2 сабақ. БІРТҰТАС ХАЛЫҚ ЖАСАҒЫНЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРЫЛУЫ

Ел басына қауіп-қатер төнген кезде, дұшпанның шабуылына тойтарыс беру үшін құрылды:

• Кәсіби әскер

• Халық жасағы

• Тұрақты әскер

• Жалдамалы әскер

«Қырғыздарда (қазақтарда) әскери өнер қасиетті саналып, онымен бүкіл халық айналысты. Қару ұстай алатындардың барлығы өзімен бірге қылыш, кем дегенде пышақ алып жүруі, ал ел шетіне жау тигенде халық жасағы құрамына қосылуы тиіс болды», - деп кім жазды:

• Я. Гавердовский

• А.И. Левшин

• И.Д. Бухгольц

• Н. Коншин

Бүкілхалықтық әскери жасаққа қолбасшылық етті:

• Хан

• Батыр

• Сұлтан

• Би

Әрбір жасақтың ұраны арғы ата-бабасының руындағы қасиетті саналатын тұлғаның есімімен аталды.

Ал жалпы қазақтың ұраны:

• "Қазақ"

• "Алғадай"

• "Абылай"

• "Алаш"

Батыр атағын хан-сұлтандар да, билер мен қарапайым халық та ала алатын. XVIII–XIX ғасырларда батыр атанған хандар:

• Әбілқайыр

• Абылай

• Кенесары

• Жәнібек

• Бөгенбай

«Олар өлімнен қорықпайды, жау қолына түскеннен гөрі қолына қару ұстап ақырғы демі шыққанша шайқасып өлгенді ерлік санайды», - деп қазақ жауынгерлерінің ерлігі жайлы таңдана жазған:

• Ф. Жилин

• Н. Коншин

• И.Д. Бухгольц

• Д. Флэтчер де

1710 жылы жоңғар басқыншылығына қарсы күресті ұйымдастыру үшін үш жүздің өкілдері бас қосқан құрылтай:

• Сасытөбеде

• Қарақұмда

• Күлтөбеде

• Ордабасыда

Халық жиынында ортаға шығып: «Таланған көштің, тұтқындалған бала-шағаның бейшара бақылаушысы болып отырмын. Жаудан кек аламыз! Өлсек, қару ұстап өлеміз! Қыпшақ даласы сарбаздарының жалтарған кезі болды ма?! Жаудың зұлымдығына шыдап отыра алман! Жауға мінер тұлпар құрып па?! Сұр жебе толы қорамсақ қаңырап бос қалып па?!» – деп күреске шақырды:

• Қабанбай батыр

• Есет батыр

• Бөгенбай батыр

• Малайсары батыр

1718 жылы көктемде Жетісудан Арыс, Бөген, Шаян өзендері бойына тұтқиылдан шапқыншылық жасап, қазақ хандығының орталығына қауіп төндірді:

• Ташкент

• Сайрам

• Сығанақ

• Түркістан

1718 жылы қазақ пен жоңғар арасында болған шайқас:

• Орбұлақ шайқасы

• Аягөз шайқасы

• Бұланты шайқасы

• Аңырақай шайқасы