4 Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпарат

    Қыс келді. Бұл мезгілде жиі қар жауады, боран соғады. Жер ақ тонға оранып, қар астында қалады. Шыршалар ақ мамыққа оранады. Қардың ызғарымен күн суытады. Ауа райының температурасы отыз сегізге дейін төмендейді. Адамдар жылы киінеді. Өзен, көлдердің бетінде тұрған мұз қалыңдайды. 

   Кеше күні бойы ауа райы ашық жақсы болған еді. Ал бүгін күн бұлыңғырланып және дымқыл болып тұр. Мүмкін, қар жауатын шығар. Ал, егер ертең күн аязды болса, онда жер тайғақ болуы мүмкін.

Өзеннің бетіне мұздың қатуына не себеп болғандығын анықтаңыз.

• Шыршалардың ақ мамыққа орануы

• Қар жауып, боранның соғуы

• Ауа-райы температурасының төмендігі

• Адамдардың жылы киінуі

    Қыс келді. Бұл мезгілде жиі қар жауады, боран соғады. Жер ақ тонға оранып, қар астында қалады. Шыршалар ақ мамыққа оранады. Қардың ызғарымен күн суытады. Ауа райының температурасы отыз сегізге дейін төмендейді. Адамдар жылы киінеді. Өзен, көлдердің бетінде тұрған мұз қалыңдайды. 

   Кеше күні бойы ауа райы ашық жақсы болған еді. Ал бүгін күн бұлыңғырланып және дымқыл болып тұр. Мүмкін, қар жауатын шығар. Ал, егер ертең күн аязды болса, онда жер тайғақ болуы мүмкін.

Мәтіндегі асты сызылған сөздің мағынасына сай келетін сөзді көрсетіңіз.

• Терең

• Қалың

• Ылғал

• Құрғақ

    Қыс келді. Бұл мезгілде жиі қар жауады, боран соғады. Жер ақ тонға оранып, қар астында қалады. Шыршалар ақ мамыққа оранады. Қардың ызғарымен күн суытады. Ауа райының температурасы отыз сегізге дейін төмендейді. Адамдар жылы киінеді. Өзен, көлдердің бетінде тұрған мұз қалыңдайды. 

   Кеше күні бойы ауа райы ашық жақсы болған еді. Ал бүгін күн бұлыңғырланып және дымқыл болып тұр. Мүмкін, қар жауатын шығар. Ал, егер ертең күн аязды болса, онда жер тайғақ болуы мүмкін.

Мәтін бойынша дұрыс ақпаратты көрсетіңіз.

• Қыстың әр күні боранды болады делінген.

• Автор мәтінді жазып отырған күні қар жауатынына сенімдін.

• Автор мәтінді көктем мезгілінде жазған.

• Мәтінде адамдардың жылы киініп жүргендігі жазылған.

   Тазы – орташа ғана бойы бар жүйрік ит, жүні тықыр, оның есесіне, құйрығы мен салпаң құлағының ұшын ұзын шашақты жүн басқан. Басқа аңшы иттерге қарағанда бұлар ақылдырақ, иесіне шын берілген, адамға жұғысқыш, ал өзге иттерге өшпенділеу келеді. Өздері өте батыл әрі орасан жүйрік болады. Тазылар күшті болмайды, бірақ денелері сидам, арық, жеңіл, жүйрік әрі өжет келеді. Олар қуса жетеді де, қашса құтылады. Айлаға икемділігі сондай – тазылар аяғын сындыру, қайыру, мойнын шығару деген кінәратқа ұрынбайды. Тазы иттердің түгі салыстырмалы түрде аз, сұйықтау келеді. Ал кескін сымбатына қарай таулы, орманды өңірдегі аңшыл иттер ірі сүйекті, шомбал денелі болса, далалы, құмды өңірлерде дене бітімі шағын, шарғылау келеді.

Тазыларға тән емес қатарды көрсетіңіз.

• Алып денелі

• Жүйрік ит

• Құлағының ұшын ұзын шашақты жүн басқан

• Айлаға икемді

   Тазы – орташа ғана бойы бар жүйрік ит, жүні тықыр, оның есесіне, құйрығы мен салпаң құлағының ұшын ұзын шашақты жүн басқан. Басқа аңшы иттерге қарағанда бұлар ақылдырақ, иесіне шын берілген, адамға жұғысқыш, ал өзге иттерге өшпенділеу келеді. Өздері өте батыл әрі орасан жүйрік болады. Тазылар күшті болмайды, бірақ денелері сидам, арық, жеңіл, жүйрік әрі өжет келеді. Олар қуса жетеді де, қашса құтылады. Айлаға икемділігі сондай – тазылар аяғын сындыру, қайыру, мойнын шығару деген кінәратқа ұрынбайды. Тазы иттердің түгі салыстырмалы түрде аз, сұйықтау келеді. Ал кескін сымбатына қарай таулы, орманды өңірдегі аңшыл иттер ірі сүйекті, шомбал денелі болса, далалы, құмды өңірлерде дене бітімі шағын, шарғылау келеді.

Тазылардың басқа аңшы иттерден айырмашылығы қандай?

• Түгі қалың, шомбал денелі

• Ірі денелі, орташа бойлы

• Ақылды, иесіне адал

• Батыл, бірақ жүйрік емес