Қазақ тілі 7-сынып.Рай түрлері

   Сөйлеушінің сөзі арқылы қимылдың болмысқа, шындыққа қатысын білдіретін етістік формалары не деп аталады?

• Рай

• Есімдік

• Етістік

• Тұйық етістік

Қимылдың болу-болмауының үш шаққа да қатысты екенін көрсететін етістіктің формасы:

• Бұйрық рай

• Қалау рай

• Ашық рай

• Шартты рай

Ашық райды табыңыз:

• Мен барайын. Сен бар. Сендер барыңдар. Ол (олар) барсын.

• білгім келеді, барса игі еді, көрсем екен, жеткізгейсің, т.б.

• Жел соғады. Жел соқты. Жел соғып тұр.

• Жақсы оқысаң, кейін пайдасын көресің. Ертерек келсем, уақыт ұтамын.

Іс-әрекеттің болу-болмау, іске асу-аспау мүмкіндігінің шартын көрсететін рай түрі:

• Бұйрық рай

• Қалау рай

• Шартты рай

• Ашық рай

Етістікке -са, -се жұрнағы жалғану арқылы жасалатын рай түрі:

• Шартты рай

• Ашық рай

• Қалау рай

• Бұйрық рай

Шартты райды табыңыз:

• Мен барайын. Сен бар. Сендер барыңдар. Ол (олар) барсын.

• Жел соғады. Жел соқты. Жел соғып тұр.

• Жақсы оқысаң, кейін пайдасын көресің. Ертерек келсем, уақыт ұтамын.

• білгім келеді, барса игі еді, көрсем екен, жеткізгейсің, т.б.

Адамның ниеті, ықыласы, ынтасына қатысты ақпаратты білдіретін рай түрі:

• Шартты рай

• Қалау рай

• Бұйрық рай

• Ашық рай

Қай рай түрінің жасалу жолы екенін табыңыз:

1) -ғы, -гі, -қы, -кі жұрнағы мен тәуелдік жалғауы жалғануы және кел көмекші етістігінің тіркесуі арқылы;

2) -ғай, -гей жұрнағы, оған жіктік жалғауы жалғану арқылы;

3) -са, -се жұрнағы жалғанып, одан кейін игі сөзі мен еді көмекші етістігінің тіркесуі арқылы жасалады.

• Ашық рай

• Шартты рай

• Қалау рай

• Бұйрық рай

Қалау райды табыңыз:

• Барлық жауап дұрыс

• білгім келеді, барса игі еді, көрсем екен, жеткізгейсің, т.б.

• Жақсы оқысаң, кейін пайдасын көресің. Ертерек келсем, уақыт ұтамын.

• Мен барайын. Сен бар. Сендер барыңдар. Ол (олар) барсын.

Іс-әрекетке қозғау салып, оның міндетті түрде орындалуын талап ететін рай түрі:

• Ашық рай

• Бұйрық рай

• Қалау рай

• Шартты рай