Мәтін сұрақтар

8. Мәтінде сипатталған сұлтанды анықтаңыз.

«1509-1510 жж. қарай Бұрындық хан болғанымен Жәнібектің ұлының ықпалы зор болды, хандықты басқаруымен бүкіл билік осы сұлтанның қолында еді. Хандыққа деген беделді адамдар арасындағы бәсекелестік құдіретті де жігерлі сұлтанның жеңісімен аяқталды»:

• Жәңгір

• Есім

• Тәуке

• Қасым

 А. Байтұрсынов «Қазақ секілді іргелі жұрт өзгелер қатарында соғыс майданына қару-жарақ асынып, мемлекетті қорғауға лайықты еді, қатарда жоқ қара жұмысқа байлануын кемшілік санаймыз» деп жазған оқиға

• Бай шауашылықтарын кәмпескелеу

• 1916 жылғы патша жарлығы

• Ұлы Отан соғысы

• Азамат соғысы

Мәтінде баяндалған тарихи тұлғаны анықтаңыз:

Л. Мейер былай деп суреттейді: «Қарт батыр оқ өтпейтін сауытын киіп, қару жарағын асынып бір төмпешіктің үстіне қарай саспай шығып алды да, өз иманын өзі үйіріп, дұға оқи бастады. Зулаған оқтар... көпке дейін оның сауытынан өтпей, тайқып ұшып, кері түсіп жатты. Ақырында бір оқ оның мойнына дәл тиіп, қарт батырдың өмірін қиып кетті»

• Кенесары

• Жаңқожа

• Исатай

• Сырым

Мәтінде сипатталған екі елді анықтаңыз:

«...олардың арасындағы жауласушылық мұнымен бітпейді. Отырар, Сығанақ, Арал теңізінің аумағы бұл екі ел үшін ұзақ жылдар бойына қақтығыс көзіне айналды. Билік үшін бәсеке тек моңғолдар екі елді де жаулап алғаннан ғана біржола тынады»:

• Оғыз, қыпшақ

• Қыпшақ, Хорези

• Қимақ, қарахан

• Печенег, оғыз

3. Мәтінде берілген мемлекеттік тұлғаны анықтаңыз.
"XVI ғ. басына қарай Қасым сұлтан әлі хан лауазымын алған жоқ, бірақ оның билігі соншалықты үлкен болғандықтан ешкім бұл ханды есіне алмады":

• Тахир

• Бұйдаш

• Бұрындық

• Бұйдаш

Төменде келтірілген мәліметті оқып жаңадан құрылған мемлекетті көрсетіңіз.

940 жылы түрік тайпалары Қашғарияға шоғырланып, Баласағұнды басып алды, Қарлұқ қағанатының соңғы билеушісін құлатты. ...Сатұқ Боғра хан басқарған жаңа мемлекет құрылды.

• Қарахан

• Қарақытай

• Моңғол мемлекеті

• Керей хандығы

Мәтінде сипатталған тарихи оқиғадан кейін түріктер қол жеткен саяси дәреже:

«Жужан қағандығы түріктерден жеңілгендеріне қарамастан, оларға қарсы және бірнеше рет жорық жасады. Бірақта ешбір жеңіске жете алмады. Ал 552-554 жылдары Қара-Ескенің інісі Мұқан қағанның кезінде жужандар мүлде қайтып бас көтерместей болып жеңілді»:

• Түрік қағанаты Ұлы Даланың шығыстағы қожасына айналды

• үрік қағанаты Қара теңіздің солтүстік жағалауына дейін үстемдік етті

• Түрік қағанатының Азияның шығысындағы ықпалы күшейді

• Түрік қағанаты Орта Азиядағы басқару жүйесін қайта құрды

Мәтінде қай тарихи оқиға сипатталғанын анықтаңыз.

«... Қырғыздар (қазақтар)... бұрынғы тәртіпті қолдарына қару алып, ақырына дейін қорғауға әзір екенін мәлімдеп тұрып алды. Халықтың толқуын күн өткен сайын күшейіп, кеңінен етек жайды. Қырғыздар енді сөзден іске көше бастады: бұзақылардың қара құрым қалың тобы құрылды. Орал облысында мұндай топтар барлық жерде, ал Торғай облысында – Елек пен Қобда өзендерінің бойында жиі кездесті...»:

• 1868-1869 жж. көтеріліс

• 1837-1847 жж. көтеріліс

• 1856-1857 жж. көтеріліс

• 1886-1891 жж. реформалар

Мәтінде сипатталған тайпаны анықтаңыз:

«Олар 1141 жылы Самарқан қаласына жақын жатқан Қатуан даласында болған шайқаста селжұқтар мен қарахан әскерлерін ойсырата жеңеді. Бұхара қаласын, Мауараннахрдың орта бөлігін толығымен жаулап алады. Мұннда ескеретін жағдай, олар Қарахан мемлекетінің ішкі басқару жүйесіне ешбір өзгеріс енгізбеген»:

• Қарақытайлар

• Наймандар

• Керейлер

• Жалайырлар

Мәтінде сипатталған тарихи жағдай қай қазақ ханының билік ету уақытына сәйкес келетінін анықтаңыз.

«... соғыс қимылдары тоқтап, бейбітшілік орнады. Қазақтар мен өзбектердің арасында сауда-саттық қарым-қатынас ұлғайды. Екі ел арасында шаруашылық байланыс одан әрі өрістей түсті. Бұл саясат Қазақ хандығының ішкі-сыртқы жағдайын жақсартуға, шаруашылықтың оңалуына, өркендеп, өсуіне тиімді әсер етті. Қазақ хандығы нғая түсті»:

• Қасым хан

• Тәуекел хан

• Хақназар хан

• Есім хан