Топ элементтерінің табиғатта таралуы және жай заттарды алу әді

Топ бойынша жоғарыдан төмен қарай -

• бейметалдық қасиеттер кемиді

• бейметалдық қасиеттер артады

• металдық қасиеттер кемиді

• атом радиусы артады

4 топ элементтерінің қосылыстарындағы тотығу дәрежелері -

• -5, 0, +2, +4

• -4, 0, +2, +4

• -5, 0, +2, +5

• -3, 0, +2, +3

Бірнеше аллотропиялық түрөзгерістері бар ● ең маңыздылары: алмаз бен графит ● атомдық кристалдық тор тән ● алмаз - табиғаттағы ең қатты зат, көміртек атомдары sp гибридтенген ● графит - табиғаттағы жұмсақ заттардың бірі, көміртек атомдары sp гибридтенген, жазықтықта алтыбұрыш жасап орналасады-

• күкірт

• оттек

• көміртек

• кремний

Металдық жылтыры бар қатты зат ● атомдық кристалдық торлы ● аморфты кремний - қоңыр түсті ұнтақ зат көміртек атомдары sгибридтенген-

• азот

• күкірт

• көміртек

• кремний

Ақ күміс түсті зат ● металдық жылтыры айқын білінеді ● морт сынғыш-

• Күкірт

• Германий

• Оттек

• Азот

Жұмсақ, күміс түсті сұр металл ● кристалдық торы кубтық, көлемдік орталықтанған-

• Қалайы

• Германий

• Күкірт

• Оттек

Қара сұр түсті, тығыздығы жоғары металл ● иілімді ● кристалдық торы кубтық, қырланып орталықтанған-

• Күкірт

• Қалайы

• Германий

• Қорғасын

Электртерістілігі жоғары жай заттармен әрекеттесуі:

• 2C + O2 = 2CO; C + O2 = CO2

• C + 2F2 → CF4 ;  C + 2Cl → CCl2

•  CuO + C — >Cu + CO

• SiO2 + 3C → SiC + 2CO

• 2C + O2 = 2CO; C + O2 = CO2

• C + 2F2 → CF4 ;  C + 2Cl → CCl2

•  CuO + C — >Cu + CO

• SiO2 + 3C → SiC + 2CO

Кварц құмы мен коксті қыздырып, карборунд алу: 

• 2C + O2 = 2CO; C + O2 = CO2

• C + 2F2 → CF4 ;  C + 2Cl → CCl2

• SiO2 + 3C → SiC + 2CO

• CuO + C — >Cu + CO