Қазақ әдебиеті 5-сынып. Ы.Алтынсарин

«Алтынсарин – қазақтың жарық шамы,

Ойлағаны – аяулы халық қамы.

Жап-жасыл жайқалатын жапырағы,

Алтынсарин – елімнің алтын бағы».

Авторы -

• М.Әуезов

• Қ.Раев

• А.Шаяхметов

• Қ.Өмірәлиев

(1841-1889) жылдары өмір сүрген– ағартушы-педагог, қазақтың жазба әдебиетінің негізін салушы, балалар әдебиетінің атасы:

• С.Сейфуллин

• А.Құнанбайұлы

• М.Әуезов

• Ыбырай Алтынсарин

Ы.Алтынсарин кімнің қолында өседі?

• Ауыл молдасында

• Анасының қолында

• Әкесінің қолында

•   Атасы Балғожа бидің

Ыбырайдың балаларды білім  алуға шақыратын өлеңі:

• «Әке мен бала»

• «Өнер - білім бар жұрттар»

•    «Кел, балалар, оқылық!»

• «Дүние қалай етсең табылады?»

Ыбырай Алтынсариннің өзге елдердің мәдениетін үлгі етуі көрінетін өлеңі:

• «Өрмекші, құмырсқа, қарлығаш»

• «Өнер - білім бар жұрттар»

• «Атымтай Жомарт»

• «Қыпшақ Сейітқұл»

Ыбырай әңгімелерінің басты тақырыбы:

• Еңбек, еңбек адамы, мейірімділік пен қайырымдылық, адамгершілік.

• Отан, отбасы, махаббат

• Тұған жер, атамекен, құтты қоныс

• Сағыныш сезімдері, ізгілік, жауапкершілік

Ыбырай Алтынсарин әңгімелері:

• «О, Сарыарқа, Сарыарқы», «Асқар таудың сәні жоқ», «О,Ақтан жас, Ақтан жас», «Тегімді менің сұрасаң»

• «Дүние қалай етсең табылады?», «Атымтай Жомарт», «Қыпшақ Сейітқұл», «Әке мен бала», «Өрмекші, құмырсқа, қарлығаш».

• «Балалық шаққа саяхат», «Қайдасың, Гауһар?», «Бастан кешкен», «Өлгендер қайтып келмейді», «Он алты жасар чемпион»

•     «Айшылық алыс жол» атты романның, «Пысық болдым, мінеки», «Бақбақ басы толған күн», «Арыстан, мен, виолончель және қасапхана», «Қала және қыз бала».

Қай журналдың бірінші нөмірін Ыбырай Алтынсарин өлеңімен ашқан болатын?

• «Шолпан»

• «Ақиқат»

• «Айқап»

• «Әйел теңдігі»

    «Айқап» журналының бірінші нөмірін Ыбырай Алтынсарин өлеңімен ашқан болатын. Ыбырай Алтынсариннің еңбектері Қазан төңкерісіне дейін үш рет жеке кітап болып басылса, кеңестік дәуірде ондаған жеке кітаптар, жинақтар болып, антологиялар мен хрестоматияларға, оқулықтарға енді. Ыбырай Алтынсарин – мектептер жанынан физика, химия кабинеттерін ашып, дала балаларын алғаш рет барометр, микроскоп, электромагнит, телеграфтың жұмыс істейтін модельдерімен, ғажайып шам, әртүрлі коллекцияларымен таныстырған ағартушы ғалым» С.Ешімханов. «Ұстаздан ұлағат, ұлыдан өнеге»

 Пікір авторы:

• Қабдолов «Менің Әуезовым»

• Тахауи Аханов «Кең арна»

• С.Ешімханов. «Ұстаздан ұлағат, ұлыдан өнеге»

• Т.Шойынбаев

  «Бұл отыз үйді кедейді қалайынша етсем байытып, халық қатарына қосамын» , - деген ойда жүрген кім:

• Фатима

• Сейітқұлдың ағасы

• Сейітқұл

• Орманбай