23 сабақ

Полиэстер дегеніміз синтетикалық полиэфир талшығы. Ол мұнай қамтылған химиялық заттардан жасалады. Полиэстерден, берік жеңіл, тығыз киімдер жасауға болады. Оны тіпті суық сумен жууға да болады, кір жуғыш машинада жууға төзімді. Полиэстер үтіктеуді қажет етпейді, ал табиғи талшықтардан жасалған киімдерді үтіктеу қажет.

Төмендегі кестеде дұрыс орналаспаған затты табыңыз

• Жануарлардың денелері

• Полиэстерден жасалған киім

• Пластикалық шелек

•  Мақта киім

Сөйлемдерді оқып, дұрыс нұсқаны таңдаңыз

• A

• B

• C

• D

Дұрыс реттілік қандай болуы керек?

• ABC

• CAB

• BAC

• BCA

Төмендегі қоректік заттардың қайсысы көмірсулардың мол көзі болып табылады?

• Мұнай

• Дәнді дақылдар

• Ет

• Жасыл сабақтар

Қоректенуіне қарай шегіртке төмендегі топтардың қайсысына жатады?

• Шөпқоректілер

• Қорек талғамайтындар

• Жыртқыш

Төмендегі жұптардың қайсысы шөпқоректі және жыртқыштардан тұрады?

• Ешкі мен сиыр

• Бұғы мен қасқыр

• Аю мен арыстан

• Жолбарыс пен қыран

Оңтүстік Америкадағы Перу жағалауындағы суық мұхит сулары әлемдегі қоректік заттарға бай сулардың бірі болып табылады. Гумбольдт ағысы деп аталатын мұхит ағысы Антарктидадан Оңтүстік Американың батыс жағалауына суық су әкелуге көмектеседі.

Бұл суық суда жылы суға қарағанда оттегі көбірек болуы мүмкін. Жел беткі суды жағадан алыстатқанда, қоректік заттарға толы терең су бетіне шығады. Бұл көтерілу деп аталады. Диаграмма көтерілудің қалай болатынын көрсетеді. Перу жағалауындағы салқын мұхит суларында анчоус деп аталатын кішкентай балықты кездестіруге болады. Перудағы анчоус популяциясы әлемдегі ең маңызды балық популяцияларының бірі болып табылады.

Анчоус популяциясының өзгеруі экожүйедегі басқа ағзаларға үлкен әсер етеді. Бұл экожүйенің қоректік тізбегі экожүйедегі ағзалар, соның ішінде анчоустар арасындағы қарым-қатынасты көрсетеді. Ол сондай-ақ экожүйе арқылы энергияның ағуын да көрсетеді. Негізгі энергетикалық пирамида да берілген.

Қоректік тізбек бойынша анчоус энергетикалық пирамиданың қай трофикалық деңгейіне жатады?

• Өндіруші

• Бірінші реттік тұтынушы

• Екінші реттік тұтынушы

• Үшінші реттік тұтынушы

Оңтүстік Америкадағы Перу жағалауындағы суық мұхит сулары әлемдегі қоректік заттарға бай сулардың бірі болып табылады. Гумбольдт ағысы деп аталатын мұхит ағысы Антарктидадан Оңтүстік Американың батыс жағалауына суық су әкелуге көмектеседі. Бұл суық суда жылы суға қарағанда оттегі көбірек болуы мүмкін. Жел беткі суды жағадан алыстатқанда, қоректік заттарға толы терең су бетіне шығады. Бұл көтерілу деп аталады. Диаграмма көтерілудің қалай болатынын көрсетеді. Перу жағалауындағы салқын мұхит суларында анчоус деп аталатын кішкентай балықты кездестіруге болады. Перудағы анчоус популяциясы әлемдегі ең маңызды балық популяцияларының бірі болып табылады. Анчоус Перу жағалауындағы мұхит экожүйесінің тұрақтылығы үшін өте маңызды. Анчоус популяциясының өзгеруі экожүйедегі басқа ағзаларға үлкен әсер етеді. Бұл экожүйенің қоректік тізбегі экожүйедегі ағзалар, соның ішінде анчоустар арасындағы қарым-қатынасты көрсетеді. Ол сондай-ақ экожүйе арқылы энергияның ағуын да көрсетеді. Негізгі энергетикалық пирамида да берілген

Экожүйеден ағзаның жойылуынан туындауы мүмкін мұхиттық қоректік тізбектің бұзылуына қатысты қай мәлімдеме дұрыс?

• Ірі балықтардың жоғалуы анчоустардың қорек көзі ретінде қажет болмайтынын білдіреді.

• Зоопланктонның жоғалуы фитопланктонның тікелей қорек көзі болмайтынын білдіреді.

• Анчоустардың жоғалуы ірі балықтардың аймақта тіршілік етуге қоректің жетпейтінін білдіреді.

• Фитопланктонның жоғалуы анчоустың > тікелей қорек көзі ретінде фитопланктон болмайтынын білдіреді.

Оңтүстік Америкадағы Перу жағалауындағы суық мұхит сулары әлемдегі қоректік заттарға бай сулардың бірі болып табылады. Гумбольдт ағысы деп аталатын мұхит ағысы Антарктидадан Оңтүстік Американың батыс жағалауына суық су әкелуге көмектеседі. Бұл суық суда жылы суға қарағанда оттегі көбірек болуы мүмкін. Жел беткі суды жағадан алыстатқанда, қоректік заттарға толы терең су бетіне шығады. Бұл көтерілу деп аталады. Диаграмма көтерілудің қалай болатынын көрсетеді. Перу жағалауындағы салқын мұхит суларында анчоус деп аталатын кішкентай балықты кездестіруге болады. Перудағы анчоус популяциясы әлемдегі ең маңызды балық популяцияларының бірі болып табылады. Анчоус Перу жағалауындағы мұхит экожүйесінің тұрақтылығы үшін өте маңызды. Анчоус популяциясының өзгеруі экожүйедегі басқа ағзаларға үлкен әсер етеді. Бұл экожүйенің қоректік тізбегі экожүйедегі ағзалар, соның ішінде анчоустар арасындағы қарым-қатынасты көрсетеді. Ол сондай-ақ экожүйе арқылы энергияның ағуын да көрсетеді. Негізгі энергетикалық пирамида да берілген. Перу жағалауындағы мұхитты әлемдегі ең үлкен балық популяциясын қолдау үшін ең қолайлы экожүйеге айналдыратын қандай фактор?

• Оңтүстік Америка жағалауымен қозғалатын суық сулар экожүйеге қажетті қоректік заттардың көп мөлшерін алып келеді.

• Экватордан соғатын салқын желдер, экожүйеге қажетті қоректік заттарды батыс мұхиттардан алып келеді.

• Экожүйеге қажетті қоректік заттардың көп мөлшерін әкелетін батыс мұхиттарының жылы сулары.

• Экожүйеге қажетті қоректік заттарды жағалау аймақтарына тасымалдайтын жылы желдер.

Диаграмма белгілі бір аймақтағы су айналымын көрсетеді.

Аймақтағы ағаштарды жоюдың су айналымына әсерін болжаңыз

• Ағашты кескеннен болып аймақтағы жер батпаққа айналады.

• Ағашты кесуге дейінгі топырақ құнарлылығы артады.

• Ағаштарды кескенге дейін осы аймаққа түсетін жауын-шашын мөлшері күрт артады.

• Ағашты кескеннен болып аймақтағы жер шөлге айналады