Unggah-Ungguh Basa

Undha usuk basa ngoko karepang dadi 2 yaiku …

• Ngoko lugu lan ngoko madya

• Ngoko lugu lan ngoko alus

• Ngoko lugu lan ngoko dhasar

• Ngoko alus lan ngoko inggil

• Krama lan ngoko

Panggonane basa ngoko lugu digunakake kanggo ….

• Wong enom marang wong tuwa

• Wong tuwa marang wong enom

• Andhahahn marang ndhuwurane

• Wong sing lagi kenal

• Wong tuwa marang anake

Bu Broto ngutus aku supaya aku ora telat maneh. Ukara kasebut nudhuhake unda usuk basa ....

• Ngoko lugu

• Krama alus

• Krama lugu

• Ngoko alus

• Krama

“Kepareng matur pak Jamal, bilih kula sowan mriki sepisan badhe silaturahmi, kaping kalihipun kula dipun utus Pak Slamet bilih panjenengan dipunaturi rawuh wonten dalemipun pak Slamet. Ukara kasebut diarani …

• Salam pambuka

• Nyuwun pangapunten

• Atur panuwun

• Mbabar pikajengan

• Uluk salam

Unggah-ungguh basa kaperang dadi 3 yaiku …

• Unggah-ungguh imbal-imbalan, unggah-ungguh merdhayoh, lan unggah-ungguh sesorah

• Unggah-ungguh nyuwun, unggah-ungguh pangajak, unggah-ungguh panuwun

• Unggah-ungguh atur, unggah-ungguh nyuwun, unggah-ungguh imbal-imbalan

• Unggah-ungguh atur, unggah-ungguh nyuwun, unggah-ungguh palilah

• Unggah-ungguh atur, unggah-ungguh nyuwun, unggah-ungguh belasungkawa

“Ora apa-apa dhik, iki mau ya lagi lungguhan wae kok”. Ukara kasebut nuduhake undha usuk basa …

• Ngoko Lugu

• Ngoko Alus

• Krama Lugu

• Krama Inggil

Pak RT nembe kemawon … saking Surabaya. Tembung kang trep kanggo njangkepi ukara kasebut yaiku....

• Bali

• Kondur

• Mulih

• Teka

• Tindak

Bapak nembe kemawon...kula mboten wantun nggigah. Tembung kang trep kanggo njangkepi ukara kasebut yaiku ...

• Turu

• Tilem

• Sare

• Istirahat

• Wungu

Nalika ibu ... bakso, mas Ali ngunjuk kopi. Tembung kang trep kanggo njangkepi ukara kasebut yaiku ...

• Nedha

• Mangan

• Dhahar

•   Maem

• Pundhut

Kula sampun .... menawi mboten saged ndherek. Tembung kang trep kanggo jangkepi ukara kasebut yaiku .....

• Ngendika

• Matur

• Ngomong

• Ngucap

• Dawuh