информатика

- әрбір шешілетін міндеттер типі үшін процессордың, жадтың, бейнекартаның, ақпарат алмасу шинасының ең аз уақыт үзілісінен аттап өтетін деректерді барынша тез өңдеу мүмкіндігі.

• Процессор

• Теңгерілген конфигурациясы

• Аналық тақша

• Теңгерілмеген конфигурациясы

– орталық процессор, жедел жад микросхемалары, дыбыстық және бейнекарталар сияқты компьютердің ішкі құрылғылары орналастырылған негізгі мөрлі тақша. Кейде бас немесе жүйелік тақша деп те аталады. Аналық тақша мыс өткізгіштер – жолдар желісімен қапталған.  Аналық тақша өлшемі BIOS, процессор типі, чипсет типі, желілік шина жиілігі, кэш-жад өлшемі, жедел жад типі, контроллер, қатқыл дискінің типі т.б. параметрлермен сипатталады.

• Теңгерілген конфигурациясы

• Аналық тақша

• Процессор

• Теңгерілмеген конфигурациясы

- компьютер басты бөлігі компьютер миы.) көптеген жартылай өткізгішті элементтерден тұратын, компьютерде барлық есептеу мен ақпарат өңдеу жұмыстарын жүргізетін электронды микросхема. Жартылай өткізгіш кристалл өте таза кремнийден жасалады. Оны жасауда вакуумдық бүрку, қоспаларды иондық түрде енгізу, фотолитография т.б. жоғары сапалы технологиялар қолданылады. Бір кристалда жүз мыңнан астам өзара байланысқан электрондық молекулалар орналасып, күрделі ақпаратты түрлендіру жұмыстарын орындайды.

• Аналық тақша

• Қоректендіру блогы 

• Шина

• Процессор

- кернеуі, жиілігі, қуаты белгілі электр энергиясымен компьютерді жасақтайтын құрылғы. Әдетте компьютерлер 5 немесе 12 Вольттық төменгі кернеуді пайдаланады.

• Теңгерілген конфигурациясы

• Шина

• Процессор

• Қоректендіру блогы 

- компьютер құрылғылары арасындағы электрлік сигналдарды, сандық ақпаратты таратуды басқаратын әрі олар арқылы деректер тасымалдауды жүзеге асыратын жалғастыру арналары.

• Шина

• Чипсет

• Сопроцессор

• Слот кеңейтілімі

– ұқсас міндет атқаратын микросхемалар жиынтығы. Орталық процессордың шалғай құрылғылармен деректер алмастыру жұмысын жасақтайтын, аналық тақшада орналасқан микросхемалар жиынтығы чипсет деп аталады.

• Шина

• Чипсет

• Процессор

• Қоректендіру блогы 

- негізгі процессордың қызметтік мүмкіндігін толықтыратын амандандырылған арнайы процессор. Ол қалқымалы үтірі бар сандарды өңдеуге арналған қосымша процессор элементі. Сопроцессордың өз программасы болмайды, ол негізгі процессордың командалар жүйесі мен регистрлерін кеңейтіп, сонымен бірігіп жұмыс атқарады. Ол жүйені басқармайды, тек орталық процессордан команда күтеді. Арифметикалық операциялардың орындалу уақытын 80% немесе одан да қысқартуға мүмкіндік береді. Бейнесхемалық кескіндерді өңдеу де жылдамдайды.

• Сопроцессор

• Чипсет

• Шина

• Қоректендіру блогы 

- компьютердің аналық тақшасындағы кеңейтілімнің алып-қосу ойығы.
• AGP – бейнекарта.
• AMR – модем, дыбыс картасы.
• CNR – модем, желі картасы, дыбыс картасы.
• EISA – SCSI, желі картасы, бейнекарта.
• ISA – желі картасы, дыбыс картасы, бейнекарта.
• PCI – желі картасы, дыбыс картасы, бейнекарта.
• SCSI, PCIe – бейнекарта, желі картасы, дыбыс карталары т.б.

• Слот кеңейтілімі

• Сопроцессор

• Бейнекарта

• Чипсет

- GPU – кескіндерді сақтау үшін ғана пайдаланылатын меншікті жедел жады бар құрылғы. «Тұрғылықты жері» бойынша бұл жад көбінесе бейнежад (Video RAM немесе VRAM) деп аталады. Бейнежад көлемі неғұрлым үлкен болса, компьютер кескіндер мен бейнероликтерді соғұрлым сапалы көрсетеді. Бейнежад бейнемонтаждағанда рендеринг қызметін атқарады

• Слот кеңейтілімі

• Бейнекарта

• Сопроцессор

• Чипсет

- компьютерге жоғары сапалы дыбыс шығаруға әрі жазуға мүмкіндік береді. ______________ұсынатын дыбыспен жұмыс істеудің кеңейтілген мүмкіндіктері компьютерлік ойындарда, басқа да   заманауи  программаларда қолданылады. 

• Желілік тақша 

• Дыбыстық тақша

• Бейнекарта

• Слот кеңейтілімі