Қазақ тілі 7-сынып. Есімше,көсемше,тұйық етістік

Бірде есім сөздердің, бірде етістіктің қызметін атқаратын етістіктің түрін табыңыз:

• Есімше

• Одағай

• Үстеу

• Есімдік

Есімдерше түрленіп (септеліп, тәуелденіп, көптеліп), есім қызметін атқаратын етістіктің түрі:

Мысалы: Білгенге мержан, Білмеске арзан

• Одағай

• Есімдік

• Есімше

• Еліктеу сөз

Ненің жұрнақтары екенін табыңыз:

1. -ған, -ген, -қан, -кен. Мысалы: оқыған, білген, айтқан, түскен. 2. -ар, -ер, -р, (болымсыз етістік жұрнағынан соң) -с. Мысалы: айтар, көрер, санар, білмес. 3. -атын, -етін, -йтын, -йтін. Мысалы: баратын, келетін, тыңдайтын, сөйлейтін. 4. -мақ, -мек, -бақ, -бек, -пақ, -пек. Мысалы: болмақ, білмек, жазбақ, сезбек, қашпақ

• Көсемше

• Есімше

• Еліктеу сөз

• Одағай

Бірде үстеудің, бірде етістіктің қызметін атқаратын етістіктің түрі:

• Есімше

• Көсемше

• Еліктеу сөз

• Бейнелеуіш сөз

Етістіктің қандай түрі іс-әрекеттің жай-күйін білдіріп, үстеудің қызметін атқарады?

• Одағай

• Еліктеу сөз

• Көсемше

• Есімше

Етістіктің қандай түрі жіктеліп немесе көмекші етістікпен тіркесіп, қимылды білдіріп, етістік қызметін атқарады?

• Одағай

• Еліктеу сөз

• Көсемше

• Есімше

Етістіктің қандай түрі екенін табыңыз:

1. -а, -е, -й. Мысалы: Олар айтады, көреді, тыңдайды. 2. -ып, -іп, -п. Мысалы: Жайлауға барыпты, табиғатты тамашалапты. 3. -ғалы, -гелі, -қалы, -келі. Мысалы: Үлкендер бізге осыныны айтқалы жүр.

• Бейнелеуіш сөз

• Еліктеуіш сөз

• Көсемше

• Есімше

Етістікке (кимыл-әрекетті білдіретін сөзге) -у жұрнағы жалғанғанда, сол сөз қимыл-әрекеттің атауын білдіреді. Мұндай сөздерді не деп атайды?

• Еліктеу сөз

• Тұйық етістік

• Есімше

• Көсемше

Қандай етістік мағынасы жағынан зат есімдерге жақын болады? Және зат есімдер зат атауын білдірсе, ал ол етістік қимыл атауын білдіреді.

Мысалы: баруларына (болады), өсудің (нәтижесі), асығуға (болмайды), асықтыруды (қой), табысумен (аяқталды), сезуге (болады), (менің) айтуым

• Еліктеу сөз

• Тұйық етістік

• Есімше

• Көсемше

Қандай етістік қимыл атауы қалпында жұмсалып, керек, тиіс, керек емес сөздерімен тіркесіп, іс-әрекеттің міндетті түрде орындалуын я орындалмауын талап ету қызметінде жұмсалады?

Мысалы: Ендігі міндет – аянбай еңбек ету, еңбек өнімін арттыру, қоғамның өндірістік күшін дамыту. Менің айтуым керек. Сенің айтуың керек. Оның айтуы керек

• Есімдік

• Көсемше

• Тұйық етістік

• Есімше