PPIU macro I

កំណត់ភាពខុសគ្នារវាង ទិន្នផល ឫផលិតផល(Outputs)និង លទ្ធផល(Outcomes)

          ទិន្នផលគឺមានបរិមាណស្ទើរតែជានិច្ចជាមួយនឹងទិន្នន័យ ដែលអាចរកបានដើម្បីបង្ហាញថា តើវត្ថុទាំងនេះត្រូវបានគេចែកចាយឬអត់។ ទិន្នផលគឺងាយស្រួលកត់ត្រាច្បាស់លាស់ និងធ្វើឱ្យមានសុពលភាព។

• ទិន្នផល និងលទ្ធផលនៅក្នុងចំណុចនេះ សិក្សាពិនិត្យមើលទៅលើតម្លៃនៃទិន្នផលឬផលិតផលរបស់ប្រទេសមួយ និងលទ្ធផលសម្រេចបានរបស់ប្រទេសមួយ   ដែលគេគិតទៅលើតម្លៃទីផ្សារចុងក្រោយនៃផលិតកម្មរបស់ប្រទេសនោះ។

• ដូច្នេះទិន្នផល និងលទ្ធផលនៅក្នុងចំណុចនេះ សិក្សាពិនិត្យមើលទៅលើតម្លៃនៃទិន្នផលឬផលិតផលរបស់ប្រទេសមួយ និងលទ្ធផលសម្រេចបានរបស់ប្រទេសមួយ   ដែលគេគិតទៅលើតម្លៃទីផ្សាររបស់ប្រទេសនោះដែលខិតខំសម្រេចបានដោយកម្លាំងជាតិ។

• ដូច្នេះទិន្នផល និងលទ្ធផលនៅក្នុងចំណុចនេះ សិក្សាពិនិត្យមើលទៅលើតម្លៃនៃទិន្នផលឬផលិតផលរបស់ប្រទេសមួយ និងលទ្ធផលសម្រេចបានរបស់ប្រទេសមួយ   ដែលគេគិតទៅលើតម្លៃទីផ្សារចុងក្រោយនៃផលិតកម្មរបស់ប្រទេសនោះដែលខិតខំសម្រេចបាន។

• ដូច្នេះទិន្នផល និងលទ្ធផលនៅក្នុងចំណុចនេះ សិក្សាពិនិត្យមើលទៅលើតម្លៃនៃទិន្នផលឬផលិតផលរបស់ប្រទេសមួយ និងលទ្ធផលសម្រេចបានរបស់ប្រទេសមួយ   ដែលគេគិតទៅលើតម្លៃទីផ្សារចុងក្រោយនៃផលិតកម្មរបស់ប្រទេសនោះដែលខិតខំសម្រេចបានដោយកម្លាំងជាតិ។

ភាពខុសគ្នារវាង ផសស ផជស គឺ...

• (ផសស) វាស់ពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ដែលកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសណាមួយ។ ចំណែក (ផជស) វាស់ពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៃគ្រប់ឆ្ណាំទាំងអស់ទាំងអស់ និងអាជីវកម្មរបស់ប្រទេសមួយទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

• (ផសស) វាស់ពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ដែលកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសណាមួយ។ ចំណែក (ផជស) វាស់ពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ និងអាជីវកម្មរបស់ប្រទេសមួយទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

• (ផសស) វាស់ពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ដែលកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសណាមួយ។ ចំណែក (ផជស) វាស់ពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៃគ្រប់ខែទាំងអស់ទាំងអស់ និងអាជីវកម្មរបស់ប្រទេសមួយទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

• (ផសស) វាស់ពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ដែលកើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំណាមួយ។ ចំណែក (ផជស) វាស់ពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ និងអាជីវកម្មរបស់ប្រទេសមួយទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

មនុស្សម្នាក់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា អ្នកអត់មានការងារធ្វើ រឺមាននីកម្មភាព ប្រសិនអ្នកនោះកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើតែរកមិនបាន។ លើកលែងតែ...

• អ្នកគ្មានការងារជាអ្នកដែលកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ  លើកលែងតែនិស្សិតជនពិការ  អ្នកមានអាយុក្រោម ១៦ឆ្នាំ  ចាស់ជរាចូលនិវត្ដន៍  អ្នកជំងឺរ៉ាំរៃសម្រាកយូរ។

• អ្នកគ្មានការងារជាអ្នកដែលកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ  លើកលែងតែជនពិការ  អ្នកមានអាយុក្រោម ១៦ឆ្នាំ  ចាស់ជរាចូលនិវត្ដន៍  អ្នកជំងឺរ៉ាំរៃសម្រាកយូរ។

• អ្នកគ្មានការងារជាអ្នកដែលកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ  លើកលែងតែនិស្សិត  អ្នកមានអាយុក្រោម ១៦ឆ្នាំ  ចាស់ជរាចូលនិវត្ដន៍  អ្នកជំងឺរ៉ាំរៃសម្រាកយូរ។

• អ្នកគ្មានការងារជាអ្នកដែលកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ  លើកលែងតែនិស្សិតជនពិការ  អ្នកមានអាយុក្រោម 18ឆ្នាំ  ចាស់ជរាចូលនិវត្ដន៍  អ្នកជំងឺរ៉ាំរៃសម្រាកយូរ។

លក្ខណៈសម្គាល់ នៃភាពគ្មានការងារធ្វើរួមមាន៖

• ទី១.នីកម្មភាពដោយការផ្លាស់ប្ដូរពេល

  ទី២.នីកម្មភាពដែលមានលក្ខណៈជារចនាសម្ព័ន្ធ

  ទី៣.នីកម្មភាពតាមរដូវកាល

  ទី៤.នីកម្មភាពជាខួប។

• ទី១.នីកម្មភាពដោយការផ្លាស់ប្ដូរមុខរបរ

  ទី២.នីកម្មភាពដែលមានលក្ខណៈជារចនាសម្ព័ន្ធ

  ទី៣.នីកម្មភាពតាមឪពុកម្តាយ

  ទី៤.នីកម្មភាពជាខួប។

• ទី១.នីកម្មភាពដោយការផ្លាស់ប្ដូរមុខរបរ

  ទី២.នីកម្មភាពដែលមានលក្ខណៈជារចនាសម្ព័ន្ធ

  ទី៣.នីកម្មភាពតាមរដូវកាល

  ទី៤.នីកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច។

• ទី១.នីកម្មភាពដោយការផ្លាស់ប្ដូរមុខរបរ

  ទី២.នីកម្មភាពដែលមានលក្ខណៈជារចនាសម្ព័ន្ធ

  ទី៣.នីកម្មភាពតាមរដូវកាល

  ទី៤.នីកម្មភាពជាខួប។

មានមូលហតុធំពីរនៃឱនភាពបរិត្តផរណា៖ ការធ្លាក់ចុះនៃតម្រូវការឬកំណើននៃការផ្គត់ផ្គង់នី​មួយ​ៗត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹង...

• ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជាមូលដ្ឋាន រវាងការផ្គត់ផ្គង់ និងទីផ្សារ។

• ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជាមូលដ្ឋាន រវាងការតម្លៃ និងតម្រូវការ។

• ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជាមូលដ្ឋាន រវាងការផ្គត់ផ្គង់ និងការប្រកួតប្រជែង។

• ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជាមូលដ្ឋាន រវាងការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការ។

អតិផរណាត្រូវបានវាស់ដោយប្រើសូចនាករសេដ្ឋកិច្ចដូចជាសន្ទស្សន៍ថ្លៃទំនិញប្រើប្រាស់ (CPI) ។

.......

• ស៊ីភីអាយតាមដានតម្លៃទំនិញនិងសេវាកម្មដែលបានទិញ ជាទូទៅហើយបោះពុម្ពផ្សាយការផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់6ខែ នៅពេលដែលតម្លៃដែលបានវាស់សរុបដោយសន្ទស្សន៍ CPI មានកម្រិតទាបក្នុងរយៈពេលមួយទាបជាងតម្លៃនៅមុននោះសេដ្ឋកិច្ចកំពុងជួបបញ្ហាបរិត្តផរណា។

• ស៊ីភីអាយតាមដានតម្លៃទំនិញនិងសេវាកម្មដែលបានទិញ ជាទូទៅហើយបោះពុម្ពផ្សាយការផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់3ខែ នៅពេលដែលតម្លៃដែលបានវាស់សរុបដោយសន្ទស្សន៍ CPI មានកម្រិតទាបក្នុងរយៈពេលមួយទាបជាងតម្លៃនៅមុននោះសេដ្ឋកិច្ចកំពុងជួបបញ្ហាបរិត្តផរណា។

• ស៊ីភីអាយតាមដានតម្លៃសេវាកម្មដែលបានទិញ ជាទូទៅហើយបោះពុម្ពផ្សាយការផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់ខែ នៅពេលដែលតម្លៃដែលបានវាស់សរុបដោយសន្ទស្សន៍ CPI មានកម្រិតទាបក្នុងរយៈពេលមួយទាបជាងតម្លៃនៅមុននោះសេដ្ឋកិច្ចកំពុងជួបបញ្ហាបរិត្តផរណា។

• ស៊ីភីអាយតាមដានតម្លៃទំនិញនិងសេវាកម្មដែលបានទិញ ជាទូទៅហើយបោះពុម្ពផ្សាយការផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់ខែ នៅពេលដែលតម្លៃដែលបានវាស់សរុបដោយសន្ទស្សន៍ CPI មានកម្រិតទាបក្នុងរយៈពេលមួយទាបជាងតម្លៃនៅមុននោះសេដ្ឋកិច្ចកំពុងជួបបញ្ហាបរិត្តផរណា។

អតិផរណាត្រូវបានវាស់ដោយប្រើសូចនាករសេដ្ឋកិច្ចដូចជាសន្ទស្សន៍ថ្លៃទំនិញប្រើប្រាស់ (CPI) ។

.......

• ស៊ីភីអាយតាមដានតម្លៃទំនិញនិងសេវាកម្មដែលបានទិញ ជាទូទៅហើយបោះពុម្ពផ្សាយការផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់6ខែ នៅពេលដែលតម្លៃដែលបានវាស់សរុបដោយសន្ទស្សន៍ CPI មានកម្រិតទាបក្នុងរយៈពេលមួយទាបជាងតម្លៃនៅមុននោះសេដ្ឋកិច្ចកំពុងជួបបញ្ហាបរិត្តផរណា។

• ស៊ីភីអាយតាមដានតម្លៃទំនិញនិងសេវាកម្មដែលបានទិញ ជាទូទៅហើយបោះពុម្ពផ្សាយការផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់3ខែ នៅពេលដែលតម្លៃដែលបានវាស់សរុបដោយសន្ទស្សន៍ CPI មានកម្រិតទាបក្នុងរយៈពេលមួយទាបជាងតម្លៃនៅមុននោះសេដ្ឋកិច្ចកំពុងជួបបញ្ហាបរិត្តផរណា។

• ស៊ីភីអាយតាមដានតម្លៃសេវាកម្មដែលបានទិញ ជាទូទៅហើយបោះពុម្ពផ្សាយការផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់ខែ នៅពេលដែលតម្លៃដែលបានវាស់សរុបដោយសន្ទស្សន៍ CPI មានកម្រិតទាបក្នុងរយៈពេលមួយទាបជាងតម្លៃនៅមុននោះសេដ្ឋកិច្ចកំពុងជួបបញ្ហាបរិត្តផរណា។

• ស៊ីភីអាយតាមដានតម្លៃទំនិញនិងសេវាកម្មដែលបានទិញ ជាទូទៅហើយបោះពុម្ពផ្សាយការផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់ខែ នៅពេលដែលតម្លៃដែលបានវាស់សរុបដោយសន្ទស្សន៍ CPI មានកម្រិតទាបក្នុងរយៈពេលមួយទាបជាងតម្លៃនៅមុននោះសេដ្ឋកិច្ចកំពុងជួបបញ្ហាបរិត្តផរណា។

នៅពេល ដែលតម្លៃធ្លាក់ចុះជាទូទៅវាត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជារឿងល្អ យ៉ាងហោចណាស់នៅពេលវាមកដល់គោលដៅទិញទំនិញដែលអ្នកចូលចិត្ត។ ទោះយ៉ាងណានៅពេលតម្លៃធ្លាក់ចុះនៅទូទាំងសេដ្ឋកិច្ចទាំង​មូល វាត្រូវបានគេហៅថា...

• បរិត្តផរណា ហើយ អតិផរណាគឺជាដំណឹងអាក្រក់សម្រាប់ប្រទេសនិងប្រាក់របស់អ្នក។

• បរិត្តផរណា ហើយអតិផរណាគឺជាដំណឹងអាក្រក់សម្រាប់ប្រទេសនិងប្រាក់របស់អ្នក។

• បរិត្តផរណា ហើយ អតិផរណាគឺជាដំណឹងអាក្រក់សម្រាប់ប្រទេសនិងប្រាក់របស់អ្នក។

• បរិត្តផរណា ហើយនោះគឺជាការប្រកួតបាល់ផ្សេងទៀត។ អតិផរណាគឺជាដំណឹងអាក្រក់សម្រាប់ប្រទេសនិងប្រាក់របស់អ្នក។

មូលហេតុសំខាន់ៗពីរបង្កឱ្យមានអតិផរណា៖

• ១. ភាពខ្វះខាតទាញឱ្យមានអតិផរណា

  ២. ថ្លៃរុញឱ្យមានអតិផរណា

• ១. ភាពរាំងស្ងួតទាញឱ្យមានអតិផរណា

  ២. ថ្លៃរុញឱ្យមានអតិផរណា

• ១. តម្រូវការទាញឱ្យមានអតិផរណា

  ២. ថ្លៃរុញឱ្យមានអតិផរណា

• ១. តម្រូវការទាញឱ្យមានអតិផរណា

  ២. បោះពុម្ភលុយច្រើនឱ្យមានអតិផរណា

មូលហេតុបួនយ៉ាងនៃការបង្កអតិផរណា៖

• ក. ការបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់រូបិយវត្ថុ

  ខ. ការកើនឡើងនៃតម្រូវការរបស់ទីផ្សារ

  គ. តម្រូវការតម្លៃហួសប្រមាណដោយឧស្សាហកម្ម

  ឃ. តម្រូវការហួសប្រមាណចំពោះប្រាក់ឈ្នួល

• ក. ការបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់រូបិយវត្ថុ

  ខ. ការកើនឡើងនៃតម្រូវការរបស់អ្នកនយោបាយ

  គ. តម្រូវការតម្លៃហួសប្រមាណដោយឧស្សាហកម្ម

  ឃ. តម្រូវការហួសប្រមាណចំពោះប្រាក់ឈ្នួល

• ក. ការបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់រូបិយវត្ថុ

  ខ. ការកើនឡើងនៃតម្រូវការរបស់អតិថិជន

  គ. តម្រូវការតម្លៃហួសប្រមាណដោយឧស្សាហកម្មរថយន្ត

  ឃ. តម្រូវការហួសប្រមាណចំពោះប្រាក់ឈ្នួល

• ក. ការបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់រូបិយវត្ថុ

  ខ. ការកើនឡើងនៃតម្រូវការរបស់អតិថិជន

  គ. តម្រូវការតម្លៃហួសប្រមាណដោយឧស្សាហកម្ម

  ឃ. តម្រូវការហួសប្រមាណចំពោះប្រាក់ឈ្នួល