1111

Ұзақ жол, көктем күні, түйенің іш пыстырар изең-изең басқаны – жолаушыны қажытқан да болса керек. (Р.Р). Сөйлемнің құрылысы:            

• жай сөйлем

• құрмалас сөйлем

• күрделенген сөйлем

• жалаң сөйлем   

• дара сөйлем

Атақты Ақсақ Темір далалықтар мен қалалықтар қоса пір тұтқан Қожа Ахметтің басына жер-әлемде жоқ ғимарат тұрғызуды ойлайды (Д.И). Сөйлемнің құрылысы қандай?

• күрделенген сөйлем 

• құрмалас сөйлем

• жай сөйлем

• жалаң сөйлем

• дара сөйлем

Адам арманы мәңгі сарқылмай ағатын бұлақ сияқты (А.С).

Сөйлемнің құрылысы:          

• мүшеленбейтін сөйлем

• жалаң сөйлем   

• жай сөйлем

• күрделенген сөйлем 

• құрмалас сөйлем

Сөйлемдегі синтаксистік қызметі бірдей, бір сұраққа жауап беретін, көбінесе тұлғалас болып келетін сөйлем мүшелері:

• айқындауыш мүше   

• бірыңғай мүше

• дара мүше 

• күрделі мүше

• үйірлі мүше

Сөйлемдегі сөздердің, сөз тіркестерінің байланысын, заңдылықтарын, сөйлем құраудың амал-тәсілдерін  зерттейтін тіл білімінің саласы:

• сөз тіркесі синтаксисі

• морфо-синтаксис

• синтаксис

• сөйлем синтаксисі

• мәтін синтаксисі

А.Байтұрсынұлы бас мүше деп атаған  сөйлем мүшесінің түрі

• баяндауыш

• анықтауыш

• толықтауыш

• бастауыш

• пысықтауыш

Тіл тағылымы. -А., 1992 еңбегінің авторы: 

• Т.Сайрамбаев     

• Р.Әміров   

• С.Аманжолов

• А.Байтұрсынов 

• М.Балақаев

Қазақ тіліндегі күрделенген сөйлемдер. -А., 1974 еңбегінің авторы: 

• Қ.Жұбанов  

• Т.Сайрамбаев  

• Р.Әміров   

• С.Аманжолов

• М.Балақаев

Қазіргі қазақ тіліндегі жақсыз сөйлемдер. -А., 1959 еңбегінің авторы: 

• Т.Сайрамбаев   

• Ғ.Мадина

• М.Балақаев

• Р.Әміров 

• С.Аманжолов

Жалпы модальды және мақсат мәнді жай сөйлем түрлері. -А., 1968 еңбегінің авторы: 

• Т.Сайрамбаев

• С.Аманжолов

• Р.Әміров   

• М.Балақаев

• О.Төлегенов