Химия қазақ сынып

Конспекті мұқият оқып, берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Сілтілік және сілтілік-жер металдар

   Сілтілік металдарға  І А топшада орналасқан: литий Li, натрий Na, калий К, рубидий Rb, цезий Cs, франций Fr жатады. Франций – радиобелсенді элемент. Олардың валенттілік электрондарының жалпы формуласы ns¹  Олардың топтық атауы –сілтілік металдар –сумен әрекеттескенде күшті негіз – сілті түзуіне байланысты қойылған.

Уақытша кермектікті жою әдісінің химиялық теңдеуін көрсетіңіз:

• CaCO₃  → CaO + CO₂

• MgCl₂  + 2NaOH→Mg(OH)₂  + 2NaCl

• Ca(HCO₃)₂ → CaCO₃ + CO₂ +H₂O

• 3MgSO₄ +2Na₃PO₄ →Mg₃(PO₄)₂  + 3Na₂SO

• CaCl₂ →Ca +Cl₂

Сілтілік металдар сутекпен әрекеттескенде не түзіледі?

• карбонаттар

• пероксидтер

• гидридтер

• хлоридтер

• гидроксидтер

Сілтілік және сілтілік-жер металдардың ұқсас қасиеттерін айқындаңыз.

• Тотығу дәрежелері және валенттіліктері тұрақты, электрондарды оңай береді, тотықсыздандырғыш;

• Екеуінің тотығу дәрежелері бірдей, ал физикалық қасиеттері әртүрлі;

• Табиғатта бос күйінде кездеседі, химиялық белсенділіктері жоғары, тотықсыздандырғыш;

• Валенттіліктері әр түрлі, күшті тотықтырғыштар, электрондарды оңай береді;

• валенттік электрондары 1 және 2, бір периодта орналасқан, химиялық белсенді заттар.

Ca→Ca(OH)₂→CaCO₃→CaO→CaCl₂  реакциялар тізбегіндегі жүзеге асыруға мүмкіндік беретін жағдайларды реактивтер түрін рет-ретімен анықтаңыз:

• 1-H₂O, 2-t⁰, 3-t⁰, 4-HCl

• 1-H₂O, 2-CO₂, 3-t⁰, 4-HCl

• 1-NaOH, 2-Na₂CO₃, 3-Na₂O, 4-Cl₂

• 1-NaOH, 2-CO₂, 3-Na₂O, 4-HCl

• 1-H₂O, 2-Na₂CO₃, 3-t⁰, 4-HclO

Тотығу-тотықсыздану реакциясы

 

   Заттардың құрамындағы атомдардың тотығудәрежелері өзгере жүретін реакциялар тотығу-тотықсыздану реакциясы (ТТР) деп аталады. Мұндай реакциялар, міндетті түрде тотығу мен тотықсыздану процестерінен құралады және тотықтырғыш пен тотықсыздандырғыштың қатысуымен орындалады. Реакция барысында электрондардың берілуі тотығуға, ал электрондардың қосып алынуы тотықсыздануға жатады. Сол себепті тотығу-тотықсыздану реакцияларының нәтижесінде тотықсыздандырғыш электрондарын беріп, тотығады, ал тотықтырғыш электронды қосып алып, тотықсызданады.

Екі затта тек тотықсыздандырғыш бола алады:

• H₂S, HCl

• H₂S, SO₂

• CO, CO₂

• NH₃ NO₂

• S,  O₂

Азоттың тотығу дәрежесі бірдей болатын қосылыстар:

• NH₃, NO

• N₂O₅,  HNO₂

• N₂O₅,  KNO₂

• NH₃, N₂

• N₂O₃,  HNO₂

Тотығу үрдісі көрсетілген сызбанұсқа:

• Fe³⁺,  Fe⁺²

• Cu⁺²,  Cu⁰

• O⁰,  O^-2

• N^-3,  N⁺²

Берілген тотығу-тотықсыздану реакциясы теңдеуіндегі барлық коэффициенттер қосындысы: NH₃ + SO₂  = S + N₂ + H₂O

• 12      

   

• 17

• 16

• 15

• 18

Мыстың маңызды құймасы қола құрамында болатын элементтер:

• Cu, Sn

• Cu, Ni

• Cu, Mn 

• Cu, Zn

• Cu, Mg

Металлургия  өндірісі  нешеге бөлінеді:

• 3-ке

• 2-ге

• 6-ға

• 5-ке

• 4-ке