1.1 - Natur Sylweddau ac Adweithiau Cemegol

Elfen

• Sylwedd sy’n cynnwys un math o atom yn unig

• Sylwedd sy’n cynnwys mwy nag un atom wedi bondio, pob tro’n foleciwl

• Mwy nag un sylwedd heb fondio

Cyfansoddyn

• Sylwedd sy’n cynnwys mwy nag un math o elfen wedi bondio, pob tro’n foleciwl

• Sylwedd sy’n cynnwys un math o atom yn unig

• Mwy nag un sylwedd heb fondio

Cymysgedd

• Sylwedd sy’n cynnwys un math o atom yn unig

• Sylwedd sy’n cynnwys mwy nag un elfen wedi bondio, pob tro’n foleciwl

• Mwy nag un sylwedd heb fondio

Arwyddion adweithiau cemegol

• Newid lliw, nwy yn ffurfio, newid tymheredd

• Newid cyflwr, mwg yn ffurfio, newid crynodiad

• Newid lliw, mwg yn ffurfio, newid tymheredd

• Newid cyflwr, nwy yn ffurfio, newid crynodiad

Beth yw hyn?

• Cromotograffaeth

• Hidlo

• Distyllu

• Anweddu

Cromotograffaeth yn gwahanu sylweddau…

• ar sail pa mor hydawdd

• ar sail ei bwerbwyntiau

• anhydawdd

• hydawdd wrth hydoddydd

Smotyn yn gwahanu i mwy nag un smotyn

• Elfen

• Cymysgedd

• Cyfansoddyn

Rf =

• pellter spot/pellter hydoddydd

• pellter hydoddydd/pellter spot

Beth yw hyn?

• Distyllu

• Anweddu

• Hildo

• Cromotograffaeth

Distyllu yn gwahanu sylweddau…

• ar sail ei bwerbwyntiau

• ar sail pa mor hydawdd

• anhydawdd

• hydawdd wrth hydoddydd