3.4 Bloc D

Mae cymhlygion trosiannol yn lliwgar gan bod ​ (a)   yn ffurfio bondiau ​ (b)   gyda'r metel. Mae hyn yn achosi i'r ​ (c)   i rannu, ac nid ydynt yn ddirywedig mwyach. Bydd electronau felly'n ​ (d)   golau o donfedd penodol er mwyn gallu ​ (e)   i'r orbitalau d egni uwch.

• ligandau
• cyd-drefnol
• orbitalau d
• amsugno
• dyrchafu
• allyrru
• adlewyrchu
• ionau
• cofalent
• ionig

Dewiswch briodweddau metelau trosiannol

• Bodoli mewn mwy nag un cyflwr ocsidiad

• Defnyddio fel catalyddion

• Ymdoddbwyntiau isel

• Lliwgar

• Amffoterig

Rhaid i fetel trosiannol fod a bloc d (a)  

Mae Zn²⁺ yn ion trosiannol

• Gwir

• Gau

Trefnwch y metelau ac ionau i'r categoriau cywir

Groups:

(a) Trosiannol

,

(b) Ddim yn drosiannol

• Zn ([Ar]3d104s2)

• Cu ([Ar]3d104s1)

• Cu²⁺ ([Ar]3d9)

• Sc³⁺ ([Ar])

• Cr³⁺ ([Ar]3d3)

• Fe³⁺ ([Ar]3d5)

Mae ionau copr 2+ yn amsugno tonfedd yn agos i 600 nm.

Pa liw bydd y copr?

O wybod lliw ionau manganad. Pa donfedd golau mae'r electronau d yn amsugno?

Yn aml, mae nifer o gyflyrrau ocsidiad gan elfennau bloc d. Pam?

• Mae egnion electronau yn y bloc s a d yn debyg.

• Mae llawer o electronau ganddynt i'w colli.

• Mae nhw'n gallu bod yn amffoterig.

• Mae lot o orbitalau gwag d ganddynt.

Organize these options into the right categories

Groups:

(a) Heterogenaidd

,

(b) Homogenaidd

• Yr un cyflwr

• Adweithio gyda adweithyddion i gynhyrchu rhyngolyn

• Haearn, proses Haber

• Fe2+ pan yn catalyddu adwaith iodid a thiosylffad

• Fel arfer yn rhoi arwyneb i adweithau adsugno iddynt.

• Cyflwr gwahanol

Trefnwch y cymhlygion i mewn i'w siâp cywir

Groups:

(a) Octahedrol

,

(b) Tetrahedrol

• [Cr(OH)₆]^3-

• [Cu(Cl)₄]^2-

• [Co(H₂O)₆]²⁺

• [Co(Cl)₄]^2-

• [Ni(NH₃)₂(Cl)₂]

• [Cu(NH₃)₄(H₂O)₂]²⁺

• [Pt(NH₃)₂(Cl)₂]

• [Fe(en)₃]³⁺