Лексика 2

Ғылым мен техника, өндіріс саласында қолданылатын арнаулы заттар мен ұғымдардың атауы болатын сөздер.

• Ғылыми

• Термин

• Кәсіби

• Диалект

Жергілікті және көне сөздерден жасалған термин сөздер: универсал сөзінің қазақша баламасы?

• Кәсіби

• Шебер

• Жан-жақты

• Әмбебап

Қазақша баламасы жоқ термин сөзді тап

• Мотор

• Эксперимент

• Коэффициент

• Паспорт

Белгілі бір кәсіппен, шаруашылық саласымен шұғылданатын адамдар арасында қолданылатын, көпшілікке бірдей түсінікті бола бермейтін сөздер

(a)  

Тілге басқа тілден енген сөздер (a)     деп аталады.

"Протокол" кірме сөзінің қазақша баламасы?

• Хат

• Хабарлама

• Баяндама

• Хаттама

Жалпыхалықтық сипат алмаған, белгілі бір аймақтағы тұрғындардың сөйлеу тілінде ғана қолданылатын сөздер тіл білімінде (a)    деп аталады.

Тілімізде жаңа ұғым аттарын білдіретін жаңа сөздер де бар. Олар ғылыми тілде неологизм деп аталады. Жаңадан енген сөздер тілге сіңісіп, халыққа танымал болған соң жаңа сөз болудан қалады да, орнын оның баламасы ауыстырады. Мысалы, "процесс – ......., парк – ......, теплица – ........." сөздерінің баламасын жалғастыр

• үдеріс, саябақ, жылыжай

• әрекет, демалыс орны, жылы мекен

• үдеріс, саябақ, саяжай

• Нәтиже, демалыс орны, бау-бақша

(a)   – халықтың тұрмыс-тіршілігіне, салт-санасына, әдет-ғұрпына байланысты қолданылатын, әр дәуірде өзгеріп, басқа сөздермен ауысып отыратын ескірген сөздер

Әдет-ғұрып атауларына байланысты архаизмдерді тап.

• Бесік той, шілдехана

• Бесік құда, ұрын бару

• Беташар, көрімдік

• Байғазы, сүйінші