ES-6

Şekilde yan basınçlar sonucunda oluşmuş kıvrımlı bir yapı kesiti verilmiştir.

Bu yapının oluşmasında aşağıdaki kuvvetlerden hangisi etkili olmuştur?

• Deprem

• Volkanizma

• Orojenez

• Akarsular

• Buzullar

Yer kabuğunun tabakları arasına kadar sokulan magmanın bu alanlarda soğuması sonucunda bazı yer şekilleri oluşmaktadır. Bu şekiller, dış kuvvetlerin etkisiyle üstteki tabakanın aşınması sonucu da zaman zaman yüzeye çıkabilir.

Aşağıdakilerden hangisi bu şekilde oluşan yer şekillerinden biri değildir?

• Dayk

• Lakolit

• Sill

• Krater

• Batolit

Yer kabuğunu oluşturan levhalar, manto tabakası üzerine yaptığı basınç ve manto tabakasının yoğunluğu oranında dengede dururlar. Buna izostatik denge adı verilmektedir.

Aşağıda verilenlerden hangisi bu denge üzerinde etkili değildir?

• Levhaların üzerinde örtü buzullarının oluşması

• Dış kuvvetlerin levhalar üzerinde aşındırma faaliyetlerinde bulunması

• Volkanik faaliyetler sonucunda volkanik platoların oluşması

• Yerleşim alanlarının genişlemesi

• İklim değişimleri sonucunda büyük buzul kütlelerinin erimesi

Magmanın tabakaları keserek damar şeklinde katılaşmasıyla oluşan şekillere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

• Lakolit

• Dayk

• Batolit

• Sill

• Maar

Yeryüzü şekillerinin bir kısmı, oluşumları için gerekli olan enerjiyi mantodaki konveksiyonel akımlardan alır. Bu enerjinin sonucunda meydana gelen iç kuvvetler yeryüzü şekillerinin oluşmasını sağlar.

Aşağıdakilerden hangisi bu kuvvetler arasında gösterilemez?

• Epirojenez

• Orojenez

• Volkanizma

• Metamorfizma

• Deprem

Günümüzdeki aktif volkanların yarıdan fazlasının meydana geldiği ve “Ateş Çemberi” olarak adlandırılan yer aşağıdakilerden hangisidir?

• Akdeniz Havzası

• İskandinavya

• Arabistan Yarımadası

• Büyük Okyanus kıyıları

• Hint Yarımadası

Yüzey volkanizması magmanın yeryüzüne ulaşmasıyla oluşur ve bu esnada yeryüzüne sıvı, katı ve gaz hâlde maddeler çıkar.

Aşağıdakilerden hangisi bu olayların sonucunda oluşan yeryüzü şekillerinden biri değildir?

• Kaldera

• Sill

• Krater

• Maar

• Volkan konisi

Deprem çeşitleri ile ilgili;

I. Göçme depremler, yer altındaki mağara, tünel vb. boşlukların tavanlarının çökmesiyle gerçekleşir.

II. Tektonik depremlere daha çok karstik alanlarda rastlanır.

III. Levha hareketleri sonucunda sıkışan katmanlarda biriken enerjinin yeryüzüne ulaşmasıyla volkanik depremler oluşur.

verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

• Yalnız I

• Yalnız II

• I ve II

• II ve III

• I, II ve II

Yeryüzünde depremlerin yoğunlaştığı üç ana kuşak bulunmaktadır.

Bu kuşakların belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?

• Levha sınırları

• Karstik alanlar

• Buzul alanları

• Akarsu havzaları

• Taş kömürü yatakları

Orojenezin etkili olduğu yerlerde yerkabuğunun sert bölümleri kıvrılamadığı için yer yer kırılır. Bu kırılmalar sonucunda bazı kesimler yükselir, bazı kesimler ise çökerek alçalır. Yükselen kesime horst, alçalan kesime ise graben denir.

Buna göre, harita üzerinde numaralanmış yerlerin hangisinde horst ve graben oluşumu görülür?

• I

• II

• III

• IV

• V