйлайтын ұлы өнер

• Музыка шаршау сезімін төмендететін күшке ие

• Музыка - адам үшін энергия мен бақыттың көзі.

• Музыка әлемдегі ең жоғары құдыретті өнер.