คัมภีร์เวชศึกษา / คัมภีร์สมุฏฐานวินิจฉัย 2567

รู้จักที่ตั้งแรกเกิดของโรค รู้จักชื่อของโรค รู้จักยารักษาโรค รู้จักว่ายาอย่างใดรักษาโรคใด

ธาตุสมุฏฐาน อุตุสมุฏฐาน อายุสมุฏฐาน กาลสมุฏฐาน

ปถวีธาตุ อาโปธาตุ วาโยธาตุ เตโชธาตุ

การซักประวัติ การตรวจร่างกาย การตรวจอาการ การวินิจฉัย

มีเมตตาจิตแก่คนไข้ ไม่เห็นแก่ลาภ ไม่เป็นคนโอ้อวด ไม่ปิดบังความเขลาของตนไว้ ไม่ลุอำนาจแก่อคติทั้ง4

ลมสำหรับพัดขึ้นตั้งแต่ปลายเท้าตลอดศีรษะ คือ ลมอโธคมาวาตา

โกฏฐาสยาวาตา คือ ลมสำหรับพัดในลำไส้และในกระเพาะอาหาร

ลมหายใจเข้าออก คือ อังคมังคานุสารีวาตา

กุจฉิสยาวาตา คือ ลมสำหรับพัดตั้งแต่ศีรษะตลอดถึงปลายเท้า

การผายลม จัดอยู่ในประเภทลมพัดทั่วกาย

เดือนสิงหาคม ถึง เดือนตุลาคม

เดือนกรกฏาคม ถึง เดือนตุลาคม

นับจากฝนแรกที่ตกในเดือนพฤษภาคม จนถึงฝนสุดท้ายในเดือนสิงหาคม

แรม 1 ค่ำ เดือน 4 ถึงขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8

แรม 1 ค่ำเดือน 8 ถึงขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12

สิงฆานิกาพิการ

เสโทพิการ

มัตถเกมัทลุงคังพิการ

โลหิตพิการ

เสโทพิการ

หทยังพิการ

กรีสังพิการ

วักกังพิการ

นหารูพิการ

ปัปผาสังพิการ

ดีนอกฝัก

ดีในฝัก

ถุงน้ำดี

กำเดา

ถูกทุกข้อที่กล่าวมา

คนเกิดในประเทศที่สูง เรียกประเทศร้อน ที่ตั้งแห่งโรคเป็นสมุฏฐานเตโช

ไข้เกิดเพราะธาตุไม่คุ้นเคยกับประเทศ เรียกว่า ไข้ผิดน้ำผิดอากาศ

บุคคลอันเคยอยู่ในประเทศใด ธาตุสมุฏฐานในร่างกายก็คุ้นเคยกับอาการในประเทศนั้น

คนที่เกิดในประเทศที่เป็นน้ำเค็มเปือกตม ที่ตั้งแห่งโรคของคนประเทศนั้นเป็นสมุฏฐานอาโป

ประเทศสมุฏฐานมีไว้เพื่อเป็นที่สังเกตว่าที่อยู่กับธาตุในร่างกายย่อมเป็นสิ่งซึ่งแอบอิงอาศัยกัน

เศร้าโศกเสียใจในเรื่องสูญเสียมาก

ดีใจในความสำเร็จมาก

โกรธง่ายอยู่เสมอจนเป็นนิสัย

ใช้ความคิดในการทำงานมาก

เมื่อถึงเวลานอนไม่นอน

1 กอง 20 ธาตุ

2 กอง 32 ธาตุ

3 กอง 38 ธาตุ

4 กอง 42 ธาตุ

5 กอง 52 ธาตุ

ปิตตะ

วาตะ

เสมหะ

สันนิบาต

ตรีโทษ