ม ปลาย โลก&ธรณีภาค

เมื่อเกิดแผ่นดินไหว คลื่นชนิดใดที่ทำให้พื้นผิวถนน สั่นในแนวขึ้นลงมีลักษณะเหมือนลูกระนาด

• คลื่น  R

• คลื่น  S

• คลื่น  P

• คลื่น  L

Answer explanation

คลื่นไหวสะเทือนจากการเกิดแผ่นดินไหว เมื่อเคลื่อนที่ขึ้นสู่ผิวโลกจะเปลี่ยนจากคลื่นในตัวกลางเป็นคลื่นพื้นผิว ซึ่งคลื่นพื้นผิวจะเคลื่อนที่เฉพาะตามแนวผิวโลกหรือใกล้ผิวโลกเท่านั้น คลื่นพื้นผิว มี 2 ชนิด คือคลื่น R และคลื่น L  โดยคลื่นพื้นผิวชนิดคลื่น R ซึ่งเป็นคลื่นตามขวาง ที่ทำให้พื้นผิวเคลื่อนที่ขึ้นลงมีลักษณะเหมือนลูกระนาด

คลื่นไหวสะเทือนในข้อใดที่สามารถเคลื่อนที่ผ่านตัวกลางได้ทุกสถานะ

• คลื่นปฐมภูมิ

• คลื่นทุติยภูมิ

• คลื่นพื้นผิว

• คลื่นเลิฟ

Answer explanation

คลื่นปฐมภูมิ (P wave) เป็นคลื่นตามยาวที่เกิดจากความไหวสะเทือนในตัวกลาง โดยอนุภาคของตัวกลางนั้นเกิดการเคลื่อนที่แบบอัดขยายไปในแนวเดียวกับทิศทางการเคลื่อนที่ของคลื่น คลื่นนี้สามารถเคลื่อนที่ผ่านตัวกลางที่เป็นของแข็ง ของเหลว และแก๊ส  เป็นคลื่นที่สถานีวัดแรงสั่นสะเทือนสามารถรับได้ก่อนชนิดอื่น โดยมีความเร็วประมาณ 6 – 8 กิโลเมตร/วินาที คลื่นปฐมภูมิทำให้เกิดการอัดหรือขยายตัวของชั้นหิน

ข้อใดกล่าวถูกต้อง เกี่ยวกับชั้นธรณีภาค

• ประกอบด้วยชั้นเปลือกโลกเพียงอย่างเดียว

• ประกอบด้วยชั้นเนื้อโลกส่วนบนกับชั้นเปลือกโลก

• ประกอบด้วยชั้นเนื้อโลกส่วนล่างกับชั้นแก่นโลกชั้นนอก

• ประกอบด้วยชั้นเนื้อโลกทั้งหมดกับชั้นเปลือกโลกทั้งหมด

Answer explanation

ธรณีภาค (Lithosphere)  คือ ส่วนชั้นโครงสร้างของโลก ที่ประกอบด้วยเปลือกโลกและเนื้อโลกชั้นบนสุด  ธรณีภาคมีสถานะเป็นของแข็ง  มีความหนาตั้งแต่ผิวโลกลงไปจนระดับลึกจากผิวโลกประมาณ 100 กิโลเมตร

สาเหตุที่ทำให้แผ่นเปลือกโลกมหาสมุทรมีความหนาแน่นมากกว่าแผ่นเปลือกโลกทวีป คือข้อใด

• มีส่วนประกอบสำคัญเป็นหินแกรนิต

• มีส่วนประกอบสำคัญเป็นหินบะซอลต์

• มีส่วนประกอบสำคัญเป็นธาตุเล็กและธาตุนิกเกิล

• มีส่วนประกอบสำคัญเป็นแร่ซิลิกาและแร่อะลูมินา

Answer explanation

เปลือกโลกมหาสมุทร (Oceanic crust)  เป็นเปลือกโลกที่อยู่ใต้มหาสมุทร มีความหนาเฉลี่ย 5 กิโลเมตร   มีส่วนประกอบเป็นหินบะซอลต์ มีสีเข้ม มีเหล็ก แมกนีเซียและซิลิกาเป็นองค์ประกอบส่วนใหญ่ มีค่าความถ่วงจำเพาะสูง มีค่าความหนาแน่น 3  กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตรจึงทำให้เปลือกโลกมหาสมุทรมีความหนาแน่นมากกว่าเปลือกโลกทวีป

ต้นกำเนิดของหินหนืดหรือแมกมา อยู่ในโครงสร้างโลกชั้นใด

• ชั้นแก่นโลกชั้นใน

• ชั้นเนื้อโลกตอนล่าง

• ชั้นเนื้อโลกตอนบน

• ชั้นเปลือกโลก

Answer explanation

ต้นกำเนิดของหินหนืดหรือแมกมา อยู่ในโครงสร้างโลกชั้นเนื้อโลกตอนบน เนื้อโลกตอนบนที่ระดับความความลึกจากผิวโลกประมาณ 100 – 350 กิโลเมตร เรียกว่าชั้นฐานธรณีภาค บริเวณนี้เป็นบริเวณที่มีการหลอมเหลวของหินซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของแมกมา มีลักษณะเป็นของเหลวหนืด

ข้อใดไม่ได้รวมอยู่ในแผ่นทวีป “กอนด์วานา”

• ทวีปแอฟริกา

• ทวีปอินเดีย

• ทวีปออสเตรเลีย

• ทวีปอเมริกาเหนือ

Answer explanation

การศึกษาการเคลื่อนที่ของเปลือกโลกด้วยทฤษฎีเพลตเทคโทนิคส์  ประกอบกับร่องรอยทางธรณีวิทยาในอดีตพบว่า เมื่อ 200 ล้านปีก่อน ทุกทวีปอยู่ชิดติดกันเป็นแผ่นดินขนาดใหญ่เรียกว่า “แพนเจีย” (Pangaea)  โดยมีดินแดนทางตอนเหนือชื่อ “ลอเรเซีย” (Lawresia)  และดินแดนทางใต้ชื่อ “กอนด์วานา” (Gonwana)
    แผ่นทวีปกอนด์วานา ประกอบด้วยแผ่นอเมริกาใต้  แผ่นแอฟริกา แผ่นอินเดีย  แผ่นออสเตรเลียและแผ่นแอนตาร์กติการ์ แผ่นทวีปลอเรเซีย ประกอบด้วยแผ่นอเมริกาเหนือ และแผ่นยูเรเซีย

สาเหตุที่ทำให้แผ่นธรณีเกิดการเคลื่อนที่อยู่ตลอดเวลา คือข้อใด

• เกิดแผ่นดินไหว

• เกิดรอยแตกของแผ่นธรณีภาค

• การพุ่งชนโลกของอุกกาบาตจากภายนอกโลก

• การถ่ายโอนพลังงานความร้อนจากชั้นแก่นโลก

Answer explanation

สาเหตุที่ทำให้แผ่นธรณีเกิดการเคลื่อนที่ เกิดจากการถ่ายโอนพลังงานความร้อนจากชั้นแก่นโลก นั่นคือ เมื่อแมกมาได้รับความร้อนจากชั้นแก่นโลก แมกมาจะเคลื่อนที่ขึ้นสู่ด้านบน ในลักษณะหมุนวนเป็นวงจร เรียกว่าวงจรพาความร้อน การพาความร้อนของแมกมาเป็นสาเหตุทำให้แผ่นธรณีที่วางตัวอยู่บนชั้นฐานธรณีภาคเกิดการเคลื่อนที่ในลักษณะต่างๆได้

นักธรณีวิทยาค้นพบซากดึกดำบรรพ์ของสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกันในบริเวณทวีปที่อยู่ไกลกัน ข้อใดสรุปได้ถูกต้อง

• แผ่นทวีปต่างๆ มีซากดึกดำบรรพ์อยู่ดั่งเดิม

• แผ่นทวีปมีการเปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วงเวลา

• แผ่นทวีปเคยเป็นแผ่นเดียวกัน ต่อมาเคลื่อนที่แยกออกจากกัน

• แผ่นทวีปเคลื่อนที่ห่างจากกันและเคลื่อนที่เข้าหากันในเวลาต่อมา

Answer explanation

นักธรณีวิทยาค้นพบซากดึกดำบรรพ์ของสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกันในบริเวณทวีปที่อยู่ไกลกัน เป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่า เมื่อครั้งก่อนแผ่นดินเหล่านี้เคยอยู่ชิดติดกัน  จึงมีพืชและสัตว์บางชนิดแพร่ขยายพันธุ์บนดินแดนเหล่านี้ ในเวลาต่อมาแผ่นทวีปเหล่านี้เกิดการแยกจากกัน

จากการสำรวจทางธรณีวิทยาเกี่ยวกับอายุหินบนแผ่นทวีปและกลางมหาสมุทร ข้อใดถูกต้อง

• หินบะซอลต์ที่พบบริเวณใกล้รอยแยกกลางมหาสมุทรมีอายุเก่าแก่ที่สุด

• หินบะซอลต์ที่พบบริเวณแผ่นทวีป มีอายุน้อยกว่าที่บริเวณกลางมหาสมุทร

• หินบะซอลต์ที่พบบริเวณแผ่นทวีป มีอายุมากกว่าที่บริเวณกลางมหาสมุทร

• หินบะซอลต์ที่พบบริเวณใกล้รอยแยก มีอายุใกล้เคียงกับหินที่พบบริเวณแผ่นทวีป

Answer explanation

จากทฤษฎีการแผ่ขยายของพื้นมหาสมุทร ทำให้ทราบว่าการแข็งตัวเป็นหินของลาวาอย่างต่อเนื่องทำให้เกิดเปลือกโลกมหาสมุทรชุดใหม่อยู่ตลอดเวลา จากการสำรวจและหาอายุหินของพื้นมหาสมุทรทำให้ทราบว่า หินบนพื้นมหาสมุทรที่อยู่ใกล้กับแนวรอยแยกจะมีอายุน้อยกว่าหินบนพื้นมหาสมุทรที่อยู่ไกลออกไปจากรอยแยก ดังนั้นหินบะซอลต์ที่พบบริเวณแผ่นทวีป จะมีอายุมากกว่าที่บริเวณกลางมหาสมุทร

ข้อใดเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นลำดับแรก เมื่อเกิดการขยายตัวของพื้นสมุทร

• พื้นทะเลมีทรุดตัวเกิดเป็นร่องลึก

• แมกมาดันตัวแทรกขึ้นมาบนเปลือกโลก

• เกิดแผ่นดินไหวตามรอยต่อของแผ่นธรณี

• แมกมาที่ไหลอยู่ใต้มหาสมุทร ปะทุขึ้นมาและเย็นตัว

Answer explanation

ทฤษฏีการแผ่ขยายของพื้นสมุทร เป็นทฤษฏีที่อธิบายถึงสาเหตุที่ทำให้แผ่นทวีปแตกและเคลื่อนที่แยกออกจากกัน  โดยเริ่มจาก การปะทุแทรกขึ้นมาของแมกมาบนเปลือกโลกทวีป ทำให้เปลือกโลกโป่งตัวขึ้นแล้วแตกออกจากกัน จากนั้นก็ทรุดตัวลงเกิดเป็นหุบเขาทรุด ร่องที่เกิดจากการทรุดตัวทำให้น้ำทะเลไหลท่วมเข้ามาเกิดเป็นทะเลหรือมหาสมุทร แมกมาที่ปะทุแทรกขึ้นมาบนเปลือกโลกเรียกว่า ลาวา เมื่อลาวาเย็นตัวลงเกิดเป็นหินบะซอลต์ที่เป็นส่วนประกอบของเปลือกโลกมหาสมุทร การแข็งตัวเป็นหินของลาวาอย่างต่อเนื่องทำให้เกิดเปลือกโลกมหาสมุทรชุดใหม่อยู่ตลอดเวลา ดังนั้นเปลือกโลกตรงใกล้รอยแยกจะมีลักษณะเป็นเทือกสันเขาใต้มหาสมุทร