26-50

Лифттегі шабуылды болдырмауға арналған әрекеттеріңіз...

• лифтке кірген кезде бейтаныс адаммен амандасыңыз

• лифтке кірген кезде онымен сөйлесуге және танысуға тырысыңыз

• егер сізге қорқыныш тудыратын бейтаныс адам болса, лифт кабинасына кірмеңіз

• лифтегі бейтаныс адамға арқаңызда тұрмаңыз, оның әрекеттерін бақылаңыз

• лифтте шабуыл жасаған кезде өзіңізді кез-келген тәсілмен қорғаңыз - шу шығарыңыз, айқайлаңыз, кабинаның қабырғаларын қатты ұрыңыз.

Көшеде шабуылдың алдын алу үшін сіздің әрекеттеріңіз...

• криминогендік жағдайы қолайсыз аудандарға барудан бас тарту

• кешкі уақытта қоғамдық орындарда ұзақ тұрмаңыз

• зиянкестердің көлігі білінбей сырт жағыңыздан келіп қалмауын қадағалай, тротуар бойымен көше қозғалысын бетке ала жүріңіз

• егер ізіңізге түссе, көшенің арғы бетіне өтіңіз. Егер қудалаушы соңыздан қалмаса, оны адам көп жиналатын жерге немесе жарықтандырылған  ғимаратқа жақындатуға тырысыңыз. Қауіп туындаса, кез келген есікке қоңырау шалыңыз, есікті аяғыңызбен қағыңыз. Егер ешкім ашпаса, терезені сындырыңыз

• ешқашан өзіңіздің әлсіздігіңіз бен қорқынышыңызды көрсетуге себеп бермеңіз, зергерлік бұйымдарыңызды және ақшаны бермеңіз

Көшедегі зорлық-зомбылықтың алдын алу үшін сіздің әрекеттеріңіз...

• жарақат алмау үшін қашуға тырыспаңыз

• мүмкіндігінше бар күшіңізді салып қашып кету

• қылмыскерге қомақты ақша ұсынып, өз ниетінен бас тартуға көндіру керек

• егер бұл сіздің үйіңіздің немесе кіреберістің жанында орын алса, шу шығарыңыз, адам жоқ жерде айқайлаудың пайдасы жоқ - бұл қылмыскердің ойын одан әрі бұзады

• зорлаушыны бар күшімен ұрыңыз (шатқа, тірсекке, тізеге), оның бетін тістеңіз немесе тырнап алыңыз және т.б.

Көлікке жасалған шабуылды болдыртпауға арналған әрекеттеріңіз...

• егер көлік тұрағында күдікті адамдар болса, көлікке жақындауға асықпаңыз, тіпті оны ашпаңыз, бөтен машина сияқты кейіп танытыңыз

• егер күдікті адамдар тұрақта көліктің жанында тұрса, шұғыл түрде көлікке жақындаңыз, оны ашыңыз және оларды не қызықтыратынын нақтылаңыз

• ұрлық кезінде шуды көтермеу, қылмыскерлердің белгілері

• көлікті ұрлау кезінде шу көтеріңіз. Алғашқы таспен машинаның әйнегін сындыруға тырысыңыз, қылмыскерлердің белгілері мен қозғалыс бағытын есте сақтаңыз. Дереу полицияға қоңырау шалыңыз

• тәуліктің қараңғы уақытында көлікке жақындап, отыру алдында кілтті қолда ұстап салонда ешкім жоқ екеніне көз жеткізеді

Пәтерде өрт болған кездегі әрекеттеріңіз...

• өрттің алғашқы белгілерінде (түтіннің иісі, жалынның шарпуы және т. б.) өртті сөндіру және оның пәтердің барлық аумағына таралмайтындай шаралар қолдану

• 112, 01 телефоны бойынша ТЖМ өрт сөндіру бөліміне хабарлау

• туған-туысқандар мен жақындарға өрт туралы хабарлау, көршілерді көмекке шақыру

• тыныс алу мүшелерін түтіннен және жану өнімдерінен уланудан қорғау үшін

  дәке таңғышын, сүлгіні, суға малынған тығыз матаның бір бөлігін қолданыңыз

• егер жоғары температураның әсерінен пәтерден баспалдақ арқылы шығу мүмкін емес болса, балконға еңбектеп барып, есікті жауып, өтіп бара жатқан адамдарды көмекке шақыру қажет, бұл ретте міндетті түрде өрт сөндірушілерді қарсы алып, өрт орнын көрсету қажет

Электрқұрылғының жануы кезіндегі сіздің әрекеттеріңіз...

• алаңға шығу және автоматты электр қалқанын сөндіру

• егер токтан ажыратылғаннан кейін аспаптың жануы тоқтамаса, оған қайнаған су құйыңыз

• өрт күзетін шақыру

• жалаң қолыңызбен сымды ұстамаңыз, құрғақ сүлгімен немесе құрғақ пластик пакетпен алыңыз да, сымды розеткадан ажыратыңыз

• балалар мен қарттарды пәтерден шығару

Егер сіздің үстіңіздегі киім өртенген болса, не істеу керек

• көшеде болсаңыз, жерге жата қалыңыз, топыраққа, құмға, қарға аунаңыз - бұл отты жалынды бәсеңдетуге көмектеседі

• жүгірмеңіз - бұл жанудың одан әрі өршуіне ықпал етеді

• үстіңіздегі жанып жатқан киімді шешіп тастауға тырысыңыз

• ағаш бұтақтарымен соққылап сөндіруге тырысыңыз

• жақын маңдағы өзенге жүгіріп, суға түсуге асығыңыз

Киімнің жануы кезіндегі әрекеттеріңіз...

• киімі жанып жатқан адамға тығыз синтетикалық мата, пальто, көрпе және т. б. лақтырып, басын жабыңыз

• ағаш бұтақтарымен соққылап сөндіруге тырысыңыз

• жанып жатқан киімді шешіп лақтыруға тырысыңыз

• егер киімді шешіп тастау мүмкін болмаса, киімі жанып жатқан адамға тығыз (жоқ синтетикалық) мата, пальто, көрпе және т.б. лақтырыңыз, жану өнімдері тұншықтырмас үшін басын ашық қалдырыңыз

• отты жалынға су құйыңыз, топырақ шашыңыз

Пәтерде газдың иісін сезініп анықталған кездегі әрекеттеріңіз...

• барлық терезелер мен есіктерді жабыңыз

• авариялық газ қызметіне қоңырау шалмаңыз

• газ кранын жауып, барлық терезелер мен есіктерді ашыңыз ( жел өтпесін жасаңыз), барлық бөлмелерді мұқият желдетіңіз

• егер кран жабылғаннан соң газдың иісі қалса, барлығын пәтерден шығарыңыз, телефонды өшіріңіз, пәтерден шығыңыз, ұялы телефонды пайдаланып жедел газ қызметіне (104) қоңырау шалыңыз

• газбен уланудың алдын алу үшін дымқыл орамал арқылы тыныс алыңыз, аузыңыз бен мұрныңызды дымқыл сүлгімен байлаңыз

Жақындап келе жатқан дауыл (дүлей дауыл, құйын) туралы алдын-ала ескертуден кейін қорғану шараларын атап өтіңіз.

• бөлмедегі есіктер мен терезелерді, желдеткіш тесіктерді жабыңыз

• терезе әйнектерін қағаз немесе мата жолақтарымен жабыңыз. Шатырлардан, балкондардан, лоджиялардан, терезе алды тақтайларынан заттарды алып тастаңыз

• мүмкіндігінше азаматтық қорғаныстың қорғаныс құрылыстарында, жертөлелерде, жерасты қоймаларында жасырыну керек

• кіріп-шығу есіктері үйінді астында қалмау үшін, мүмкіндігінше жертөлелерде, жерасты қоймаларына тығылудың қажеті жоқ, әсіресе, бау-бақшалы учаскелерде

• авариялық жарықтандыру немесе жылыту режіміне алдын ала өту