Социология 2 часть

Сапир-Уорф болжамы бойынша

• әр тілдегі грамматика, құрылым және санаттар сол тілде сөйлейтіндердің болмысты қалай көретініне әсер етеді. Мұны кейде лингвистикалық салыстырмалы болжам деп те атайды.

• қоғам мүшелерінің ортақ өмір сүруінің жалпы тәсілі. Ол тек тілді, қүндылықтарды және символдық мәндерді ғана емес, сондай-ақ технологиялық және материалдық нысандарды да қамтиды.

• мәдени тұрғыдан мақұлданған мақсаттарға дәл солай мақұлданған құралдар арқылы жете алмаудан девианттылық туындайды.

• Аномия жағдайында қоғамның ауқымы өсіп, түрлері көбейіп, әлеуметтік өзгеріс жылдамдаған сайын қоғам нормалары пайдалануға жарамай, түсініксіз бола бастады.}

Адамдардың үстем топтың құндылықтары мен әлеуметтік тәжірибелерін үйреніп, қабылдау процесі

• Ассимиляция

• Модернизация

• Реформация

• Урбанизация

• Эволюция

Дюркгеймнің айтуынша дін дегеніміз ол...

• құдайға сенетін адамдарды моральдық қауымдастыққа біріктіретін, тылсым да қасиетті дүниелермен байланысты нанымдар мен тәжірибе жүйесі

• Аллах тағалаға сену және парыздарды орындау

• иман келтіріп өмір сүру, шариғат заңдарын орындау

• Буддизм, Христианшылық және Ислам

• халықтың әдет-ғүрыпына, дәстүріне негізделген әлеуметтік нормалар мен құндылықтар жиынтығы

Қазақстан Республикасы заң бойынша

• Ислам мемлекеті болып табылады

• Атеистік мемлекет болып табылады

• Дәстүрлі Ислам жэне православие мемлекеті болып табылады

• халық діні мемлекеті болып табылады

• Еш жауап дұрыс емес

Секуляризация дегеніміз ол ...

• құдайға сенетін адамдарды моральдық қауымдастыққа біріктіретін, тылсым да қасиетті дүниелермен байланысты нанымдар мен тәжірибе жүйесі

• заттардың, ойлардың немесе қасиетті билік (діни адамдар) оқиғаларының қасиетсіз немесе шынайы, билікке (мемлекет, медицина, т.б.) берілу процесі уақыт өте күшейеді деп ойлады.

• діни ағымдарды географиялық ерекшелік бойынша талдау және даму заңдылықтарын айқындау

• діни сенім мен рәсімдер дұрыс я бұрыс болсын адамдарға күтпеген жағдайларды өткеруге көмектеседі

• бізге бақылай алмайтын және түсінігімізге сыймайтын оқиғаларды түсініп, қабылдауға көмектеседі}

Фундаментализм дегеніміз ол ...

• діни сенім мен рәсімдер дұрыс я бұрыс болсын адамдарға күтпеген жағдайларды өткеруге көмектеседі

• бізге бақылай алмайтын және түсінігімізге сыймайтын оқиғаларды түсініп, қабылдауға көмектеседі

• заттардың, ойлардың немесе қасиетті билік (діни адамдар) оқиғаларының қасиетсіз немесе шынайы, билікке (мемлекет, медицина, т.б.) берілу процесі уақыт өте күшейеді деп ойлады

• дінге сенушілердің қасиетті кітаптарын Құдайдың ақиқат сөзі деп, олардың қағидаларының дәстүрлі тәпсірлерін булжытпай қабылдайтын және сол кітаптарда көрсетілген рәсімдер бойынша өмір сүру маңызды деп санайтын діни қозғалыс

• құдайға сенетін адамдарды моральдық қауымдастыққа біріктіретін, тылсым да қасиетті дүниелермен байланысты нанымдар мен тәжірибе жүйесі

Құрылымдық талдау теориялар бойынша діннің қызметі ол

• мемлекетке икемделетін және басқа ғибадатханаларға төзімділік танытады

• қоғамдағы өзгеріс пен тұрақсыздықтың көзі деп қарастырады

• дәстүрлерге имандық императив беру, ортақ қүндылықтар мен кез келген мәдениеттің қағидалары нығайта түсеру. Бұл құндылықтар мен қағидалар тек бір нәрсе жасаудың қарапайым жолы емес, оларды атқарудың жалғыз ғана моральдық амалы ретінде қабылданады. Олар қасиетті бола бастайды

• қалыптасқан институттар арасында қарама-қайшылықтар пайда болдыру және олардың өзгерістерге алып келетіні туралы диалектикалық идеяны усыну

• әлеуметтік шиеленісті тудыруын немесе тежеуін саралайды

Конфликт теориясының дінді зерттеуге қосқан бір үлесі... {

• қалыптасқан институттар арасында қарама-қайшылықтар пайда бол дыру және олардың өзгерістерге алып келетіні туралы диалектикалық идеяны усыну

• әлеуметтік шиеленісті тудыруын немесе тежеуін саралайды

• қоғамдағы өзгеріс пен тұрақсыздықтың көзі деп қарастырады

• мемлекетке икемделетін және басқа ғибадатханаларға төзімділік танытады

• идеологиялық қарама-қайшылықтарды тудырады}

Конфликтология теорияшылары дінді зерттеу барысында... {

• діннің жеке адамдар мен қоғам үшін атқаратын қызметін зерттейді

• діннің ономастикалық мәселелерін зерттейді

• дүниежүздік соғыстар мәселелерін саралайды.

• діннің әлеуметтік шиеленісті тудыруын немесе тежеуін саралайды

• идеологиялық қарама-қайшылықтарды тудырады}

Құрылымдық функцияшылдар дінді зерттеу барысында {

• діннің әлеуметтік шиеленісті тудыруын немесе тежеуін саралайды.

• діннің ономастикалық мәселелерін зерттейді

• дүниежүздік соғыстар мәселелерін саралайды.

• идеологиялық қарама-қайшылықтарды тудырады

• діннің жеке адамдар мен қоғам үшін атқаратын қызметін зерттейді