8-класс /ПИЗА/ Туз себилген жолдор

Тапшырма 1. Кышында жолдордо тузду колдонуунун артында кандай процесс турат жана эмне үчүн тузду кумга аралаштырышат?

Көрсөтмө: жоопту кенен (толук) түшүндүрүп жазгыла:

• Туздуу эритмелер 0°Сдан төмөнкү температурада тоңот

• тузду сууга (карга) аралаштырганда анын тонуу теспературасын төмөндөтөт

• тузга кошулган кум сүрүлүү күчүн көбөйтөт

• тузга кошулган кум сүрүлүү күчүн азайтат

Тапшырма 2.

Эмне үчүн жолдорду –30°Сде туз менен тазалоо зарылчылыгы жок? Көрсөтмө: бир туура жоопту тандагыла

• Мындай температурада көчөгө же жолго чыккандар аз, туз кымбат турат

• Бул температурада «туздалган» кар дагы эрибейт

• Мындай температурада туз пленка түзүп, жолду ого бетер тайгак кылат

• Өтө төмөнкү температурада туз таманга жана дөңгөлөккө чейин тоңуп, аларды бузат

Тапшырма 3.

Эмне себептен бут кийимде ак катмар пайда болот?

• Бут кийимдин сапатына жараша туздар жабышат

• Карда туз болот, ак кар бут кийимге жабышат

• Жолдордогу нымдуу кардын тузунан ак катмар пайда болот

• Бут кийим таза эмес болсо кар жабышат

Тапшырма 4.

Эмне үчүн тоо эчкилери кышында көл жээгине түшүшөт?

• туз жегени келишет.

• туз кристаллдары пайда болот

• Тоо эчкилер көл жээгине суу ичкени түшүшөт

• Тоо эчкилер кышында көл жээгине туз жегени түшүшөт

Тапшырма 5.

Кристаллдарды өстүрүү процессинин негизги баскычтарын

сүрөттөп бергиле

• стаканга кристалды салып, ээритип алат

• Суу менен туз аралашып, жип нымдалып туз катып калат

• Зат аралаштырылды, каныккан эритмеге жип түшүрүлүп, бетинде кристаллдар өсөт

• Жипке туузду сиңирип алып, тузду ээритсе кристалдар чоңоет