Фосфор. МОДО

Нұсқаулық: Контекстті мұқият оқып, берілен тапсырмалардың дұрыс жауабын беріңіз.

Фосфор – жер қыртысында ең көп тараған элементтердің бірі. Оның мөлшері жер массасының 0,08 – 0,09% құрайды. Азоттан айырмашылығы фосфор табиғатта бос күйінде кездеспейді, себебі, фосфордың химиялық белсенділігі әлдеқайда жоғары. Фосфордың сутекті қосылысы – фосфин РН₃ белгілі. Ол аммиакқа ұқсас, бірақ тұрақсыз зат. Фосфин – түссіз, ауада өздігінен тұтанатын, шіріген балық иісті, улы зат.

1. 1. Фосфиннің жану теңдеуінде қойылатын барлық коэффициентттер саны.

• 12

• 10

• 11

• 13

• 15

2. 2. Қызыл фосфор - сіріңке өндірісінің шикізаты. Оны шыны ұнтағы және желіммен араластырып, қорапшаның бүйір бетіне жағады. Құрамында калий хлораты КСІО₃ және күкірті бар сіріңкенің басын фосфорға үйкегенде, сіріңке тұтанады.

6Р + 5КСІО₃ → 5КСІ +3Р₂О₅

3 моль фосфор калий хлоратымен әрекеттескенде түзілетін фосфор (V) оксидінің (қ.ж) көлемі?

• 11,2л

• 22,4л

• 33,6л

• 22,6л

• 67,6л

3. 3. Екі валентті металдың 0,72 грамы фосформен әрекеттескенде 1,34 г металл фосфиді түзілді. Қандай металл реакцияға қатысты?

• 3. Fe

• 3. Cu

• 3. Zn

• 3. Мg

• 3. Са

4. Күміс нитраты РО₄^3- ортофосфат-ионына сапалық реактив болады. Түзілген тұнбаның түсі

• ақ

• сары

• көк

• қара

• жасыл

Фосфор №2

Фосфор р-элементтеріне жатады, оның атомы үш энергетикалық деңгейге ие. Соңғысында бес электрон бар, оның үшеуі жұптаспаған. Қозған күйде Р атомында бес бос электрон болады. Бұл факт фосфор қосылыстарының пайда болуын түсіндіреді, онда ол үш валентті емес, бірақ валенттілігі беске тең, мысалы, P₂O₅ - фосфордың бес тотығы. Металл емес, өзінің жоғары белсенділігіне байланысты табиғатта бос күйде болмайды және тек қосылыстар түрінде кездеседі. Табиғи элементтің салыстырмалы атомдық массасы 31-ге тең бір тұрақты изотопы бар. Фосфор - көптеген тау жыныстары мен минералдардың бөлігі, оның жер қыртысында мөлшері 0,08%.

1. 40 % 200 г ерітінді алу үшін қажет ортофосфор қышқылының массасы:

• A) 65 г

• B) 40 г

• C) 78 г

• D) 34 г

• E) 80 г

2. 2. Фосфор мен калий хлоратыәрекеттескенде тотықтырғыш алдындағы коэффициент:

• А) 4

• 2. B) 3

• 2. C) 2

• 2. D) 1

• 2. E) 5

3. 3. Мына айналыстағы А заты: P→P₂O₅→A→K₃PO₄

• A) ортофосфор қышқылы

• 3. B) метафосфор қышқылы

• 3. C) калий гидрооксиді

• 3. D) калий оксиді

• 3. E) фосфор (ІІІ) оксиді

4. Фосфиннің салыстырмалы молекулалық массасы

• A) 34

• B) 142

• C) 98

• D) 310

• E) 182