Cümle Çeşitleri

1. Aşağıdakilerden hangisi yapısı yönüyle basit bir cümledir?

• İstasyona geldiğimde tren çoktan gitmişti.

• Okula giderken yolda teyzemle karşılaştık.

• Çok beğendiğim bu romanı yine okuyacağım.

• Bazı anıların, yaşamımızda önemli yeri vardır.

• İnsanın bilgisi değişik türde kitap okudukça artar.

Aşağıdakilerden hangisi yapı bakımından bağlı cümledir?

• Evde kimse yoktu, canı çok sıkılıyordu.

• Yaşlı kadın, bir kaldırıma oturmuş, dileniyor.

• Oldukça iyi niyetli bir çocuk, ne var ki pek başarılı değil

• Öyle sanıyorum ki bu yıl kış oldukça uzun sürecek.

• Şiddetli bir baş ağrısı ile uyandı, oldukça halsizdi.

Aşağıdakilerden hangisi "ki" bağlacıyla bağlanmamıştır?

• Sınıftaki çocuk ve diğerleri maç izlemeye gitti.

• Sen bana sıkıntını anlat ki sıkıntını birlikte çözüme kavuşturalım.

• Bugün sabaha kadar çalışalım ki elimizdeki işler yetişebilsin.

• Bir an önce görüşelim ki seninle konuşamadığımız günlerin acısını çıkartalım.

• İlkbaharda yağmur yağsın ki toprak kokusunu içimize çekelim.

Ne konuştuklarını duyamıyordum ama yüzlerinde hüzünlü bir şeyler vardı.

• Koşullu Cümle

• Bağlı Cümle

• Birleşik Cümle

• Basit Cümle

• Sıralı Cümle

(ı) Sunucunun Bugün neyi kutluyorsunuz? sorusuna biri Atatürk' ün ölüm yıldönümünü kutluyoruz" diyebiliyor. (II) Bunların, ağzından çıkanı kulağı duymuyor galiba. (III) Ne zamandır bir kişinin ölümü kutlanıyor? (IV) Biz ölüm yıldönümünde Atatürk' ü anarız, kutlamayı düşmanlar yapar. (V) Görüyorsunuz ki dili bilmemek insanı ne duruma düşürüyor?

Parçada numaralanmış cümlelerden hangisi sıralı cümle örneğidir?

• I

• II

• III

• IV

• V

I. Şiir zevk vermiyor artık, okumayı bıraktım.

II. Atalarımız "Her şeyin başı sağlıktır," der.

III. Sonradan görme olunca kapak gibi açıldı.

IV."Bu davayı sonuna kadar savunun", dedi.

V. Kemal hep, ben mühendis olacağım, derdi.

Bir cümlenin içinde başka bir cümlenin geçmesiyle oluşan birleşik cümlelere "iç içe birleşik" cümle denir.

Buna göre hangileri iç içe birleşik cümle örneğidir?

• I,II,III

• I,III

• I,II,III

• IV,V

• II,IV,V

İnsan görmeyi bilince; bir yüzyılın ruhunu, bir kralın yüz ifadesini, bir kapı tokmağını bulabilir.

Bu cümlenin yan cümlesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

• Görmeyi bilince

• İnsan bir kapı tokmağında

• Bulabilir

• Bir yüzyılın ruhunu, bir kralın yüz ifadesini

• İnsan görmeyi bilince, bir yüzyılın ruhunu

Cümle bir yargı birimidir ve bazı cümleler tek bir yargıyı, bazıları ise birden fazla yargıyı aktarır.

Aşağıdaki cümlelerden hangisi birden fazla yargı aktarmaktadır?

• Ayakkabımın tekini köpek almış.

• Yolda yaşlı bir adama çarptım.

• Kardeşimi dün eve gönderdim.

• Öğretmenin verdiği konuya çalıştım.

• Bütün yapraklar rüzgarla savrulur.

Aşağıdakilerden hangisi bağımsız sıralı bir cümledir?

• Mağaza sahibi konuşuyor, müşteri sinirli sinirli dinliyordu.

• Gazete okuyan ihtiyar, gazetesini bıraktı, söze karıştı

• Adam ellerini cebine koydu, kayıtsızca uzaklaştı.

• Önemli belgeleri bir zarfa koydu, çekmeceye yerleştirdi.

• Merdiven basamaklarını ikişer ikişer çıktı, kapı ziline bastı.

Bu vatan, toprağın kara bağrında

Sıra dağlar gibi duranlarındır,

Bir tarih boyunca onun uğrunda

Kendini tarihe verenlerindir.

Bu şiir aşağıdaki cümle çeşitlerinden hangisine örnektir?

• Bağlı sıralı cümle

• Basit cümle

• İç içe birleşik cümle

• Bağımsız sıralı cümle