PIZA ТЕСТ

Биология 6 кл PIZA тест

Жалбырак аркылуу суунун бууланышы-транспирация

Ысык күндөрү биз бактын көлөкөсүнө жашынып салкындайбыз. Ал эми ысык жерде өскөн өсүмдүктөр мындай шарттарга кантип ыңгайланышкан? Ѳсүмдүктөрдүн тиричилигинде буулануу терморегуляциянын негизин түзѳт. Ар түрдүү өсүмдүктөр жалбырактарынын түзүлүшүнѳ, ѳлчѳмүнѳ жараша, үттөрүнүн жардамы менен сууну түрдүү санда буулантышат. Мисалы, бир суткада капуста 1л, кайың 60 л ден көп сууну буулантат. Айланадагы шарттар (температура, абанын агымы) үттөрдүн абалына (ачылып, жабылышына) чоң таасир этет. Суроо: Өсүмдүктөрдүн жалбырак аркылуу сууну буулантышы чѳйрѳдѳгү шарттарга да кѳз каранды болсо, анда абада да, топуракта да нымдуулук жогору болгон чѳйрѳдѳ адатта кандай жалбырактуу ѳсүмдүктѳр ѳсүшѳт? Бардык туура жоопторду тандагыла:

• А) ѳтѳ майда жалбырактуу

• Б) үттөрү күндүз жабык

• В) ири жалбырактуу

• Г) үттѳрү кѳп санда

Биология 6 кл PIZA тест

Дайыма жашыл өсүмдүктөрдүн 100гр жалбырагы бир жайда 9 л сууну буулантса, жазы жалбырактуу өсүмдүктөрдүкү 80л сууну буулантат. Суроо: Эмне себептен дайыма жашыл өсүмдүктөргө салыштырмалуу, жазы жалбырактуу өсүмдүктөр сууну дээрлик 10 эсе көп буулантышат? Анда өсүмдүктөрдүн түрлѳрү менен аларга тиешелүү болгон организминде сууну сактоого карата ыңгайлашкан мүнѳздүү ѳзгѳчөлүктѳрүн дал келтиргиле:

Жоопторду алдыңкы таблицага жазгыла:

• А. Дайыма жашыл өсүмдүктөр

  1. 1. 4.

• Б. Жазы жалбырактуу өсүмдүктөр

  2. 2. 3.

• В. Дайыма жашыл өсүмдүктөр

  1. 1. 3

• Г. Жазы жалбырактуу өсүмдүктөр

  2. 2. 4

Биология 6 кл PIZA тест

Каланхое сыяктуу кургак, ысык аймакта өсүүчү суккуленттер (сууну запастоочу атайын ткандары бар өсүмдүктөр) өскөн чөйрөсүнө мыкты ыңгайланышкан. Алардын жалбырактары сууну өтө аз буулантышат. Мындай өсүмдүктөр фотосинтез процесси үчүн зарыл болгон көмүр кычкыл газын түнкүсүн органикалык кислота түрүндө топтоп алышат. Суроо: Эмне себептен кургак аймакта өскөн өсүмдүктөр жарыкта жүрүүчү фотосинтез процессине караңгыда эле даярданышат?

• А) күндүз абада көмүр кычкыл газы болбойт

• Б) түнкүсүн абада көмүр кычкыл газы аз

• В) күндүз үт тешиги жабык

• Г) түнкүсүн үт тешиги жабык

Биология 6 кл PIZA тест

Жалбырактардын сууну буулантышы (3), суунун тамыр аркылуу сорулушуна (1) жана сабак боюнча (2) жалбырактарга көтөрүлүшүнө мүмкүндүк берет. Суунун топурак аркылуу келиши жана анын жалбырактан бууланышы-бул эки процесс-суу балансы деп аталат. Суроо: Эгерде тажрыйба үчүн теректин жалбырактарын май менен сүртүп, жалбырак аркылуу суунун бууланышын токтотсок, анда кандай өзгөрүүнү байкоого болот?

• А) суу сабак аркылуу бийик көтөрүлө албайт

• Б) тамыр аркылуу суунун сорулушу жайлайт

• В) суу сабактарында жана тамырларында өтө көп топтолот

• Г) тамыр, сабак аркылуу келген суу жалбыракта топтоло берет

3 пробирка алып баарына бирдей өлчөмдө суу куйдук. Андан соң 2 бирдей жалбырактуу бутак же өркүн алып, бирөөнүн жалбырактарын үзүп салабыз. Өркүндөрдүн экөөнү тең суу куюлган пробиркаларга салдык. 1-2-3- пробиркалардагы суунун үстүнө бир аз өсүмдүк майын (0,5-0,6 см) куябыз. Эки күндөн кийин сүрөттөгүдөй натыйжа алынды. Суроо: Тажрыйбадан кийинки сүрөттү карап чыгып, кандай жыйынтык чыгарууга болот? Сүрөттү талдагыла жана суроого жооп жазгыла.