9-сынып. Құрмалас сөйлем

1.Ыңғайлас салаластың ішіндегі қайталанбай келетін жалғаулықты атаңыз.

• A) Да, де.

• B) Және.

• C) Сондықтан.

• D) Бірде.

• E) Болмаса

2.Қарсылық салалас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

• A) Құнанбай Ұлжан қасына отырды да, Мәкіш пен Абайдың жүзіне қарады.

• B) Сізден сұрайтынымыз мынау: бізге қамқоршы болыңыз.

• C) Олар қыстаудан шықпайды, өйткені төлді қорада ұстау керек.

• D) Мал өріске қарай шұбатыла жөнелді.

• E) Ән басылып қалды, бірақ гитара сазы тоқталған жоқ

3.Салалас құрмалас сөйлемнің неше түрге бөлінетінін көрсетіңіз.

• 2

• 3

• 4

• 5

• 6

4.Жалғаулықсыз қарсылықты салаласты көрсетіңіз.

• A) Құдайдың қарарынан жалбарынып құтылуға болады, бірақ халықтың қарғысынан ешқашан да құтылуға болмайды.

• B) Апай сені елжіретіп сүймейді де, алайда шыж-быж етіп ұрыспайды да.

• C) Дүниенің төрт бұрышын тегіс кезіп шығады, бірақ қайда барса да жолы болмайды.

• D) Баршагүл сәлем беріп еді, - ол қырын қарап кетті.

• E) Сөз бергенге ерме, бірақ бөз бергенге ер.

5. Салалас құрмалас сөйлемді табыңыз.

• А) Қонағы домбыра тартса, ол әнімен қосылды.

• В) Еріншектің ертеңі таусылмас.

• С) Ұлық болсаң, кішік бол.

• D) Тоқтататын күш жоқ..

• Е) Өзі барып соқтықпайды, бірақ соқтыққанды аямайды.

6.Бірақ, дегенмен жалғаулықтары арқылы жасалатын салалас түрін көрсетіңіз.

• А) Себеп-салдар салалас.

• В) Қарсылықты салалас

• С) Түсіндірмелі салалас.

• D) Талғаулы салалас.

• Е) Кезектес салалас.

7.Түсіндірмелі салаласты көрсетіңіз.

• А) Аңсаған менің арманым, жеттім бе бүгін шегіңе!

• В) Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын.

• С) Қорыққаным соншалық-қаным басыма шапшыды.

• D) Арсыздарға алты күн, жетесізге жеті күн мейрам.

• Е) Маған олар я жетер, я жетпес еді.

8. Баяндауыштары тиянақты, өзара тең дәрежеде байланысатын құрмаластың түрін белгілеңіз.

• A) Салалас құрмалас сөйлем.

• B) Сабақтас құрмалас сөйлем.

• C) Шартты бағыныңқы сабақтас.

• D) Қарсылықты бағыныңқы сабақтас.

• E) Аралас құрмалас сөйлем.

9. Саластың түрін және тыныс белгісін анықтаңыз. Сізге айтар тілегім сол мені ұшқыштың оқуына жіберіңіз.

• А) Себеп-салдар салалас, үтір қойылады.

• В) Қарсылықты салалас, үтір және сызықша қойылады.

• С) Түсіндірмелі салалас, қос нүкте қойылады.

• D) Ыңғайлас салалас, сызықша қойылады.

• Е) Талғаулы салалас, үтір қойылады.

10. Себеп-салдар салалас құрмалас сөйлемді белгілеңіз.

• A) Биыл шөп қалың шықты, себебі жаңбыр көп жауды.

• B) Олар біресе тоқтап демалды, біресе күн ұзақ жүрді.

• C) Әке көрген оқ жонар, шеше көрген тон пішер.

• D) Мұхит келіп еді, Арман шыға жөнелді.

• E) Мен үндемедім, бірақ өз пікірімде қалдым.