1-сабақ

Суретте қышқыл жаңбырдың пайда болу процесі мен оның салдары көрсетілген.

Қышқыл жаңбырдың ағаштарға әсерін дұрыс сипаттаған нұсқаны табыңыз.

• Қышқыл жаңбыр ағаштар санын арттырады.

• Қышқыл жаңбыр ағаш

  жапырақтарын күйдіреді.

• Қышқыл жаңбыр топырақ мөлшерін кемітеді.

Суретте қышқыл жаңбырдың пайда болу процесі мен оның салдары көрсетілген.

Қышқыл жаңбырдың туындауына әкелетін химиялық затты көрсетіңіз.

• CO2, SO2

• SO2,O2

• H20,CO2

• NO2, CO2

Суретте қышқыл жаңбырдың пайда болу процесі мен оның салдары көрсетілген.

Қышқыл жаңбырдың жануарларға келтіретін

зияны қандай?

• A. Жануарлардың өсімдіктерді қорек ету деңгейі артады.

• Жануарларға энергияның жетіспеушілігі туындайды.

• Жануарлар жаңа мекен ортасына көшеді.

• Жануарлардың ұрпақтары болмайды

Суретте қышқыл жаңбырдың пайда болу процесі мен оның салдары көрсетілген.

Қышқыл жаңбырдың салдарын азайту жолын көрсетіңіз.

• Ауыл шаруашылықта жаңа технологияларды пайдалану.

• Қала маңындағы жануарлар санын азайту.

• Өндіріс орындарындағы құбырларға фильтрлер орналастыру.

• Қышқыл газдың шоғырлауын болдырмау үшін атмосфера құрамын өзгерту

Қышқыл жаңбыр салдарынан экожүйедегі өсімдіктер, яғни продуценттер немесе түзушілердің саны кемитіні белгілі. Экожүйедегі энергия қорының жеткілікті болуы экожүйенің тұрақтылығын сақтау үшін аса маңызды болып табылады. Бұндай энергияны продуценттер күннен алып, экожүйенің басқа құрам бөліктеріне таратады. Энергияның таралуы қоректік тор арқылы жүзеге асырылады.

Қышқыл жаңбырдың салдарынан болып екінші реттік консументтер санына тигізетін

әсерін көрсетіңіз.

Екінші реттік консументтер саны:

• Артады

• Өзгермейді

• Кемиді

Қышқыл жаңбыр салдарынан экожүйедегі өсімдіктер, яғни продуценттер немесе түзушілердің саны кемитіні белгілі. Экожүйедегі энергия қорының жеткілікті болуы экожүйенің тұрақтылығын сақтау үшін аса маңызды болып табылады. Бұндай энергияны продуценттер күннен алып, экожүйенің басқа құрам бөліктеріне таратады. Энергияның таралуы қоректік тор арқылы жүзеге асырылады.

Сызбада экожүйедегі қоректік тізбек көрсетілген.

Қышқыл жаңбырдың салдарынан берілген қоректік тізбектегі бүркіттер санының өзгеруін болжаңыз.

Бүркіт саны:

• 3 есеге кемиді

• 4 есеге кемиді

• 2 есеге артады

• Өзгермейді

Сызбада экожүйедегі қоректік тізбек көрсетілген.

Берілген экожүйедегі ағзалардың барлығынан энергия ала алатын ағзалар тобын таңдаңыз.

• Жұлдызқұрт

• Бүркіт

• Бактерия

• Ағаш

Сызбада экожүйедегі қоректік тізбек көрсетілген.

Берілген қоректік тізбектегі ағаш саны 4000 болған жағдайда осы экожүйде болуы тиіс басқа ағзалар саны дұрыс көрсетілген жолды анықтаңыз.

• А) жұлдызқұрт 40, торғай 400

  бүркіт 4

• В) жұлдызқұрт 400, торғай 40

  бүркіт 4

• С) жұлдызқұрт 4, торғай 40

  бүркіт 400

Сызбада экожүйедегі қоректік тізбек көрсетілген.

Қоректік тізбектегі бүркіттің энергиясы қалай жоғалады?

• Торғайға қайтадан кері беріледі.

• Тыныс алу, терлеу, қоректенуге кетеді.

• Жұлдызқұрт қоректенгенгенде

  энергия жоғалады.

• Бүркіттен энергия ағашқа тікелей беріледі.

Сызбада экожүйедегі қоректік тізбек

көрсетілген.

Берілген экожүйдегі ағзалардың рөлдерінің дұрыс реттілігін анықтаңыз.

• 1) жұлдызқұрт - продуцент, торғай - үшінші реттік консумент, ағаш - бірінші реттік, бүркіт - екінші реттік

• 2) жұлдызқұрт - бірінші реттік консумент, торғай - екінші реттік, ағаш - үшінші реттік, бүркіт - продуцент

• 3) жұлдызқұрт - бірінші реттік консумент, торғай - екінші реттік, ағаш - продуцент, бүркіт - үшінші реттік