Биология 5 - вариант

Нұсқаулық: Контекстті мұқият оқып, берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Қоректену

Адам ағзасындағы дәрумендердің маңызы

Дәрумендер – тіршілік етуге қажет ерекше органикалық заттар. Дәрумендерді 1880 ж орын дәрігері Н.И.Лунин ашты. «Витамин» деген терминнің өзі 1912 жылы пайда болы.Дәрумендер суда немесе майда ерігіштігіне байланысты екі топқа бөлінеді.

Суда еритын дәрумендер

• С,В тобы,Н

• РР

• К.Е.D.А

• А.С

• А

Майда еритін дәрумендер

• С,В тобы,Н

• РР

• К.Е.D.А

• А.С

• А

Мешел ауруының алдын-алу үшін қолданатын дәрумен

• С

• РР

• В1

• А

• D

Бауыр қызметін реттеуге, жүйке ұлпасы жасушаларының жаңаруына, қан түзілу үшін қажет дәрумен

• C

• PP

• В12

• A

• E

 

Заттар тасымалы

Қан құрамы мен қызметі

Қанның қызметі тасымалдау,қорғаныш және гуморальдық деп үш топқа бөлуге болады.Қанның құрамы сұйық бөлік - плазма 55% мен қатты тұнбаға – қан жасушаларына 45 % . Плазма 90 % судан тұрады.Тұздар глюкоза, аминқышқылдары, кейбір гормондар мен басқа заттар суда ериді және еріген күйінде тасымалданады.

Плазмада болатын нәруыздар

• альбуминдер

• оксигемоглобин

• глобулин

• аминқышқылы

• гемоглобин

Лейкоциттер қанның

• пластинкасы

• ақ түсті жасушасы

• қызыл түсті жасушасы

• нәруызы

• плазмасы

Қанның ұюына қатысатын нәруыз

• плазма

• альбумин

• фибрин

• нәруызы

• плазмасы

Қанның гуморальдық қызметі

• жасушаларда қышқылдың, судың деңгейін реттейді

• оттекті өкпеден ұлпа жасушаларына

• ағзаны зиянды заттардан және ауру тудыратын микроағзалардан қорғайды

• дене температурасының тұрақтылығын сақтайды

• ішкі секреция бездерінен бөлінген заттарды тасымалдайды

Нұсқаулық: Контекстті мұқият оқып, берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Заттар тасымалы

Қан топтары және қан құю. Резус-фактор

Адамда 4 қан тобы бар. Олар эритроциттер бетіндегі арнайы нәруыздар арқылы анықталады.Эритроциттердегі нәруыздар-агглютиногендер, ал плазма нәруыздары- агглютининдер. Қан топтарын рим цифрларымен немесе эритроциттер бетіндегі нәруыздар синтезіне жауапты ген таңбаларымен белгілеу қабылданған.Бірінші қан тобын І немесе 00 деп белгілейді. Оны кез келген топқа құюға болады.Сондықтан қаны бірінші топқа жататын адамды әмбебап донор деп атайды.Төртінші қан тобын ІV немесе АВ деп белгілейді.Төртінші топқа жататын адамды әмбебап рецепиент деп атайды.

Тобы сәйкес келмейтін қан құйған кезде эритроциттердің бір-біріне жабысуы

• донор

• рецепиент

• агглютинация

• агглютиноген

• резус-конфликт

Егер анасының резус-факторы жоқ болса,ал бала қанында резус – факторы болса ...

• резус-сәйкессіздік

• рецепиент

• агглютинация

• агглютиноген

• резус-конфликт