UH Unggah-Ungguh Basa

Unggah-ungguh basa yaiku…

• Piranti kanggo kicara

• Ngoko, ngoko lugu, krama lan krama inggil

• Trap-trapane basa sing ngemu surasa pakurmatan

• Undhakane basa sing jinise ngoko la krama

• Basa padinan

Basa krama ora kena kanggo dhewe amarga….

• Ngurmati mitra wicara

• Ngisin-ngisinke mitra wicara

• Mbasakake uwong liya

• Mbasakake awake dhewe

• Ngurmati awake dhewe

Basa ngoko nggambarake sesambungan olehe kekancan….

• Raket

• Adoh

• Sedhengan

• Adoh banget

• Rada adoh

Mas Rudi (nyampingi) adhiku. Tembung sing kacithak kandhel kuwi supaya trep diowahi dadi…

• Nyedhaki

• Nglambeni

• Njariki

• Ngathoki

• Nyepaki

Manawa Raja dhawuh karo Patih sing umure luwih tuwa lumrahe nganggo basa…

• Ngoko lugu

• Ngoko alus

• Ngoko inggil

• Ngoko madya

• Ngoko kasar

Panganggone unggah-ungguh basa adhedhasar saka…

• Sesambungan sing raket

• Patrap santun pamicara lan mitra wicara

• Pamicara lan panutur

• Sesambungan sing ora pati raket

• Uwong sing ora kenal

Unggah-ungguh basa ragam ngoko lumrahe kanggo….

• Uwong enom ngurmati sing luwih tuwa

• Uwong tuwa ngurmati uwong sing luwih enom

• Uwong wanuh sapadha-padha

• Uwong ora wanuh sapadha-padha

• Uwong sing lagi wae ditemoni

Bapak: "Ayo wing wengi, padha turu sesuk mangkat esuk!" Anak: "….."

• Iya Pak

• Ora Pak

• Inggih Pak

• Boten Pak

• Siap Pak

Kancaku mau (ngendika) Manawa garapane bisa dikumpulkake ana ing kantor guru. Tembung njero kurung supaya trep unggah-ungguhe diganti…

• Ngomong

• Sanjang

• Matur

• Ngandhani

• Ngaturi uninga

Badhe ngaturi pirsa menawi benjing wonten kempalan RT. Yen diowahi ngoko lugu yaiku…

• Ajeng ngaturi pirsa menawa benjing wonten kempalan RT

• Ajeng menehi pirsa manawa benjing ana kempalan RT

• Arep menehi ngerti manawa benjing ana kempalan RT

• Arep menehi ngerti manawa sesuk ana kumpulan RT

• Arep wenehi ngerti manawa suk ana kumpulan RT