оқу сауаттылық 6 нұсқа

: Мәтінді мұқият оқып, мазмұны бойынша берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Мәтін

Сәтемір хан

Ы.Алтынсарин

Сәтемір жеті жасар күнінде атасынан жетім қалыпты. Күндерде бір күн Сәтемір далада ойнап жүріп, бір ескі тамның түбінде шаршаған соң сүйеніп, жан-жағына қарап жатса, бір аяғы ақсақ құмырсқа тамның төбесіне қарай өрмелеп барады да, орта шеніне барғанда құлап түседі.Тұра салып тағы да өрмелейді, манағыдан гөрі жоғарырақ барғанда тағы құлап түседі.Үшінші рет құмырсқа және тырмысады.Ақыр бар күшін салып, қисая-мисая барып, тамның төбесіне шығып кетеді.Мұны көріп Сәтемір ойға қалды: Құдай Тағаланың жаратқан жан-жануарының ең кішкентайы осы құмырсқа-екеш құмырсқа да тынбай жұмыс істеп жүр. Өзі ақсақ, бір тырмысып,екі тырмысып,жығылып,сонда да қоймай, ақырында мұратына жетті.Тамның басына шықты.Мұны көріп отырып менің де талап іздемей, жұмыссыз ойнап жүргенім ақылсыздық екен,- деп ойынын таста, қалаға барды.

Қалада бір зор білімді, оқымысты молда бар екен,соған үй сыпыруға жалданып,ақысына оқу оқыпты-мыс. Ақырында сол Сәтемір асқан данышпан, айдай әлемге патша болған.

Әңгіменің басты кейіпкері

• A) жеті жасар бала

• B) атасы

• С)молда

• D) ақсақ құмырсқа

: Мәтінді мұқият оқып, мазмұны бойынша берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Мәтін

Сәтемір хан

Ы.Алтынсарин

Сәтемір жеті жасар күнінде атасынан жетім қалыпты. Күндерде бір күн Сәтемір далада ойнап жүріп, бір ескі тамның түбінде шаршаған соң сүйеніп, жан-жағына қарап жатса, бір аяғы ақсақ құмырсқа тамның төбесіне қарай өрмелеп барады да, орта шеніне барғанда құлап түседі.Тұра салып тағы да өрмелейді, манағыдан гөрі жоғарырақ барғанда тағы құлап түседі.Үшінші рет құмырсқа және тырмысады.Ақыр бар күшін салып, қисая-мисая барып, тамның төбесіне шығып кетеді.Мұны көріп Сәтемір ойға қалды: Құдай Тағаланың жаратқан жан-жануарының ең кішкентайы осы құмырсқа-екеш құмырсқа да тынбай жұмыс істеп жүр. Өзі ақсақ, бір тырмысып,екі тырмысып,жығылып,сонда да қоймай, ақырында мұратына жетті.Тамның басына шықты.Мұны көріп отырып менің де талап іздемей, жұмыссыз ойнап жүргенім ақылсыздық екен,- деп ойынын таста, қалаға барды.

Қалада бір зор білімді, оқымысты молда бар екен,соған үй сыпыруға жалданып,ақысына оқу оқыпты-мыс. Ақырында сол Сәтемір асқан данышпан, айдай әлемге патша болған.

Үзінді әңгіменің қай бөлігі?

Күндерде бір күн Сәтемір далада ойнап жүріп, бір ескі тамның түбінде шаршаған соң сүйеніп, жан-жағына қарап жатса, бір аяғы ақсақ құмырсқа тамның төбесіне қарай өрмелеп барады да, орта шеніне барғанда құлап түседі.

• D) сюжеттің шешімі6-нұсқа

• A) сюжеттің дамуы

• C) сюжеттің шарықтау шегі

• B) сюжеттің шиеленісуі

: Мәтінді мұқият оқып, мазмұны бойынша берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Мәтін

Сәтемір хан

Ы.Алтынсарин

Сәтемір жеті жасар күнінде атасынан жетім қалыпты. Күндерде бір күн Сәтемір далада ойнап жүріп, бір ескі тамның түбінде шаршаған соң сүйеніп, жан-жағына қарап жатса, бір аяғы ақсақ құмырсқа тамның төбесіне қарай өрмелеп барады да, орта шеніне барғанда құлап түседі.Тұра салып тағы да өрмелейді, манағыдан гөрі жоғарырақ барғанда тағы құлап түседі.Үшінші рет құмырсқа және тырмысады.Ақыр бар күшін салып, қисая-мисая барып, тамның төбесіне шығып кетеді.Мұны көріп Сәтемір ойға қалды: Құдай Тағаланың жаратқан жан-жануарының ең кішкентайы осы құмырсқа-екеш құмырсқа да тынбай жұмыс істеп жүр. Өзі ақсақ, бір тырмысып,екі тырмысып,жығылып,сонда да қоймай, ақырында мұратына жетті.Тамның басына шықты.Мұны көріп отырып менің де талап іздемей, жұмыссыз ойнап жүргенім ақылсыздық екен,- деп ойынын таста, қалаға барды.

Қалада бір зор білімді, оқымысты молда бар екен,соған үй сыпыруға жалданып,ақысына оқу оқыпты-мыс. Ақырында сол Сәтемір асқан данышпан, айдай әлемге патша болған.

Әңгіме жоспарының дұрыс ретін тап

1.Ақсақ құмырсқа

2.Данышпан патша

3.Молдадан оқу

4.Жетім Сәтемір

• A) 1,2,3,4
• B) 3,4,2,1
• C) 4,1,3,2
• D) 2,3,4,1

Мәтінді мұқият оқып, мазмұны бойынша берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Мәтін

Сәтемір хан

Ы.Алтынсарин

Сәтемір жеті жасар күнінде атасынан жетім қалыпты. Күндерде бір күн Сәтемір далада ойнап жүріп, бір ескі тамның түбінде шаршаған соң сүйеніп, жан-жағына қарап жатса, бір аяғы ақсақ құмырсқа тамның төбесіне қарай өрмелеп барады да, орта шеніне барғанда құлап түседі.Тұра салып тағы да өрмелейді, манағыдан гөрі жоғарырақ барғанда тағы құлап түседі.Үшінші рет құмырсқа және тырмысады.Ақыр бар күшін салып, қисая-мисая барып, тамның төбесіне шығып кетеді.Мұны көріп Сәтемір ойға қалды: Құдай Тағаланың жаратқан жан-жануарының ең кішкентайы осы құмырсқа-екеш құмырсқа да тынбай жұмыс істеп жүр. Өзі ақсақ, бір тырмысып,екі тырмысып,жығылып,сонда да қоймай, ақырында мұратына жетті.Тамның басына шықты.Мұны көріп отырып менің де талап іздемей, жұмыссыз ойнап жүргенім ақылсыздық екен,- деп ойынын таста, қалаға барды.

Қалада бір зор білімді, оқымысты молда бар екен,соған үй сыпыруға жалданып,ақысына оқу оқыпты-мыс. Ақырында сол Сәтемір асқан данышпан, айдай әлемге патша болған.

Үзіндіден Сәтемірдің әрекетіне сай келетін нақыл сөз

Қалада бір зор білімді, оқымысты молда бар екен,соған үй сыпыруға жалданып,ақысына оқу оқыпты-мыс. Ақырында сол Сәтемір асқан данышпан, айдай әлемге патша болған.

• B) Талпынған жетер мұратқа
• D) ақы төлемесең, молда үйіңе жоламайды
• C) Білімді мыңды жығады
• A) оқу – инемен құдық қазғандай

Мәтінді мұқият оқып, мазмұны бойынша берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Мәтін

Күріш туралы сыр

Базарбай Исаев

Мақсұт Нұрылдаев бала кезінде әкесінің мынандай бір аңыз естіді.

   Баяғыда Сыр өңірі ырысты өлке болыпты. Ақкүріш жайқала өсіп, қамба астыққа толыпты. Халықтың қуаныш Сырдария өзеніндей тасыған екен. Ауылдағы күріш егетін жалғыз қарт кәрілік жеңіп, төсек тартып жатып қалыпты.Сонда әлгі ақсақал ауылдастарын жинап алып:

- Жарандар, асарымды асап, жасарымды жасадым. “Ас -адамның арқауы ”деген ғой,ол еңбекпен табылады.Арқауы бос арқан үзілгіш келетінін ұмытпаңдар. Көктем болса, мынау,келіп қалды. Егін егу қажет. Кетпен ұстар кім бар? Көзімнің тірісінде қасиетті кетпенімді өз қолыммен табыс етейін. Елін асырар ер қайда, қайсың барсың?-депті.

  Жиылған жұрт үн-түнсіз. Қарттар жастарға,жастар ақсақалдарға қарайды.

 Тіс жарып сөйлеген тірі жан болмайды. Қарт диқан теріс қарай аунап түседі де көз жұмады.

  Көктем мен жаз өтеді. Қыс қаһарына мінген шақта қамбадағы ақ күріште таусылады.Ала жаздай атқа мініп мәз болған көпшілік не істерін білмей, қатты күйзеледі.

   “Ақымақтың ақылы түстен кейін енеді”дегендей, бәрі де бармағын тістеп, диқан атаның тілін алмағанына өкінеді. “Енді жаз шықса,бәріміз де күріш егейік”,-деп келіседі.

Әкесі осы жерге келгенде Мақсұт:

-Әке, мен күрішші боламын!-деді.

Мақсұт агрономдық білім алып, диқандардың күріштен мол өнім алуына көмектесіп,тапқырлығымен, еңбекқорлығымен елін сүйсіндірді.

Ауылдастарын жинаған кім?

• A) Мақсұттың әкесі

• C) Мақсұт
• B) ақсақал
• D) қарттар

Мәтінді мұқият оқып, мазмұны бойынша берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Мәтін

Күріш туралы сыр

Базарбай Исаев

Мақсұт Нұрылдаев бала кезінде әкесінің мынандай бір аңыз естіді.

   Баяғыда Сыр өңірі ырысты өлке болыпты. Ақкүріш жайқала өсіп, қамба астыққа толыпты. Халықтың қуаныш Сырдария өзеніндей тасыған екен. Ауылдағы күріш егетін жалғыз қарт кәрілік жеңіп, төсек тартып жатып қалыпты.Сонда әлгі ақсақал ауылдастарын жинап алып:

- Жарандар, асарымды асап, жасарымды жасадым. “Ас -адамның арқауы ”деген ғой,ол еңбекпен табылады.Арқауы бос арқан үзілгіш келетінін ұмытпаңдар. Көктем болса, мынау,келіп қалды. Егін егу қажет. Кетпен ұстар кім бар? Көзімнің тірісінде қасиетті кетпенімді өз қолыммен табыс етейін. Елін асырар ер қайда, қайсың барсың?-депті.

  Жиылған жұрт үн-түнсіз. Қарттар жастарға,жастар ақсақалдарға қарайды.

 Тіс жарып сөйлеген тірі жан болмайды. Қарт диқан теріс қарай аунап түседі де көз жұмады.

  Көктем мен жаз өтеді. Қыс қаһарына мінген шақта қамбадағы ақ күріште таусылады.Ала жаздай атқа мініп мәз болған көпшілік не істерін білмей, қатты күйзеледі.

   “Ақымақтың ақылы түстен кейін енеді”дегендей, бәрі де бармағын тістеп, диқан атаның тілін алмағанына өкінеді. “Енді жаз шықса,бәріміз де күріш егейік”,-деп келіседі.

Әкесі осы жерге келгенде Мақсұт:

-Әке, мен күрішші боламын!-деді.

Мақсұт агрономдық білім алып, диқандардың күріштен мол өнім алуына көмектесіп,тапқырлығымен, еңбекқорлығымен елін сүйсіндірді.

Шығарманың негізгі ойы қандай?

• B) күрішші болу
• D) еңбек ету6-нұсқа
• C) кетпенді табыстау
• A) агрономдық білім алу

Мәтінді мұқият оқып, мазмұны бойынша берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Мәтін

Күріш туралы сыр

Базарбай Исаев

Мақсұт Нұрылдаев бала кезінде әкесінің мынандай бір аңыз естіді.

   Баяғыда Сыр өңірі ырысты өлке болыпты. Ақкүріш жайқала өсіп, қамба астыққа толыпты. Халықтың қуаныш Сырдария өзеніндей тасыған екен. Ауылдағы күріш егетін жалғыз қарт кәрілік жеңіп, төсек тартып жатып қалыпты.Сонда әлгі ақсақал ауылдастарын жинап алып:

- Жарандар, асарымды асап, жасарымды жасадым. “Ас -адамның арқауы ”деген ғой,ол еңбекпен табылады.Арқауы бос арқан үзілгіш келетінін ұмытпаңдар. Көктем болса, мынау,келіп қалды. Егін егу қажет. Кетпен ұстар кім бар? Көзімнің тірісінде қасиетті кетпенімді өз қолыммен табыс етейін. Елін асырар ер қайда, қайсың барсың?-депті.

  Жиылған жұрт үн-түнсіз. Қарттар жастарға,жастар ақсақалдарға қарайды.

 Тіс жарып сөйлеген тірі жан болмайды. Қарт диқан теріс қарай аунап түседі де көз жұмады.

  Көктем мен жаз өтеді. Қыс қаһарына мінген шақта қамбадағы ақ күріште таусылады.Ала жаздай атқа мініп мәз болған көпшілік не істерін білмей, қатты күйзеледі.

   “Ақымақтың ақылы түстен кейін енеді”дегендей, бәрі де бармағын тістеп, диқан атаның тілін алмағанына өкінеді. “Енді жаз шықса,бәріміз де күріш егейік”,-деп келіседі.

Әкесі осы жерге келгенде Мақсұт:

-Әке, мен күрішші боламын!-деді.

Мақсұт агрономдық білім алып, диқандардың күріштен мол өнім алуына көмектесіп,тапқырлығымен, еңбекқорлығымен елін сүйсіндірді.

Үзіндіден теңеуді тап.

Халықтың қуаныш Сырдария өзеніндей тасыған екен.

• A) тасыған

• B) халықтың

• D) қуанышы

• C) өзеніндей

Мәтінді мұқият оқып, мазмұны бойынша берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Мәтін

Күріш туралы сыр

Базарбай Исаев

Мақсұт Нұрылдаев бала кезінде әкесінің мынандай бір аңыз естіді.

   Баяғыда Сыр өңірі ырысты өлке болыпты. Ақкүріш жайқала өсіп, қамба астыққа толыпты. Халықтың қуаныш Сырдария өзеніндей тасыған екен. Ауылдағы күріш егетін жалғыз қарт кәрілік жеңіп, төсек тартып жатып қалыпты.Сонда әлгі ақсақал ауылдастарын жинап алып:

- Жарандар, асарымды асап, жасарымды жасадым. “Ас -адамның арқауы ”деген ғой,ол еңбекпен табылады.Арқауы бос арқан үзілгіш келетінін ұмытпаңдар. Көктем болса, мынау,келіп қалды. Егін егу қажет. Кетпен ұстар кім бар? Көзімнің тірісінде қасиетті кетпенімді өз қолыммен табыс етейін. Елін асырар ер қайда, қайсың барсың?-депті.

  Жиылған жұрт үн-түнсіз. Қарттар жастарға,жастар ақсақалдарға қарайды.

 Тіс жарып сөйлеген тірі жан болмайды. Қарт диқан теріс қарай аунап түседі де көз жұмады.

  Көктем мен жаз өтеді. Қыс қаһарына мінген шақта қамбадағы ақ күріште таусылады.Ала жаздай атқа мініп мәз болған көпшілік не істерін білмей, қатты күйзеледі.

   “Ақымақтың ақылы түстен кейін енеді”дегендей, бәрі де бармағын тістеп, диқан атаның тілін алмағанына өкінеді. “Енді жаз шықса,бәріміз де күріш егейік”,-деп келіседі.

Әкесі осы жерге келгенде Мақсұт:

-Әке, мен күрішші боламын!-деді.

Мақсұт агрономдық білім алып, диқандардың күріштен мол өнім алуына көмектесіп,тапқырлығымен, еңбекқорлығымен елін сүйсіндірді.

Әңгіменің жоспарының дұрыс ретін тап.

Күйзелген көпшілік

Ырысты өлке

Мақсұт -агроном

Ақсақал сөзі

• B) 2,4,1,3
• A) 4,1,3,2
• D) 3,2,4,1
• C) 2,3,1,4

Мәтінді мұқият оқып, мазмұны бойынша берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Мәтін

Күріш туралы сыр

Базарбай Исаев

Мақсұт Нұрылдаев бала кезінде әкесінің мынандай бір аңыз естіді.

   Баяғыда Сыр өңірі ырысты өлке болыпты. Ақкүріш жайқала өсіп, қамба астыққа толыпты. Халықтың қуаныш Сырдария өзеніндей тасыған екен. Ауылдағы күріш егетін жалғыз қарт кәрілік жеңіп, төсек тартып жатып қалыпты.Сонда әлгі ақсақал ауылдастарын жинап алып:

- Жарандар, асарымды асап, жасарымды жасадым. “Ас -адамның арқауы ”деген ғой,ол еңбекпен табылады.Арқауы бос арқан үзілгіш келетінін ұмытпаңдар. Көктем болса, мынау,келіп қалды. Егін егу қажет. Кетпен ұстар кім бар? Көзімнің тірісінде қасиетті кетпенімді өз қолыммен табыс етейін. Елін асырар ер қайда, қайсың барсың?-депті.

  Жиылған жұрт үн-түнсіз. Қарттар жастарға,жастар ақсақалдарға қарайды.

 Тіс жарып сөйлеген тірі жан болмайды. Қарт диқан теріс қарай аунап түседі де көз жұмады.

  Көктем мен жаз өтеді. Қыс қаһарына мінген шақта қамбадағы ақ күріште таусылады.Ала жаздай атқа мініп мәз болған көпшілік не істерін білмей, қатты күйзеледі.

   “Ақымақтың ақылы түстен кейін енеді”дегендей, бәрі де бармағын тістеп, диқан атаның тілін алмағанына өкінеді. “Енді жаз шықса,бәріміз де күріш егейік”,-деп келіседі.

Әкесі осы жерге келгенде Мақсұт:

-Әке, мен күрішші боламын!-деді.

Мақсұт агрономдық білім алып, диқандардың күріштен мол өнім алуына көмектесіп,тапқырлығымен, еңбекқорлығымен елін сүйсіндірді.

Үзінді шығарманың қай бөлігі?

Көктем мен жаз өтеді. Қыс қаһарына мінген шақта қамбадағы ақ күріште таусылады.

• A) сюжеттің бітігі
• B) сюжеттің шиеленісуі

• D) сюжеттің аяқталуы
• C) сюжеттің дамуы

Мәтінді мұқият оқып, мазмұны бойынша берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Мәтін

Күріш туралы сыр

Базарбай Исаев

Мақсұт Нұрылдаев бала кезінде әкесінің мынандай бір аңыз естіді.

   Баяғыда Сыр өңірі ырысты өлке болыпты. Ақкүріш жайқала өсіп, қамба астыққа толыпты. Халықтың қуаныш Сырдария өзеніндей тасыған екен. Ауылдағы күріш егетін жалғыз қарт кәрілік жеңіп, төсек тартып жатып қалыпты.Сонда әлгі ақсақал ауылдастарын жинап алып:

- Жарандар, асарымды асап, жасарымды жасадым. “Ас -адамның арқауы ”деген ғой,ол еңбекпен табылады.Арқауы бос арқан үзілгіш келетінін ұмытпаңдар. Көктем болса, мынау,келіп қалды. Егін егу қажет. Кетпен ұстар кім бар? Көзімнің тірісінде қасиетті кетпенімді өз қолыммен табыс етейін. Елін асырар ер қайда, қайсың барсың?-депті.

  Жиылған жұрт үн-түнсіз. Қарттар жастарға,жастар ақсақалдарға қарайды.

 Тіс жарып сөйлеген тірі жан болмайды. Қарт диқан теріс қарай аунап түседі де көз жұмады.

  Көктем мен жаз өтеді. Қыс қаһарына мінген шақта қамбадағы ақ күріште таусылады.Ала жаздай атқа мініп мәз болған көпшілік не істерін білмей, қатты күйзеледі.

   “Ақымақтың ақылы түстен кейін енеді”дегендей, бәрі де бармағын тістеп, диқан атаның тілін алмағанына өкінеді. “Енді жаз шықса,бәріміз де күріш егейік”,-деп келіседі.

Әкесі осы жерге келгенде Мақсұт:

-Әке, мен күрішші боламын!-деді.

Мақсұт агрономдық білім алып, диқандардың күріштен мол өнім алуына көмектесіп,тапқырлығымен, еңбекқорлығымен елін сүйсіндірді.

Әңгіме қорытындысына сай келетін нақыл сөз.

• A) еңбек түбі – береке
• B) еңбек етте мақтан, ойнап күл де шаттан
• C) еңбегі аздың өнбегі аз
• D) еңбек етпей, елге өкпелеме. Егін екпей жерге өкпелеме