4 сабақ. XVIII ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНА ДЕЙІНГІ ҚАЗАҚ ОРЫС ҚАРЫМ ҚАТЫНАСЫ

Қазақ-орыс қатынасының тарихы қай ғасырдан бастау алады:

• XVI ғасыр

• XV ғасыр

• XVII ғасыр

• XVIII ғасыр

Answer explanation

Қазақ-орыс қатынасының тарихы терең. Ол XVI ғасырдан бастау алады. Негізінен олар дипломатиялық және сауда қатынастарымен шектелді.

XVI ғасырда Орта жүз қазақтарының кімдермен сауда байланыстары болған:

• Тевкелев

• Строганов

• Юсупов

• Деров

Answer explanation

XVI ғасырда Орта жүз қазақтарының көпес Строгановтармен сауда байланыстары болғаны белгілі.

Қазақстанды Азияға шығатын «кілт пен қақпа» деп атаған орыс патшасы:

• І Петр

• ІІ Николай

• І Александр

• ІІ Елизавета

Answer explanation

Орыс патшасы І Петр (1672–1725) Қазақстанды Азияға шығатын «кілт пен қақпа» деп таныды.

Қазақ хандығының Ресеймен байланысының белсене түсуі қай уақытпен тұстас келді:

• XVIII ғасырдың басы

• XVIII ғасырдың 20 жылдары

• XVIII ғасырдың 30 жылдары

• XVII ғасырдың соңы

Answer explanation

Қазақ хандығының Ресеймен байланысының белсене түсуі XVIII ғасырдың алғашқы отыз жылдығымен тұстас келеді. Оған екі жақ та мүдделі болды. Қазақ билеушілері көбіне солтүстік көршілерімен сауда-саттық байланысын нығайтуға тырысты.

Қазақ хандығының Ресеймен кімдерге қарсы әскери одақ құруға талпыныс жасады:

• Иран мемлекетіне

• Орта Азия хандықтарына

• Цинь империясына

• Жоңғар хандығына

Answer explanation

Жоңғар мемлекетіне қарсы тұру үшін Ресеймен әскери одақ құруға бірнеше рет талпыныс жасалды.

1716 жылы Ресейге жоңғарға қарсы күш біріктіруге өтініш жасаған хан:

• Қайып хан

• Әбілқайыр хан

• Тәуке хан

• Болат хан

Answer explanation

1716 жылы Қайып хан Ресейге жоңғарға қарсы күш біріктіруге өтініш жасаған. Осындай ұсыныстар Кіші жүз ханы Әбілқайыр тарапынан да болды. Алайда Ресей Швециямен ұзаққа созылған ауыр соғысты бастан кешіп жатқандықтан, дала билеушілерінің ұсыныстарын қарауға мұршасы болмады.

Ресейдің дала билеушілерінің ұсыныстарын қарауға мұршасы болмады, себебі ...

• Жапонмен соғысы

• Француздармен соғысы

• Швециямен соғысы

• Түріктермен соғысы

Answer explanation

Ресей Швециямен ұзаққа созылған ауыр соғысты бастан кешіп жатқандықтан, дала билеушілерінің ұсыныстарын қарауға мұршасы болмады.

Патшалық Ресей үшін Қазақстан қолайлы аумақ ретінде отаршылдық әрекеттерін қай елдерге жылжытуға мүмкіндік берді

• Орта Азия, Иран, Әзірбайжан

• Орта Азия, Үндістан, Қытай

• Орта Азия, Иран, Қытай

• Орта Азия, Үндістан, Ауғанстан

Answer explanation

Патшалық Қазақстанды өзінің геосаяси ықпал ететін аймағына қосып алуды көздеді. Біріншіден, Қазақстан Орта Азия, Үндістан, Ауғанстан және басқа да Азиялық мемлекеттерге әскери іс-әрекеттерін одан әрі ілгері жылжытуға қолайлы аумақ еді. Ресейді өзінің Қазақстан мен Орта Азия бағытындағы сыртқы саяси қызметін күшейте түсуге мәжбүр еткен және бір нәрсе – ағылшын-орыс бәсекелестігі болды.

Ресейді өзінің Қазақстан мен Орта Азия бағытындағы отаршылдық саясатын күшейте түсуге мәжбүр етті

• ағылшын-орыс бәсекелестігі

• неміс-орыс бәсекелестігі

• жапон-орыс бәсекелестігі

• француз-орыс бәсекелестігі

Answer explanation

Патшалық Қазақстанды өзінің геосаяси ықпал ететін аймағына қосып алуды көздеді. Біріншіден, Қазақстан Орта Азия, Үндістан, Ауғанстан және басқа да Азиялық мемлекеттерге әскери іс-әрекеттерін одан әрі ілгері жылжытуға қолайлы аумақ еді. Ресейді өзінің Қазақстан мен Орта Азия бағытындағы сыртқы саяси қызметін күшейте түсуге мәжбүр еткен және бір нәрсе – ағылшын-орыс бәсекелестігі болды.

Ресей империясы экономикасы үшін фабрика-зауыт өнімдерін өткізетін үлкен нарық саналған ел

• Қоқан хандығы

• Жоңғар хандығы

• Қазақ хандығы

• Хиуа хандығы

Answer explanation

Екіншіден, Ресей империясы экономикасының күш алып келе жатқан фабрика-зауыт өнімдерін өткізу үшін Қазақ хандығы үлкен нарық саналатын.