İSLAM DÜŞÜNCESİNDE TASAVVUFİ YORUMLAR -1

Yesevilik'te insan Allah ilişkisinin önemli bir yeri vardır. Buna göre insan her an Yüce Allah'a yaklaşma gayreti içinde olmalıdır. Allah'tan korkmalı fakat hiçbir zaman O'ndan ümidini kesmemelidir. Her an Allah'ı anmalı, sürekli Allah'a kavuşacağı zamanı düşünmelidir.

Bu metinde savunulan düşünce aşağıdaki ilkelerden hangisiyle daha çok ilgilidir?

• A) Ahlakı güzelleştirmek

• B) Allah'ı çokça zikretmek

• C) Dinî esasları iyi bilmek

• D) Kalbi her zaman temiz tutmak

• E) Dünya malına ve zevklerine önem vermemek

Tasavvuf, insanın kalbindeki kötü vasıflardan kurtulma çarelerini, kalpteki iyi vasıflar ve onları kazanma yollarını göstermeyi hedefler. Böylece manevi mertebeleri kat ederek en yüksek mertebe olan "insan-ı kâmil" mertebesine ulaşmayı amaçlar. İnsan-ı kâmil, Arapçada 'olgun insan' demektir. İnsan-ı kâmilden kastedilen, Kur'an ve hadislerde ifadesini bulan ahlaki olgunluğa ulaşmış Müslümanlardır. İnsan-ı kâmil şeriat, tarikat, hakikat ve marifet itibariyle tam ve olgun kişidir. Esasen tasavvuf eğitiminin amacı söz konusu bu dört hususu kemale erdirmekten ibarettir.

Bu metin, aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabıdır?

• A) Tasavvufun amacı nedir?

• B) Nasıl mutasavvıf olunur?

• C) Kimlere mutasavvıf denir?

• D) Tasavvuf nasıl tanımlanır?

• E) Tasavvuf ne zaman ortaya çıkmıştır?

"Tasavvuf tamamen edepten ibarettir." diyen sufilere göre "edep" üzerinde tasavvufun doğuş döneminden itibaren önemle durulmuş bu kavramın tanımları, yorumları ve tasnifleri yapılmıştır. Birçok hayır ve faziletin kaynağı olan edebe uygun davranış tasavvufi hayatta çok geniş bir uygulama alanı bulmuştur. İlk sufiler, insan hayatını ilgilendiren her konuda edep kuralları koymuşlardır. Daha sonra tarikatlar döneminde bu kurallar "adab ve erkân" tabirleriyle ifade edilmiştir. Sufilere göre, tasavvuf ve tarikat terbiyesinin amacı, insanı Hakk'a ve halka karşı sorumlu davranmasını öğretmektir. Sufiler, zarafet ve nezaketin kaynağı olan bu anlayışı çok sık kullandıkları "Edep yahu!" sözüyle ifade etmişlerdir.

Bu metinin başlığı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Tasavufi Düşüncenin Dönemleri

• B) Tarikatların Sufilerden Beklentisi

• C) Tasavvufi Düşüncede Adab

• D) Mutasavvıfların Günlük Yaşantısı

• E) "Edep yahu!" Sözünün Açıklaması

Soru 33

Tasavvufi düşüncede bir şeyhin nezaretinde, manevi yolculuğu ifade etmektedir. O, bir tarikata girme, intisap etme ve o tarikatın gereklerini yerine getirerek manevi bakımdan yol alma demektir.

Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

  

• A) Seyr-i sülük

• B) Tasavvuf

• C) İnsan-ı kâmil

• D) Mürşid

• E) Erkan

Aşağıdakilerden hangisi tasavvufi düşünce için söylenemez?

• A) Tasavvuf, kelime ve sistem olarak Hz. Peygamber zamanında mevcut değildi.

• B) Tasavvufi düşünce Hz. Peygamberin emriyle oluşturulmuştur.

• C) Tasavvufi yorumlar, Müslümanların sahip olduğu farklı bakış açılarından oluşmuştur.

• D) Anadolu’nun İslamlaşmasında tasavvufi düşüncenin büyük etkisi olmuştur.

• E) Tasavvufi düşüncede ahlak en önemli konular arasında yer alır.

Sufi kavramının kullanılmaya başlandığı dönem, aşağıdakilerden hangisidir?

 

• A) Züht dönemi

•  B) Tasavvuf dönemi

• C) Tarikat dönemi

• D) Hakikat dönemi

• E) Saadet Dönemi

Tasavvufi düşüncede önemli bir yer tutan aşağıdaki kavramlardan hangisi insan ilişkilerine yönelik değildir?

• A) Cömertlik

• B) Saygı

• C) Kardeşlik

• D) Tevazu

• E) Zikr

I. Fıkhî bilgi,
II. güzel ahlak,
III. kalp temizliği,
IV. nefis terbiyesi

kavramlarından hangileri tasavvufi düşünceyle doğrudan ilgili değildir?

• A) Yalnız I

• B) Yalnız IV

• C) I ve II

• D) II ve III

• E) III ve IV

Tasavvufi akımlar aşağıdakilerden hangisine daha çok yoğunlaşmıştır?

• A) Ahlak

• B) Düşünce

• C) Edebiyat

• D) Sanat

• E) Bilim

Aşağıdakilerden hangisinin tasavvufi düşüncenin doğuşuna zemin hazırladığı savunulamaz?

• A) Müslümanların manevi eğitime ihtiyaç duymalarının

• B) Fetihlerle İslam coğrafyasının sürekli genişlemesinin

• C) Müslümanların sade bir hayat sürdürmeye devam etmelerinin

• D) Hint ve İran düşüncesinin İslam toplumunda yaygınlaşmasının

• E) Çatışmaların Müslümanlar arasında görüş ayrılıkları oluşturmasının