WH 9CH2 #14

«Қырғиқабақ соғыс» аяқталғаннан кейін халықаралық қатынастар жүйесінде рөлі өскен мемлекет:

• КСРО

• АҚШ

• ГФР

• Ұлыбритания

«Қырғиқабақ» соғыс кезінде халықаралық жүйеде қайшылықтар орталығы Батыс-Шығыс қатынасынан осы аймақтардың қарама-қайшылығына ауысты:

• Орталық (консерватор) пен Шеткі (либералдлы) аймақтар

• Солтүстік (дамыған мемлекетте) және Оңтүстік (дамушы) мемлекеттер

• Негізгі (центристер) және жанама (компромисшілер) мемлекеттер

• Аграрлық (дәстүрлі) және индустриалды (өндіріс) аймақтар

ХХ ғасырдың соңында адамзат алдынан шыққан аймақтардағы азаматтардың қауіпсіздігіне төнген жаңа сын-қатер (лер):

• Ядролық қаруды тәуелсіздігін алған мемлекеттердің иеленуі

• Еуропа елдерінің исламдану процесі

• Трансұлттық ұйымдасқан қылмыс

• Халықаралық лаңкестіктік

• Есірткінің заңсыз айналымы

1994 жылдың қаңтарында құрылған НАФТА келісімі нәтижесінде жол ашылды:

• Еуропа елдері азаматтарының Америка елдеріне қоныстануына

• Бірыңғай континенталды нарықтың құрылуына

• Тауарлар, қызметтер, капиталдың еркін қозғалысына

• Мұхиттық аралдар тұрғындарының Америка елдеріне қоныстануына

• Жұмыс күшінің еркін қозғалысына

«Еуропадағы интеграциялық үдерістердің жандануы Солтүстікамерикалық еркін сауда аймағы – НАФТА (ағылшынша North-American Free Trade Agreement - NAFTA) құру туралы мәселені көтерді. 1994 жылдың қаңтарында күшіне енген Солтүстік америкалық еркін сауда аймағы туралы келісім бірыңғай континенталды нарықтың құрылуы мен тауарлар, қызметтер, капитал мен жұмыс күшінің қозғалыс еркіндігіне жол ашты. НАФТА-ның басты мақсаты қатысушы мемлекеттер арасындағы тауарлар саудасындағы кедергілерді жою болды. Кедергілердің жартысы бірден жойылса, қалғаны 14 жыл ішінде біртіндеп жойылып отырды. НАФТА батыс жартышар мемлекеттерінің кең интеграциясының негізіне айналды»7

Мәтінде сипатталған НАФТА ұйымына мүше мемлекеттер:

• Куба, Гондурас, Мексика

• АҚШ, Мексика, Канада

• АҚШ, Мексика, Бразилия

• АҚШ, Ресей, Жапония

1994 жылдың қаңтарында НАФТА құрудың алғышарты (тары):

• Ұйымға мүше елдердің арасындағы сауда бәсекелестігінің болмауы

• Ортақ географиялық шекаралардың болуы

• Тарихи қалыптасқан шаруашылық байланыстар мен көлік коммуникациялары

• Шаруашылық мәселелері мен НАФТА-ның өз алдына қойған мақсаттарының ортақтығы

• НАФТА-ға мүше елдердің ОПЕК ұйымына мүше болуы

1960 жылы мақсаты кеден баж салықтарын бірте-бірте төмендету және өзара сауданы кеңейту арқылы ортақ нарықты құру болған Латынамерикалық және Орталық Америка елдері ұйым (дары):

• Еуропадағы Қауіпсіздік және Ынтымақтастық Ұйымы

• Латынамерикалық еркін сауда ассоциациясы (ЛАЕСА)

• Солтүстік Атлантикалық ұйым

• Орталық Америка ортақ нарығы (ОАОН)

• Еуропадағы көмір және болат бірлестігі

1969 жылы 25 аймақтық мемлекеттің қатысуымен олардың экономикалық ынтымақтастығын нығайту мақсатында пайда болған ұйым:

• Анды тобы

• Америка елдері ұйымы

• Еуроодақ

• Атлантикалық хартия

Латын Америкасы елдерінің Латынамерикалық экономикалық жүйесі (ЛАЭЖ) құрылды:

• 1960 жылы

• 1975 жылы

• 1991 жылы

• 1969 жылы

1991 жылы кедендік одаққа айналып кеткен Оңтүстік Америка ортақ нарығы ұйымының атауы:

• ЛАЭЖ

• ЛАЕСА

• ОАОН

• МЕРКОСУР