1 Мәтін және оның түрлері. Әңгімелеу

       Әлімхан мен әкесі, атасы ауыл аралап келеді. Тұс-тұста үй іргесіне бау-бақша егілген. Көктемді шығарып салдық. Таңертеңгі жайлы ауа. Әркім топырақты баптап, қауын, қарбызын, жүгерісін аралап жүр.

    – Бұдан бұрын осы жерлер бос жататын. Бау бақша егілмейтін. Егілсе де, баладай мәпелеп қарамайтын, - деді атасы. 

   – Есімде, - деді Әлімханның әкесі. 

   – Нанның оңайға түспейтінін, еңбекпен, термен дастарқанға келетінін бүгінгі нарық заманы талап етуде, - дейді атасы. 

     – Қиын, бірақ еңбек етсең жағдайың оңалатынына көбіміздің көзіміз жетті, - дейді.

Мәтінде қандай кәсіп түрі сөз етіліп отыр?

• Диқаншылық

• Мақта шаруашылығы

• Мал шаруашылығы

• Суретшілік

       Әлімхан мен әкесі, атасы ауыл аралап келеді. Тұс-тұста үй іргесіне бау-бақша егілген. Көктемді шығарып салдық. Таңертеңгі жайлы ауа. Әркім топырақты баптап, қауын, қарбызын, жүгерісін аралап жүр.

    – Бұдан бұрын осы жерлер бос жататын. Бау бақша егілмейтін. Егілсе де, баладай мәпелеп қарамайтын, - деді атасы. 

   – Есімде, - деді Әлімханның әкесі. 

   – Нанның оңайға түспейтінін, еңбекпен, термен дастарқанға келетінін бүгінгі нарық заманы талап етуде, - дейді атасы. 

     – Қиын, бірақ еңбек етсең жағдайың оңалатынына көбіміздің көзіміз жетті, - дейді.

Мәтінде қай жыл мезгілі суреттелген?

• Жаз айлары

• Күз мезгілі

• Қыстың соңғы айы

• Көктем мезгілінің басы

       Әлімхан мен әкесі, атасы ауыл аралап келеді. Тұс-тұста үй іргесіне бау-бақша егілген. Көктемді шығарып салдық. Таңертеңгі жайлы ауа. Әркім топырақты баптап, қауын, қарбызын, жүгерісін аралап жүр.

    – Бұдан бұрын осы жерлер бос жататын. Бау бақша егілмейтін. Егілсе де, баладай мәпелеп қарамайтын, - деді атасы. 

   – Есімде, - деді Әлімханның әкесі. 

   – Нанның оңайға түспейтінін, еңбекпен, термен дастарқанға келетінін бүгінгі нарық заманы талап етуде, - дейді атасы. 

     – Қиын, бірақ еңбек етсең жағдайың оңалатынына көбіміздің көзіміз жетті, - дейді.

Мәтіннің бірінші азатжолы мәтіннің қай түріне жататынын анықтаңыз.

• Сипаттау

• Әңгімелеу

• Баяндау

• Пайымдау

       Әлімхан мен әкесі, атасы ауыл аралап келеді. Тұс-тұста үй іргесіне бау-бақша егілген. Көктемді шығарып салдық. Таңертеңгі жайлы ауа. Әркім топырақты баптап, қауын, қарбызын, жүгерісін аралап жүр.

    – Бұдан бұрын осы жерлер бос жататын. Бау бақша егілмейтін. Егілсе де, баладай мәпелеп қарамайтын, - деді атасы. 

   – Есімде, - деді Әлімханның әкесі. 

   – Нанның оңайға түспейтінін, еңбекпен, термен дастарқанға келетінін бүгінгі нарық заманы талап етуде, - дейді атасы. 

     – Қиын, бірақ еңбек етсең жағдайың оңалатынына көбіміздің көзіміз жетті, - дейді.

Мәтін бойынша нан дастарқанға қалай келеді?

• Еңбекпен, термен келеді.

• Баладай мәпелеумен келеді.

• Жерді өңдеу арқылы келеді.

• Ұн егу арқылы келеді.

     Қыс – ерекше мезгіл. Қыстың алғашқы айы желтоқсанда менің туған күнім болады. Бұл мезгілді асыға күтуімнің бір себебі осы десем де болады. Қардың жауғаны, онымен ойнаған ұнайды. Жұмсақ, мамықтай. «Қонжық» балабақшасында болған кездерімізде қыс мезгілінде апайларымыз далаға алып шығып, шаңғы тепкізетін. Кейде қатты жел соғып, боран болғанымен, қорықпаймын, тоңбаймын. Өйткені күртешем қалың, жылы. Қыс – қызыққа толы мезгіл. 

Мәтіннің ең маңызды сөздерін көрсетіңіз.

• Туған күн, боран

• Балабақша, мезгіл

• Ұнату, қыс

• Жұмсақ, ұнату