V8.B2.3.NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HÓA

Tác giả Mai Liễu có tên thật là Ma Văn Liễu. Ông là người dân tộc Tày đến từ núi rừng Tuyên Quang. Cụ thể, quê của Mai Liễu nằm ở xã Công Đa, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang. Nhà thơ Mai Liễu sinh năm 1949, mất năm 2020, hưởng thọ 71 tuổi. Ông được bạn bè, người thân nhận xét là người hoà đồng, đôn hậu.

Sau khi học xong Đại học, tác giả Mai Liễu tham gia vào Hội nhà văn Việt Nam tại Tuyên Quang. Ngoài ra ông còn học tại Học viện quân sự Liên Xô. Cả cuộc đời ông gắn liền với văn chương. Ngay từ khi còn trẻ, ông đã sáng tác văn và còn làm ở Đài phát thanh truyền hình tỉnh Tuyên Quang. Sau đó, ông còn giữ nhiều chức vụ cao trong lĩnh vực văn học nghệ thuật Việt Nam như Phó chủ tịch Thường trực Hội nhà văn Tuyên Quang, Tổng biên tập báo Tân Trào,...

Với Mai Liễu, tình cảm gia đình, tình cảm giữa người với người, tình yêu quê hương được đề cao; trước sau mang tâm hồn, cốt cách, lối biểu cảm của một người con của núi. Ngôn ngữ thơ ông giản dị, mộc mạc nhưng giàu sức gợi hình, gợi cảm.

Sáng tác nổi bật của ông: trước năm 2000: Mây bay về núi, Tìm tuổi, Lời then ai buộc, Suối làng,…; năm sau 2000: Đầu nguồn mây trắng, Bếp lửa nhà sàn, Núi vẫn còn mưa,...

Nêu đặc điểm sáng tác của thơ Mai Liễu. (Chọn 3 đáp án)

• Ngôn ngữ đặc sắc, táo bạo, cá tính.

• Mang tâm hồn, cốt cách, lối biểu cảm của một người con của núi.

• Thường viết về đề tài phụ nữ và trẻ em.

• Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc.

• Tình cảm gia đình, tình cảm giữa người với người, tình yêu quê hương được đề cao.

NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HOÁ

Nếu mai em về Chiêm Hóa
Cho ta gửi nỗi nhớ cùng
Tháng giêng mưa tơ rét lộc
Em về vừa kịp mùa măng.

Sông Gâm đôi bờ cát trắng
Đá ngồi dưới bến trông nhau
Non Thần hình như trẻ lại
Xanh lên ngút ngát một màu.

Phố đông cứ mải tìm nhau
Cô gái Dao nào cũng đẹp
Vòng bạc rung rinh cổ tay
Ngù hoa mơn mởn ngực đầy.

Con gái bản Tày duyên quá
Sắc chàm như cũng pha hương
Chỉ riêng nụ cười môi mọng
Mùa xuân e cũng lạc đường.

Nếu mai em về Chiêm Hóa
Đầu xuân đi hội “lùng tùng”
Quả còn chạm vai thì nhặt
Ngày lành duyên tốt mừng nhau.

Tháng Giêng, Ất Hợi

(Thơ Mai Liễu, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2015)

Bài thơ chủ yếu được ngắt nhịp

• 4/1/1.

• 2/4.

• 2/2/2.

• 4/2.

NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HOÁ

Nếu mai em về Chiêm Hóa
Cho ta gửi nỗi nhớ cùng
Tháng giêng mưa tơ rét lộc
Em về vừa kịp mùa măng.

Sông Gâm đôi bờ cát trắng
Đá ngồi dưới bến trông nhau
Non Thần hình như trẻ lại
Xanh lên ngút ngát một màu.

Phố đông cứ mải tìm nhau
Cô gái Dao nào cũng đẹp
Vòng bạc rung rinh cổ tay
Ngù hoa mơn mởn ngực đầy.

Con gái bản Tày duyên quá
Sắc chàm như cũng pha hương
Chỉ riêng nụ cười môi mọng
Mùa xuân e cũng lạc đường.

Nếu mai em về Chiêm Hóa
Đầu xuân đi hội “lùng tùng”
Quả còn chạm vai thì nhặt
Ngày lành duyên tốt mừng nhau.

Tháng Giêng, Ất Hợi

(Thơ Mai Liễu, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2015)

Bài thơ gieo loại vần nào?

• Vần chân.

• Vần lưng.

• Vần hỗn hợp

Những hình ảnh này gợi cho ta nhớ đến lễ hội nào?

• Lễ hội Đền Hùng ở Phú Thọ

• Lễ hội Lồng tồng của người dân tộc Tày ở Chiêm Hóa - Tuyên Quang

• Lễ hội Đền Trần ở Hưng Yên

• Hội Gióng ở Hà Nội

NẾU MAI EM VỀ CHIÊM HOÁ

Nếu mai em về Chiêm Hóa
Cho ta gửi nỗi nhớ cùng
Tháng giêng mưa tơ rét lộc
Em về vừa kịp mùa măng.

Sông Gâm đôi bờ cát trắng
Đá ngồi dưới bến trông nhau
Non Thần hình như trẻ lại
Xanh lên ngút ngát một màu.

Phố đông cứ mải tìm nhau
Cô gái Dao nào cũng đẹp
Vòng bạc rung rinh cổ tay
Ngù hoa mơn mởn ngực đầy.

Con gái bản Tày duyên quá
Sắc chàm như cũng pha hương
Chỉ riêng nụ cười môi mọng
Mùa xuân e cũng lạc đường.

Nếu mai em về Chiêm Hóa
Đầu xuân đi hội “lùng tùng”
Quả còn chạm vai thì nhặt
Ngày lành duyên tốt mừng nhau.

Tháng Giêng, Ất Hợi

(Thơ Mai Liễu, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2015)

Cảm hứng chủ đạo của bài thơ Nếu mai em về Chiêm Hoá là gì?

• Tình yêu với vẻ đẹp con người.

• Hoài niệm về quê hương và nguồn cội.

• Nỗi niềm bâng khuâng trước văn hoá truyền thống.

• Niềm say mê với thiên nhiên mùa xuân.

.................................... là trạng thái tình cảm, cảm xúc mãnh liệt được thể hiện xuyên suốt tác phẩm nhằm bộc lộ tư tưởng của tác giả.

• Bố cục

• Cảm hứng chủ đạo

• Mạch cảm xúc

• Nhan đề

Nếu mai em về Chiêm Hóa
Cho ta gửi nỗi nhớ cùng
Tháng giêng mưa tơ rét lộc
Em về vừa kịp mùa măng.

Sông Gâm đôi bờ cát trắng
Đá ngồi dưới bến trông nhau
Non Thần hình như trẻ lại
Xanh lên ngút ngát một màu.

Bức tranh thiên nhiên mùa xuân Chiêm Hoá được miêu tả bằng những hình ảnh nào? (Chọn 4 đáp án)

• Sông Gâm sóng trắng xoá.

• Đá ngồi dưới bến trông nhau.

• Non Thần như trẻ lại, xanh ngút ngát.

• Sông Gâm đôi bờ cát trắng.

• Tháng Giêng mưa tơ rét lộc.

Đá ngồi dưới bến trông nhau
Non Thần hình như trẻ lại
Xanh lên ngút ngát một màu.

Nêu tác dụng của biện pháp nhân hoá trong các câu thơ trên.

• Hình ảnh “đá”, “núi” trở nên sinh động, hấp dẫn.

• Nhấn mạnh vẻ đẹp sặc sỡ, sinh động của "đá", "núi".

• Nhấn mạnh màu xanh ngút ngàn của "đá", "núi".

• Hình ảnh "đá", "núi" trở nên kì bí, kì diệu hơn.

Cô gái Dao nào cũng đẹp
Vòng bạc rung rinh cổ tay
Ngù hoa mơn mởn ngực đầy.

Dòng nào nhận xét đúng về hình ảnh "vòng bạc" và "ngù hoa" trong bài thơ Nếu mai em về Chiêm Hoá?

• Tô đậm tâm hồn lãng mạn của người phụ nữ.

• Khẳng định sự giàu có của người miền núi.

• Mô tả sự tỉ mỉ, cẩn thận của người con gái.

• Thể hiện nét đẹp văn hoá truyền thống.

Nếu mai em về Chiêm Hoá
Cho ta gửi nỗi nhớ cùng
Tháng giêng mưa tơ rét lộc
Em về vừa kịp mùa măng.

Sông Gâm đôi bờ cát trắng
Đá ngồi dưới bến trông nhau
Non Thần hình như trẻ lại
Xanh lên ngút ngát một màu.

Qua bức tranh thiên, tác giả bộc lộ tình cảm, cảm xúc gì?

• Niềm băn khoăn, day dứt trước thực tại.

• Tình yêu quê hương.

• Nỗi buồn khi xa quê.

• Tình yêu thiên nhiên.