123456

Бурабай көлі

Бурабай – Көкшетау қыратындағы тұйық көл. Ақмола облысының Бурабай ауданында, Көкше тауының шығыс баурайында, теңіз деңгейінен 320,6 м биіктікте орналасқан. Ұзындығы 4,5 км, ені 3,9 км, орташа тереңдігі 4,5 м, ең терең жері 7 м, жағалауының ұзындығы 13,6 км, су жиналатын алабы 164 км2.

Ойыста жатқан көл дөңгелек пішінді, табаны тегіс, солтүстікке қарай еңістеу келген. Солтүстік, батыс және оңтүстік жағалаулары граниттен түзілген, шығысы – құмдауытты. Бурабайдың суы жұмсақ және мөлдір, түбіне дейін айқын көрінеді. Үлкен және Кіші Шабақты, Шортанды, Қотыркөл, Жөкей және т.б. жақын жатқан көлдерден аласа жоталармен бөлініп тұрады.

Көлдің солтүстік-батыс бөлігінде жартасты-жарқабақты келген кішігірім «Жұмбақтас» аралы орналасқан. Солтүстік, батыс және оңтүстік жағалауларын айнала қоршаған әртүрлі пішіндегі жартастар мен жарқабақтар, көлге сұғына енген әсем мүйістер, сыңсыған қарағайлы-қайыңды ормандар Бурабайға ерекше көрік береді. Төңірегінде Бурабай курорты, «Оқжетпес» және «Голубой залив» демалыс үйлері орналасқан. Көл суында алабұға, шабақ, сазан, шортан, табан балық бар. Бурабай табиғатының ерекше сұлулығы көптеген әдебиет және көркемсурет шығармаларына арқау болған

1.Бурабай көліндегі судың түбіне дейін анық көрінетіндігінен нені аңғаруға болатынын анықтаңыз.

• A.Көлдің мөлдірлігін               

• B.Балықтардың көптігін                               

• C.Бурабайдың пішінін               

• D.Судың жұмсақтығын

2.Көлдің солтүстік-батыс бөлігінде не орналасқанын анықтаңыз.

• A.Көкше тауы                 

• B.Жұмбақтас аралы

• C.Бурабай курорты                             

• D.Жөкей көлі

3.Мәтінде Бурабай көліне қатысты қай ақпарат берілмеген?

• A.Ұзындығы

• B.Тығыздығы 

• C.Тереңдігі

• D.Ені

4.Бурабай көлінің ең терең жері қанша метрге дейін жететінін анықтаңыз.

• A.3,9 км

• B.4,5 м

• C.7 м                          

• D.13,6 км

5.Көл суында кездеспейтін тіршілік иесін көрсетіңіз.

• A.Бекіре

• B.Шортан

• C.Алабұға                                              

• D.Шабақ

6.Бурабай көлінің шығыс жағалауының батыс жағалауынан айырмашылығын көрсетіңіз.

• A.Граниттен түзілген

• B.Дөңгелек пішінді

• C.Еңістеу                                   

• D.Құмдауытты

Жаңбыр – табиғаттың ерекше сыйы. Халқымыз жаңбыр жауса, «нұр» жауып тұр деп жақсы ырымға балаған. Өзге де елдерде жаңбырға қатысты небір қызықты мәліметтер бар. Мысалы, Кубада жаңбыр тек түскі уақытта, ал Тайландта түнде ғана жауады. XVІІ ғасырда Ұлыбританияда жаңбыр туралы заң қабылданыпты. Заң бойынша жаңбырды дұрыс болжамаған синоптик жазаланатын болған. Пара қаласының тұрғындары сағатты жаңбырға қарап түзейді. Себебі бұл жерде жауын күнделікті бір уақытта жауатын көрінеді. Бостванада адамдар «пула» деп сәлемдеседі. Бұл сөз «жаңбыр» деген мағына береді. Сонымен қатар ел валютасы да «жаңбыр» деп аталады 7.Жаңбырды дұрыс болжамаған синоптиктер жазаланатын елді көрсетіңіз.

• A.Ұлыбритания

• B.Тайланд

• C.Куба

• D.Боствана

8.Паралықтар не себепті сағатты жаңбырға қарап түзейді?

• A.Түнде жауатындықтан

• B.Күнде бір уақытта жауатындықтан

• C.Күздің соңғы айында жауатындықтан

• D.Жаңбыр әртүрлі уақытта жауатындықтан

10.Қазақтардың жаңбырға қатысты түсінігі мәтіннің қай бөлігінде берілген?

• A. Соңғы бөлігінде

• B. Негізгі бөлімде                                 

• C. Қорытындысында

• D. Кіріспесінде

1.Террикон дегеніміз не?

• A.Ойыстар

• B.Пайдалы қазбалардан қалған бос жыныстардың үйінділері

• C.Ағынды судан пайда болған жер бедері

• D.Жазықтың бір түрі