GEGURITAN XI

Geguritan asale saka tembung “gurit” kang ateges …utawa tulisan kang awujud tatahan.

• karya

• tembang

• nyanyian

• kidung

• lagu

Geguritan iku kanggo gampange diarani uga

• kakawin Jawa kuna

• kidung Jawa pertengahan

• tembang macapat

• tembang campursari

• puisi Jawa modern/gagrag anyar

Sing mbedakake geguritan lan tembang dijelasake kaya ing ngisor iki, yaiku

• Geguritan cacahe wanda lan cacahe gatra ana tata aturane.

• Geguritan iku olehe maca kudu ditembangake/dilagokake.

• Geguritan iku ora kaiket guru gatra, guru wilangan lan guru lagu.

• Tembang macapat iku ora nduweni guru gatra, guru wilangan, guru lagu.

• Tembang iku nggunakake purwakanthi guru swara ab/ab.

Kalebu ing struktur batin geguritan yaiku

• tema lan amanat

• diksi lan tipografi

• enjambemen lan lelewaning basa

• purwakanthi lan wirasa

• panyitra lan diksi

//singidan dhedhemitan/ samun kang dadi/ patuladhane kuthung//

Tembung-tembung kang kalebu purwakanthi guru sastra yaiku...

• singidan – samun – dadi – kuthung

• singidan – dhedhemitan – dadi – patuladhane

• singidan – kang – patuladhane – kuthung

• dhedhemitan – kang – dadi – kuthung

• dhedhemitan – samun – dadi – kuthung

//gemricik swaramu ing wayah esuk/ agawe tentrem ning ati/ kricik-kricik kaya tatanan tembang kang endah//

Kutipan geguritan ing dhuwur nggunakake panyitra...

• pandeleng

• pangganda

• pangrungu

• pangrasa

• panindak

//umpama Hongkong kuwi mung lor kali/ wis wingi-wingi/ dakparani//

Purwakanthi kang digunakake yaiku purwakanthi guru

• swara i

• sastra t

• basa/lumaksita kali

• swara um

• sastra g

Tujuwan maca endah geguritan yaiku

• nemokake struktur batin geguritan

• nemokake struktur batin geguritan

• supaya sing mirsani padha nggumun lan eram marang sing maca

• bisa menehi tandha andhegan, nata napas, lan pangucapan

• sing nyemak, mirsani dadi ngerti isi, piweling lan kaendahan geguritan

Maca endah geguritan iku kudu

• banter swarane tanpa ana sing bisa ngalahake

• cepet lan cetha supaya ora ngentekake wektu

• sopan, yen perlu disalini dadi basa krama dhisik

• diwaca lan diapalake geguritane, banjur ditembangake

• didhasarake wewatakan, tatakrama, sopan-santun lan njawani

Alon-bantere swara, selaras-seimbange swara, nganti dadi kaya wirama kang endah, iku diarani

• diksi

• tempo

• dinamika

• artikulasi

• modulasi