tanzimat

Tanzimat edebiyatıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

• Makale, fıkra, deneme gibi Batıdan alınmış yazı türleri bu dönemde gazeteler aracılığıyla edebiyatımıza girmiştir.

• Yeni nazım şekilleriyle birlikte divan edebiyatı nazım şekilleri de kullanılmıştır.

• Ahmet Mithat, Şemsettin Sami bu dönemin romancılarındandır.

• Bu dönemde çıkan resmi gazeteler, Tercümân-ı Ahvâl ve Tasvîr-i Efkâr’dır.

• D) Vatan, millet, adalet, hürriyet gibi kavramlar bu dönemde kullanılmaya başlanmıştır.

(I) Ziya Paşa, (II) tiyatroda (III) “eğlence” ile “sosyal fayda”yı birleştirip tiyatroyu (IV) “faydalı bir eğlence” olarak nitelendirmiştir. Onun tiyatro hakkındaki düşüncelerini bazı makaleleri ile (V) Celâleddin Harzemşah Mukaddimesi’nden öğrenmek mümkündür. 
Bu cümledeki altı çizili sözlerden hangisinde bilgi yanlışı vardır? (2006)

• I

• II

• III

• IV

• V

Şinasi’nin, edebiyatımızda gerçekleştirdikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

• Halk için roman yazma hareketini başlatmıştır.

• Dilde sadeleşme hareketine öncülük etmiştir.

• La Fontaine'den çeviriler yapmıştır.

• İlk özel gazeteyi çıkarmıştır.

• İlk tiyatro yapıtını yazmıştır.

Onun için, edebiyat bir araçtır. Halkın kültürel düzeyini yükseltmek için, halkın anlayabileceği bir dille yazdıklarını biçimlendirir. Nitekim romanlarındaki öğreticiliğin özünde böyle bir kaygı vardır. Ayrıca romanlarında özellikle ahlak, toplumsal adalet kavramlarına ağırlık verir. 
Bu parçada sözü edilen Tanzimat Dönemi sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

• Şinasi

• Ahmet Mithat Efendi

• Abdülhak Hamit Tarhan

• Muallim Naci

• Recaizade Mahmut Ekrem

Ziya Paşa’nın Avrupa dönüşü yayımladığı eser, Tanzimat yazarlarının hiç değilse yeni edebiyat kökleşene kadar unutturmaya çalıştıkları divan şiirini tekrar diriltebilir düşüncesiyle Namık Kemal tarafından amansızca tenkit edildi. Eser çıktığı zaman Magosa’da sürgünde bulunan Namık Kemal, edebiyatta yenilik yapma yolunda arkadaşı olan Ziya Paşa’nın, böyle birdenbire güçlükle yapılanları da yıkabilecek bir eser çıkarmasına haklı olarak içerledi. Ama bu öfkesini, asabi bir yazı şeklinde değil, eserin yanlışlarını bir bir göstererek sağlam, inandırıcı, mantığa dayanan güçlü bir eleştiri halinde ortaya koydu.
Bu parçada Ziya Paşa’nın sözü edilen eseri aşağıdakilerden hangisidir?

• Şiir ve İnşa

• Zafername

• Terkibibent

• Harabat

• Rüya

Ben “edebî” sayılabilecek hiçbir eser yazmadım. Çünkü benim eserlerimin çoğunu yazdığım sıralarda edebiyattan anlamayanlar, toplumumuzun büyük çoğunluğunu teşkil ediyordu. Benim emelim de fazlaca eser vererek çoğunluğa hitap etmek, onları aydınlatıp dertlerine tercüman olmaya çalışmaktı. Zaten edebiyat yapmaya ne vaktim ne de kalemim müsaitti. Bence o dönemde “edebî” eser vermek, karnını doyuramamış bir kimseye meyve ikram etmek kadar garip bir hareketti.

Aşağıdakilerden hangisinin edebiyat anlayışı, bu parçadaki yazarla örtüşür?

• Sami Paşazâde Sezai

• Ahmet Mithat Efendi

• Mehmet Rauf

• Halit Ziya Uşaklıgil

• Abdülhak Hamit Tarhan 

Türk tiyatrosunun gelişimine önemli katkısı bulunan, tiyatro kurup bazı oyunlarda rol alan ----; başta Cimri olmak üzere Molière’in hemen hemen bütün eserlerini Türkçeye aktarmıştır. Tanzimat Dönemi’nin önemli kültür adamlarından biri olan yazar, kendine has yöntemlerle tiyatro çevirileri ve uyarlamaları yapmıştır. 
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? 

• Recaizade Mahmut Ekrem 

• Ahmet Mithat Efendi

• Namık Kemal 

• Ahmet Vefik Paşa 

• Direktör Ali Bey 

Tercüman-ı Ahvâl’in birinci sayısındaki “Mukaddime”sinde; gazetenin sosyal ve edebî hayatta ne denli gerekli olduğunu vurgulamıştır. Bununla birlikte halka seslenme ve ona ulaşma yolunda önemli bir vasıta olarak gördüğü gazetenin halkın anlayabileceği bir dile sahip olması gerektiğini savunmuştur.

Bu parçada söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

• Şinasi

• Ahmet Mithat Efendi

• Ziya Paşa

• Namık Kemal

• Şemsettin Sami

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat romanının özelliklerinden biri değildir?

• Yazarlar, eserlere kişiliklerini yansıtmışlardır.

• Olayların akışında rastlantılara sıkça yer verilmiştir.

• İşlenen konular gerçeklere uygundur.

• Genellikle romanlar, masallar gibi biter.

• Romanlarının kurgusu ve tekniği güçlüdür.

Aşağıdaki eserlerden hangileri başka eserlere tepki olarak yazılmıştır?

• Tahrib-i Harabat, Demdeme

• Takip, Zafername

• Şikayetname, Zemzeme

• Harabat, Zemzeme

• Talim-i Edebiyat, Tahrib-i Harabat