ББМЖ 4

Митоз

    Митоз – хромосома жиынтығы сақталатын бөліну әдісі немесе «жас жасушалар бастапқы жасушаны дәл көшіреді». Митоз есебінен көпжасушалы ағзалар  өседі және қалпына келеді. Бидай өскіндерінің, адам терісінің және кесірткенің өсетін құйрық жасушалары митоз арқылы бөлінеді.Сондықтан митозды – сомалық (дене) жасушалардың көбею әдісі деп айтуға болады. Митоздың төрт фазасы бар: профаза, метафаза, анафаза, телофаза

1.Репликация үдерісі жүреді

• G1

• S

• G2

• профаза

• телофаза

2.Кариокинез жүретін фаза

• профаза

• метофаза

• анафаза

• телофаза

• интерфаза

3.Ядро қабықшасы бұзылып, ядро жойылатын фаза

• профаза

• метафаза

• анафаза

• телофаза

• цитокинез

4.ДНҚ молекуласының  мономері

• май қышқылы

• аминқышқылы

• глицерин

• глюкоза

• нуклеотид

                                                               Экожүйе

Экологиялық жүйе – бұл үнемі өзара байланыста және жансыз (өлі) табиғат құрамбөліктерімен (атмосфера, гидросфера және литосфера) тікелей қатынаста болатын жанды ( тірі) ағзалардың ( өсімдіктер, жануарлар және микроағзалардың) динамикалық әрі тұрақты бірлестігі. Экожүйе биотикалық ( тірі ағзалар) және абиотикалық (өлі табиғат) бөліктерден тұрады. Осы екі бөлік өзара үздіксіз зат және энергия алмасу арқылы байланысқан.

Экожүйе – тұрақты күйге ұмтылатын, өзін –өзі реттейтін жүйе. Соның өзінде адамның шаруашылық іс –әрекеті экожүйені өзгертетін күшті фактор болып табылады.

5.Адамның іс-әрекетінің  қоршаған ортаға және осы ортадағы ағзаларға әсер ететін фактор қалай аталатынын белгілеңіз

• абиотикалық фактор

• биотикалық фактор

• оңтайлы фактор

• шектеуші фактор

• антропогендік фактор

6.Қоршаған ортаның ауру қоздыратын бактериялар, вирустар арқылы ластануы

• биологиялық

• химиялық

• географиялық

• физикалық

• экологиялық

7.Қоршаған ортаның бұзылуына байланысты жасуша құрылымының өзгеруін, қауіпті аурулардың пайда болуын алдын – алу шараларын қарастырады

• цитоэкология

• цитология

• цитогенетика

• цитохимия

• молекулалық биология

8.Атмосферада қанша пайыз азот бар?

• 25%

• 60 пайыз

• 78 пайыз

• 50 пайыз

• 40 пайыз

Қазіргі дамыған әлемде адамзат зиянкестермен күресу үшін мыңнан астам түрлі әдістерді қолданады,солардың бірі пестицидтер. Ғалымдардың пікірінше, пестицидтер зиянды жәндіктермен, саңырауқұлақтармен және арамшөптермен күресуде  таптырмайтын әдіс . Бірақ пестицидтердің айқын пайдасына қарамастан, олардың қоршаған ортаға және адамға тигізетін әсері өте қауіпті.

Пестицидтер-бұл өте улы заттар, олар қолданылатын организмдерге жоғары бейімделушілік көрсетеді, организмдерде жиналып, қоректік тізбек  арқылы беріліп, табиғатта ыдырауға төзімді. Ең қауіпті пестицидтердің бірі-дихлордифенилтрихлорэтан (ДДT). Өнеркәсіпте көлемді түрде ДДТ 1943 жылдан бастап өндіріле бастады. Безгек қоздырғышын тасымалдайтын масалармен күресу үшін аз ғана химикаттар қажет болды.

1960 жылдан  бастапс бүкіл әлемде жыл сайын 400 мың тонна ДДТ өндіріле бастады, оның 70-80% ауыл шаруашылығына арналған болды. Ауыл шаруашылығы пестициді ретінде ДДТ-ға тыйым салудың негізгі себептері жануарларға (бірінші кезекте балық пен құстарға) қатысты улы  әсері, оның қоршаған ортада жинақталуы және адамдар үшін қауіптілік ықтималдылығының болуы, сондай-ақ бірқатар зиянкестерде пестицидке төзімділіктің тез қалыптасуы болды.

1. ДДТ қасиеті

• жоғары улылығы

• иілгіштік

• ерекшелігі

• электр өткізгіштігі

• жылу өткізгіштігі

2. ДДТ-ның қандай қасиеті оны полярлық аюлар мен пингвиндердің бауырында жоғары концентрацияда анықтауға мүмкіндік берді, дегенмен бұл пестицид Солтүстік және Оңтүстік полюстерде қолданылмады.

• A) жылу өткізгіштігі

• ыдырауға төзімділік

• майлардағы ерігіштігі

• суда ерігіштігі

• жоғары улылығы