оқу сауаттылығы 23- нұсқа

Оқу сауаттылығы

Б. Серіков

Туған өлке

Сонау оңтүстіктен ұшып шыққан Қараторғай ағаш басына орнатылған үйшігіне биыл да шаршап- шалдығып әрең жетті. Оның бұл үйшікті меншіктеніп, балапандарын ұшыра бастағанынан да бес жыл өтті. Күн суыта оңтүстікке ұшып кетті, әр көктем сайын қайтып оралу қашанғы әдетіне айналған.

Жылы жақтан туған өлкеге жету үшін асқар таулар мен шалқар көлдерді, аңызақ аптап шөлдерді ұшып өту қиынның қиыны.

Көңілін қуаныш кернеп отырған оның қасына Қарға ұшып келіп, сәлемдесті де:

- Азып- тозып қайта оралғанша, мәңгі жаз өлкесінде неге қалып қоймайсың? Саған таңғаламын. Тіпті жаным ашиды, - деді қамқорсып.

- Туған жерге деген сағыныш жүрегімді кернегенде қанатыма қуат, жанарыма шуақ толып кетеді. «Отан- оттан да ыстық» деген емес пе?! – деп дүр сілкінген Қараторғай шаттанып сайрай жөнелді.

1. Қараторғайдың үйшігі қай жерде орнатылған?

• Ағаш басында

• Қораның төбесінде

• Үйдің төбесінде

Үзінді шығарманың қай бөлігі?

Оның бұл үйшікті меншіктеніп, балапандарын ұшыра бастағанынан да бес жыл өтті. Күн суыта оңтүстікке ұшып кетті, әр көктем сайын қайтып оралу қашанғы әдетіне айналған.

• Сюжеттің дамуы

• Сюжеттің басталуы

• Сюжеттің шарықтау шегі

Әңгіме мазмұнының дұрыс ретін тап. 

1. Қарға мен Қараторғай

2.  Туған жерге сағыныш

3. Қараторғайдың шаттануы

4. Қараторғайдың оралуы

• 2,4,3,1

• 4,1,2,3

• 3,2,1,4

Үзінді шығарманың қай бөлігі?

- Туған жерге деген сағыныш жүрегімді кернегенде қанатыма қуат, жанарыма шуақ толып кетеді. «Отан- оттан да ыстық» деген емес пе?! – деп дүр сілкінген Қараторғай шаттанып сайрай жөнелді.

• Сюжеттің шиелінісі

• Сюжеттің шешімі

• Сюжеттің дамуы

Күн суыта бастағанда қараторғай қайда ұшып кетеді?

• Оңтүстікке

• Сотүстікке

• Шығысқа

Қараторғайдың жанына қандай құс ұшып келді?

• Сауысқан

• Қарға

• Торғай

М. Сенбайқызы

Жапырақ

Көктем келді. Аққайың бұтақтарындағы өркендер де шетінен бүр жарып, жапырақ жаюда. Тек кенже бүршік қана асыға қоймады. Бірақ күннен-күнге жылуы күшейе түскен күн сәулесі аймалап жүріп, оны да қауызын жарып шықпасына қоймады. Бойына жылу жүгіріп, есінеген бүршік кенет жарыққа шықты. Демде жасыл Жапыраққа айналды. Ол өзін қоршап тұрған табиғаттың сұлулығын көріп қайран қалды. Табиғат қандай әдемі еді! Жапырақ жан-жағына көзі тоймай қараумен болды. Құстардың сайраған көңілді үніне құлақ түрді. Самал желмен тербеле бақытты күй кешті . Бір күні күн суыта бастады. Жауын жауғаннан кейін бойы мұздады. Жапырақтар сары, қоңыр, қызыл түске боянды. Аспанды жиі-жиі бұлт торлайтын болды. Бір күні ол Аққайың анадан табиғаттың бұл өзгерісінің сырын сұрады

7. Жылдың қай мезгілі?

• Көктем

• Қыс

• Күз

.Үзінді шығарманың қай бөлігі?

Тек кенже бүршік қана асыға қоймады. Бірақ күннен-күнге жылуы күшейе түскен күн сәулесі аймалап жүріп, оны да қауызын жарып шықпасына қоймады. 

• Сюжеттің басталуы

• Сюжеттің дамуы

• Сюжеттің шиеленуі

Әңгіме жоспарының дұрыс ретін тап.

1. Құстардың сайраған үні

2. Жапырақтың жайылуы

3. Табиғаттың өзгерісі

4. Көктем мезгілі

• 4,2,1,3

• 3,2,1,4

• 4,1,3,2

Аспанды жиі не торлайтын?

• Кемпірқосақ

• Бұлт

• Жаңбыр