Азықтар мен өндірістік қалдықтармен улану

Ас тұзынан улану кезінде сиырда болатын клиникалық өзгерістер?

• тәлтіректейді, басын шалқайтады, еліріп ілгері ұмтылады, не қабырғаға және қозғалмайтын заттарға басын тіреп тұрып алады. Онан әрі еліруі басылып, мең-зең болады, тұмсығынан көбіктеніп сілекей ағады, қайта-қайта құсады, демігеді.

• ішек жиырылуы шапшаңдайды, мал өкпесі ісініп, тұншығады, оның бұлшық еттері дірілдейді

• қатты шөлдейді, құсады, іші өтеді, мал басын селкілдетеді, әлі кетіп күйзеліске ұшырайды. буаз мал іш тастайды

• тәбетінен айырылады, шөлдейді, іші өтеді, қатты тынышсызданады, басын селкілдетеді, аяғы мен қанаттары салдануға ұшырайды.

Мочевинаның ірі қара малы үшін тәуліктік мөлшері?

• 45-50 г

• 200-240 г

• 50-65

• 85-100

Мочевинадан улану кезінде тыныс алу жолдарында қандай өзгерістер болады?

• өкпе қабынған, ісінген, плевра қуысында транссудат жиналған, танау қуысы, кеңірдек көбікке толған

• жүрек етіне қан құйылған

• ұлтабардың, ішектің кілегейлі қабығы қанданған

• мес қарын жынынан аммиак иісі байқалады, бауыр мен бүйректі май басқан, кей жерлері өліеттенген

Мақта күнжарасының құрамындағы улы зат?

• Аммиак

• Госсипол

• Люпинин

• Люпин

Үпілмәліктің улы заттары?(бірнеше жауабы дұрыс)

• токсальбумин рицин

• госсипол

• люпин

• рицинин

Ішек перистальтикасы күшейген, тышқақ, тәбеті жоғалған, жүдеген. Күйіс қайыратын малда ұлтабаралды қарындардың жиырылуы нашарлаған, тәбеті жоқ. Жылқыда шаншу пайда болады. Бронх қабынуы мүмкін. Аяқтарының терілері зақымданған, одан мал ақсайды кейбір жерлерінде ірің шығып өліеттенеді. Қай азық түрінен улану кезіндегі симптомға жатады?

• Мақта күнжарасынан

• Үмілмәлік күнжарасынан

• Патокадан(мелясса)

• Картоп қойыртпағынан(барда)

Қызылша күнжарасынан улану кезіндегі клиникалық көріністер?

• Мал әлсірейді, дірілдейді, нерв жүйесінің өзгеріс белгілері байқалады. Дене қызуы 40^оС-қа көтеріледі, ішек перистальтикасы күшейеді, малдың іші өтеді, несеппен гемоглобин бөлінеді (гемоглобинурия).

• Ішек перистальтикасы күшейеді, нәжіс қан аралас сұйық болып бөлінеді. Шаншу пайда болады, жиі несеп бөлінеді, несеппен белок, эритроциттер, лейкоциттер, бүйрек эпителиі шығады.

• Ішек перистальтикасы күшейген, тышқақ, тәбеті жоғалған, жүдеген. Күйіс қайыратын малда ұлтабаралды қарындардың жиырылуы нашарлаған, тәбеті жоқ. Жылқыда шаншу пайда болады. Бронх қабынуы мүмкін.

• Уланған мал тұнжырап күйзеледі, оның жемшөпке тәбеті тартпайды, күйісі сирейді әрі баяулайды. Мес қарын қозғалысы (жиырылуы) әлсіреп, бара-бара мүлде тоқтайды. Ішектің перистальтикасы күшейеді, одан уланған малдың іші өтеді, қан аралас нәжіс бөлінеді.

Патокадан улану(мелясса) кезіндегі ем?

• Мес қарынды 1,5 % гидрокарбанат ерітіндісімен жуып-шаяды. Іш өткізгіш дәрілер, тұтқырлағыш заттар, одан кейін ихтиол дәрісін қолданады. Көк тамырға 40 % глюкоза ерітіндісіне 400 мл мөлшерінде 2 г кофеин қосып енгізеді. Тез бойға сіңетін азық беру керек малға, сонымен бірге карловар тұзын береді (50,0).

• Азықтан күнжараны алып тастайды, қосымша минералдық заттар береді (бор, трикальцийфосфат). Көк тамырға 30%-дық глюкоза ерітіндісін (200-300 мл), гемодез (500-1000 мл) еңгізеді. Ауыздан натрий гидрокарбонатын (50 г), тәулігіне 3 реттен, ихтиол және бүркегіш заттар береді.

• Ең алдымен малға картоп бардасын беруді дереу тоқтатылады. Одан іш жүргізгіш дәрілер беріледі бүркегіш заттармен. Ашу процессін төмендету үшін ихтиол береді. Көк тамырға глюкоза (30 % ерітіндісі, 300 мл) кофеинмен енгізеді. Азықпен минералдық қосындылар береді (сүйек ұны, фторсызданған фосфат), аузынан 30-50г тәулігіне 3 реттен натрий гидрокарбонатын ішкізеді.

• Ауыздан кастор майын, кілегейлі қайнатындылар, тұтқырлағыш заттар енгізеді. Көк тамырға 10%-дық гексаметилентетрамин ертіндісін 100-150 мл мөлшерінде, гемодез 500-1000 мл, сонымен бірге 5%-дық кальций холиридін 150-200 мл мөлшерінде енгізеді. Тері астына инсулин 100-150 Ә.Б.  мөлшерінде енгізеді және кофеин жібереді.

Азық қызылшасынан улану кезіндегі негізгі ем?

• көгертетін қышқылды зиянсыздандыру

• азық құрамынан люпинді алып тастау

• метгемоглобиннің түзілуін азайтатын заттар қолдану

• ең алдымен малға картоп бардасын беруді дереу тоқтатылады

Суданкадан уланудан сақтандыру шаралары?

• Күдікті азықты беруді тоқтатады, жайылымды ауыстырады. Суданка шөбін 2 ай дайындықтан кейін жегізеді. Көк шөптегі цианогенді заттарды зарарсыздандыру үшін оны күкірт қышқылды темірмен және натрий гидрокарбанатымен өңдейді (1 центнер азыққа 1 кг қосады).

• Мал азығы құрамында суданканың қай мөлшерде екенін анықтау керек. Пісірілген немесе буланған қызылшаны тездетіп салқындатып (38-39^оС-ге дейін), малды азықтандыру керек.

• Беде өсетін жайылымдарға ашық күні малды жаюға болмайды. Жеке бедені көп мөлшерде малға жегізбейді, оны басқа шөппен араластырып беру керек.

• Ақ түсті малды ашық күндері жоңышқа, қарақұмық, тары егілген алқаптардың маңына және фотодинамикалық әсері бар жабайы шөптер өсетін жайылымдарға жаюға болмайды