SBLTYT TARİH

Asya Hun Devleti hükümdarı Mete Han, 26 kavmi tek bayrak altında toplamıştır. İkinci Göktürk Devleti zamanında da Kapgan Kağan, Orta Asya’daki tüm Türk boylarını bir bayrak altında toplayarak gücüne güç katmıştır. Uygur Kağanı Moyen-Çor ise Hunlarda ve Göktürklerde olduğu gibi öncelikle Orta Asya’daki boyları kendine bağlamıştır. Buna göre söz konusu devletlerle ilgili

I. teşkilatçı bir merkezî yapı oluşturdukları,

II. benzer bir hâkimiyet anlayışına sahip oldukları,

III. ülke sınırlarını genişlettikleri

çıkarımlarından hangileri yapılabilir? 2023 TYT

• Yalnız I

• I ve II

• Yalnız II

• I ve III

• I, II ve III

Tarihçi Beyhakî eserinde Gazneli Sultan Mesud Dönemi’nde Gaznelilerin en önemli bölgesi olan Horasan’ın; Nesâ, Serahs ve Dandanakan savaşlarıyla birlikte Selçukluların eline geçtiğini ifade ettiği tarihsel sürece ilişkin bilgilere yer vermiştir. Beyhakî’nin eserinde yer alan bu bilgiler aşağıdakilerden hangisinin aydınlatılmasında kaynak olarak kullanılabilir?

• Selçukluların cihat faaliyetlerinin

• Hindistan’da İslamiyet’in yayılmaya başlamasının

• Selçukluların kuruluş aşamasının

• Batınî faaliyetlerine karşı alınan tedbirlerin

• Abbasi hilafetinin sona ermesinin

Tanzimat Fermanı’nın ilanının ardından Avusturya Başbakanı Metternich İstanbul’daki elçisine gönderdiği mektupta: “Osmanlı İmparatorluğu çökme hâlinde bir vücuttur... Bu çöküşe sebep olan fenalıkların başında Avrupaî reform zihniyeti gelmektedir.” ifadesini kullanmıştır. Öte yandan fermanın ilanı Fransa ve İngiltere’de olumlu karşılanmış ve büyük bir siyasal hamle olarak görülmüştür.

Buna göre Tanzimat Fermanı’yla ilgili

I. Devletlerin kendi sistemleri ve çıkarları doğrultusunda yorumlanmıştır.

II. Osmanlı Devleti’nin, Avrupa devletler hukukuna dâhil edilmesi öngörülmüştür.

III. Büyük devletler arasındaki güç dengesinin değişmesine yol açmıştır.

değerlendirmelerinden hangileri yapılabilir?

• Yalnız I

• Yalnız II

• I ve II

• II ve III

• I, II ve III

Mustafa Kemal Paşa 21 Mayıs 1919’da XV. Kolordu Kumandanı Kâzım Karabekir’e gönderdiği bir telgrafta “Genel durumun almakta olduğu acıklı şekilden pek elemli ve üzgünüm. Millet ve memlekete borçlu olduğumuz en son vicdani görevi yakından ortak çalışmayla en iyi şekilde yerine getirmek mümkün olacağı kanaati ile bu son memuriyeti kabul ettim.” demiştir.

Bu bilgiden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Mustafa Kemal Paşa telgrafı çektiği sırada IX. Ordu Müfettişliği görevini yürütmektedir.

• Telgraf Amasya Genelgesi kararlarını açıklamak için çekilmiştir.

• Mustafa Kemal Paşa, işgallere karşı mücadele sorumluluğu taşımaktadır.

• Telgrafın çekildiği tarihte İzmir, Yunan ordusunun işgali altındadır.

• Mustafa Kemal Paşa Anadolu’daki direniş için iş birliği yapılacağı konusunda umutludur.

İsmet Paşa’nın Lozan Konferansı’nda “ Ben buraya Mondros’tan değil, Mudanya’dan geldim.” sözünü kullanmasının nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

• İstanbul Hükûmetinin talimatlarına bağlı kalacağını belirtmek

• Kendisinin göreve henüz atanmış olduğunu ifade etmek

• Sovyet Rusya’ya karşı denge politikası uygulamak

• Savaş kazanmış bir devletin temsilcisi olduğunu vurgulamak

• İtilaf Devletlerine karşı Yunanistan’ı kendi yanına çekmek

Doğu Roma İmparatorluğu’yla Avrupa Hunları arasında 434 yılında yapılan Margos Antlaşması’nın,

Doğu Roma bundan sonra Hunlara bağlı kavimlerle antlaşmalar yapmayacak,

Doğu Roma, Hunlardan kaçanlara sığınma hakkı vermeyecek,

Ticari münasebetler yine belirli sınır kasabalarında devam edecek,

Doğu Roma’nın ödediği yıllık vergi iki katına çıkarılacak.

maddeleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz? 2021 TYT

• Doğu Roma’nın, Avrupa Hunlarının siyasi üstünlüğünü kabul ettiğine

• İki devlet arasındaki ekonomik ilişkilerin sürdürüleceğine

• Avrupa Hunlarının kendilerine yönelik ittifakları engellemeye çalıştığına

• Doğu Roma’ya uygulanan maddi yaptırımın artırıldığına

• Akdeniz ticaretinin Avrupa Hunlarının kontrolüne girdiğine

Malazgirt Zaferi öncesinde Alp Arslan, Bizans İmparatoru Diyojen’e elçi göndererek barış teklifinde bulunmuştur. Selçukluların savaşmaktan çekindiğini düşünen Diyojen: “Ben üstün ve kudretli durumuma çok para ve çaba harcayarak eriştim. Barış ancak Selçuklu başkenti Rey’de olur. ... Biz İsfahan’da kışlayacağız, atlarımız ise Hemedan’da.” demiştir. Buna karşılık Türk elçisi ise: “Hayvanlarınız Hemedan’da kışlayabilir fakat sizin nerede kışlayacağınızı bilemem.” şeklinde cevap vermiştir.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Selçuklu Devleti’nin Anadolu’ya doğru genişlediğine

• Bizans’ın İslam şehirlerine sahip olmak istediğine

• İki devlet arasında diplomatik girişimlerin bulunduğuna

• Türklerin ilerleyişine karşı Haçlı Seferleri’nin başladığına

• Selçuklu Türklerinin Bizans ile savaşı göze aldığına

Osmanlı Devleti’nde bir padişah tahta çıktığında beylerbeyleri, sancakbeyleri ve kadılara genellikle aşağıdaki ifadeleri içeren bir ferman gönderilirdi: “Allah’ın yardımıyla saltanat benim oldu. Bugün vezirler, ulema ve büyük küçük bütün makam sahiplerinin ittifakıyla bana atalarımdan kalan sultanlık tahtına oturdum. Adıma hutbe okunmuş ve sikke kesilmiştir. Bu fermanı alır almaz bütün kent ve kasabalarda halka cülusum bildirilsin...”

Bu fermandaki ifadelere göre Osmanlı Devlet yönetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Aristokratik bir yönetim biçimi söz konusudur.

• Egemenlikle ilgili birtakım semboller bulunmaktadır.

• Meşruiyet açısından ulemanın görüşüne dikkat edilmektedir.

• Hükümdar değişikliğini reayanın öğrenmesine önem verilmektedir.

• İlahi kaynaklı bir egemenlik anlayışı vardır.

Mustafa Kemal, 1920 yılında TBMM’de yapmış olduğu bir konuşmada: “Efendiler! Dalgalı, düzensiz ve komutasız bazı savaşlardan sonra bildiğiniz üzere Gediz’de yenildik.” ifadesini kullanmıştır. Mustafa Kemal’in bu sözü, TBMM’nin aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmesinde etkili olmuştur?

• İstanbul Hükûmetinin yaptığı işlemlerin geçersiz sayılması

• İstiklal Mahkemelerinin kurulmasıyla ilgili kanunun çıkarılması

• İtilaf Devletleri ile yapılacak barış görüşmelerine heyet gönderilmesi

• Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun kabul edilmesi

• Kuvayımilliye’den düzenli orduya geçilmesinin sağlanması

Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun 7. maddesi, “Dinî hükümlerin yerine getirilmesi, yasaların konulması, değiştirilmesi, kaldırılması, antlaşma ve barış yapılması, savaş kararı verilmesi gibi temel haklar Büyük Millet Meclisine aittir.” şeklindedir. Bu bilgiler doğrultusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

• Laik bir yapıda olduğuna

• Yeni bir devlet teşkilatı oluşturduğuna

• Geçici olarak toplandığına

• Kabine sistemini uyguladığına

• Güçler ayrılığı ilkesini benimsediğine