Кыргыз тили 11-класс

Сүйлөмдөгү айтылып жаткан ойдун кимге багытталгандыгын көрсөтүүчү сөз?

• Сырдык сөз

• Киринди сөз

• Модалдык сөз

• Каратма сөз

Омограф сөздөр:

• жең-жең, көк –көк, жеңил –жеңил

• балл –бал, билет –белет, туш – тушь

• атлас –атлас, ток-ток, бак –бак, карта  -карта

• жер –планета, жер –орун, жер –топурак

Антонимдер...

• тыбыштык составы  ар башка, бирок  бир эле түшунүктү билдирүүчү сөздөр

• бир сөз түркүмүндөгүу карама-каршы мааниде  колдонулуучу, бирок  бири-бирине  салыштырмалуу  маанидеги сөздөр

• тыбыштык түзулушү   бирдей, бирок мааниси ар башка  сөздөр

Жаш келсе –ишке, кары келсе –ашка. Сүйлөмдөгү “жаш”, “кары” деген сөздөрдүн мааниси :

• синоним

• омоним

• антоним

• бир маанилүү сөздөр

Тилде кандайдыр бир атты (сөздү) өз  аталышында айтпай экинчи бир сөз менен тергеп, сылык айтуу:

• жаргон

• говор

• табу, эвфемизм

• жаргон, говор

Табу сөздөр:

• Ак киши, кара киши,  Анын жок адам менен иши

• Ашкабакты бирөө дарбыз деп жептир

• Жакшы сөз – жан эритет, Жаман сөз – жан кейитет.

• Шуудураманын ары жагында, шарылдаманын берижагында  маараманы улума жеп жатат. Сууруманы сууруп алып, жанымага жанып алып, бери чап

Сөздөрдүн бардыгы биригип келип …   түзөт.

• төл сөздөрдү

• сөздүк составды 

• сөздүктү

• тилди

. Кыргыз тилинин баюу жолдору:

• уңгу сөздөргө сөз жасоочу мүчөлөрдүн уланышы, сөз маанилеринин кеңейиши,

  башка тилдерден кирген сөздөр аркылуу

• унгу сөздөргө сөз өзгөртүүчү мүчөлөрдүн    уланышы, кабыл алынган сөздәр менен

• орус, араб, иран, монгол тилдеринен   кирген сөздөр аркылуу жана синоним  сөздөр менен

• илим, маданият, техника жана   экономикага байланыштуу жаңы кирген  сөздөр аркылуу

Иран тилинен кабыл алынган сөздөр:

• газета, журнал, корабль, радио   

• арзан, бадыраң, мейман, кагаз, кулпу

• кран, рыцарь, аукцион

• рекорд, чемпион,пионер, бокс

Орус тилинен сөздөр кире баштаган  мезгил:

• XIX кылым       

• Октябрь революциясынан кийин

• коллективдештирүү мезгили 

• XIX кылымдын экинчи жарымы