QH 10G #39-40

XVI ғасырдың соңына қарай шығысқа қарай жылдам кеңейіп келе жатқан Орыс патшалығының қысымымен Шығыс Дешті Қыпшақты иеленген:

• Шайбанилер

• Аштарханилер

• Ноғай (маңғыт) тайпалары

• Темір ұрпақтары

XVII ғасырда ноғайлардың көшіп-қону аймағы жетті:

• Еділден Ертіске дейін

• Алтайдан Дунайға дейін

• Балқаштың солтүстігінен Ұлытауға дейін

• Мәуереннахрдан Үндістанның солтүстігіне дейін

XVI ғасырдың екінші жартысында шығыстан шапқыншылығы жиілеген халықтар:

• Ноғайлар (маңғыттар)

• Ойраттар (жоңғар, қалмақтар)

• Башқұрттар

• Орыстар (шығыс славяндар)

Қазақтар иелігіне шабуыл жасаған ойраттардың негізгі мақсаты:

• Қазақтар арасында буддизм дінін насихаттау

• Жайылымдық аумақтарды кеңейту, Сырдария бойындағы қалаларды басып алуға ұмтылу

• Еділ бойындағы торғауыттармен одақтаса отырып, Мәскеу княздығымен шектесу

• Ойраттар мен қазақтардың арасында туыстық қарым-қатынастарда орнату

XVII ғасырдың соңы мен XVIII ғасырдың басында қазақтардың басты жауына айналған халық (тар):

• Батыста ноғайлар, Еділ қалмақтары

• Солтүстік Батыс Қазақстан аумағындағы орыстар

• Батыста башқұрттар мен Жайық казактары

• Солтүстікте Сібір казактары

• Оңтүстіктен бұхаралықтар мен хиуалықтар

Қазақ хандығының ең басты қатері болып қалған халықтар:

• Ойраттар

• Орыстар

• Қырғыздар

• Қарақалпақтар

Алтын Орда бөліктері Орыс мемлекетіне қосылып, Шығыс Моңғолия тайпалары Цинь империясына бағынған кездегі көшпелілердің соңғы империясы:

• Жоңғар хандығы

• Моғолстан мемлекеті

• Хиуа хандығы

• Бұхар хандығы

Жоңғар мемлекетінің пайда болған уақыты мен оның алғашқы билеушісін көрсетіңіз:

• 1661 жыл, Шунчжи

• 1500 жыл, Мұхаммед Шайбани

• 1635 жыл, Эрдени батур

• 1598 жыл, Көшім хан

XVII ғасырдың алғашқы жартысында Жоңғар хандығында қабылданған заң: /құрылтайда бірыңғай заң орнатты, буддизмді мемлекеттік деп жариялаған/

• «Жеті жарғы»

• «Қасқа жол»

• «Далалық жинақ»

• «Ескі жол»

Жоңғар хандығында қолөнер мен металлургияның, ату қаруларының болуын түсіндіретін жағдай:

• Еуропа елдерімен саудаласу

• Металды көптеп иелену

• Биліктің бір орталыққа бағынуы

• Мәскеу княздығымен әскери одақ