FELSEFE

Sanatın geçmişi olduğu gibi sanat ve güzellik üzerine düşünüşün de bir geçmişi vardır. Sanatla ilgili değişmeleri nasıl ki sanat tarihinden öğreniyorsak; sanat ve güzellik üzerine düşünüşün ne gibi aşamalardan geçtiğini de estetik tarihinden öğreniyoruz.’ Buna göre estetikle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Sanat tarihinden esinlendiği

• Sanat ve güzellik üzerine düşünmek olduğu

• Güzeli yansıtmayı amaçladığı

• Beğeniyi ve hayal gücünü temele aldığı

Aşağıdakilerden hangisi sanat felsefesinin alanına girer?

• Doğadaki güzelliğin ölçütleri

• Sanatın insan davranışlarına etkisi

• Sanatçının toplumsal statüsü

• Sanata dair zevklerin anlamı

“Güzel, hem estetiğin hem sanat felsefesinin konusudur. Ancak sanat felsefesinin ele aldığı güzellik konusu estetiğe göre daha sınırlıdır. O, sadece insan tarafından oluşturulan güzellikle ilgilenir.” Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisinin güzelliği ile sanat felsefesi ilgilenmez?

• Güneşin batışı

• Zamanı resmeden bir tablo

• Güneş ışınlarının yansıyarak renklendirdiği bir fotoğraf

• Tutsaklığı anlatan bir flim

Sanatçı için güzel, yapıtının sonucudur; izleyici için yapıt, güzelin kaynağıdır. Bu ifadeden aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• Sanatçı için güzel olan izleyici için de güzeldiR

• İzleyici ve sanatçının güzele bakış açıları farklıdır

• Güzellik hem sanatçı hem de izleyici için önemlidir

• İzleyici için sanat eseri güzeldi

“Sanat diye bir şey yoktur; yalnızca sanatçı vardır.” Bu sözden hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

• Sanat alımlayıcıda beğeni duygusu oluşturan şeydir.

• Sanat insanda haz uyandıran her türlü güzel üründür.

• Sanat, sanatçının sanat adına ürettiği her şeydir.

• Sanat insana faydalı olan, yarar sağlayan her türlü etkinliktir.

Sanatçı, doğadan aldığı izlenimleri bir senteze tabii tutar ve böylece belli bir ifadeye ulaşır. Bu ifade sanatçının hayal gücünde, ruhunda meydana gelen, bir kez olup biten estetik bir yaşantıdır. Sanat eserinin eşsiz ve bir defada ortaya çıkması bundandır. Sanatçı kaybolup gidecek bu manevi sentezi koruyabilmek için çareler geliştirir ve bu çareleri ifadeyi söz, ses, mermer, boya, odun gibi fiziksel varlıklar aracılığıyla dışa vurmada bulur. Bu parça aşağıdaki sanat kuramlarından hangisi ile ilgilidir?

• Oyun olarak sanat

• Taklit olarak sanat

• Tarihsel sanat anlayışI

• Yaratma olarak sanat

Güzel ilkin doğadadır, doğada açınır ya da kendini gösterir. Güzel önce doğada gerçekleşir ve bizi yakalar. Ne olursa olsun doğadaki güzelle sanattaki güzeli bir tutmamak gerekir. “Sanattaki güzelin açılımını yalnızca sanatta aramak gerekir.” der Lalo. Doğadaki güzelin nitelikleriyle insanın yarattığı güzelin nitelikleri farklıdır. Ancak güzel nerede varsa bizden ötürü ya da bizimle vardır. Bu parçada sanat felsefesinde güzeli algılamada hangi kavramın önemine değinilmektedir?

• Estetik özne

• Estetik nesne

• Estetik tavır

• Estetik yargı

Sanat eserinin biricik ve tek olması onun yaratılması sürecinde bir pratik fayda düşünülmeden yapıldığını ortaya koymaktadır. Sanat eseri, ekonomik ve işlevsel değeri olmadan yapılan eserlerdir. Bu nedenle, sanat eserlerini inceleyen ve araştıran alana da güzel sanatlar denilmektedir. Güzel sanatlar, yalnızca estetik kaygı ve hazzın sonucu yapılan sanatlardır. Buna karşılık, doğada olmayıp fakat insan tarafından bir yarar veya fayda için üretilen tüm nesneler sanat eseri değildir. Örneğin su içmek için üretilen bir tas sanat eseri değilken su içmek amacı taşımadan sadece güzel ve hoş olduğu için yapılan bir taş, sanat eseridir. Çünkü o, estetik bir duygunun güzelliği ortaya koyma çabasıdır. Bu parçada sanatın hangi alandan farklı olduğuna değinilmiştir?

• Edebiyat

• Mimari

• Zanaat

• Heykel