Қазақ тілі 3

Матасу байланысындағы сөз тіркестер қатары:

• Марат оқушы

• Қуаныш жасы, баланың ісі.

• Айгүл мектепте оқиды        

Бірыңғай мүшелі жай сөйлем:

• Қазақ қыздары инабатты

• Қазақ қыздары  салт-дәстүрді жақсы біледі

• Қазақ қыздары  кәмшат бөрік, үкілі тақия, шашақты қасаба секілді сәнді баскиімдерді киген.

Диаграммада берілген сөйлемдердің ортақ белгісі: Бұйрықты сөйлем, Хабарлы сөйлем

• сөйлемнің тұрлаусыз мүшесі

• Сөйлемнің айтылу мақсатына қарай түрлері.

• Сөйлемнің тұрлаулы мүшесі

Сөйлем мүшелерінің реттілігі: Кенет ашаң жүзді Нұрғайша Тінәліқызы қарқылдап күліп жіберді.

• Пысықтауыш, анықтауыш, бастауыш, пысықтауыш, баяндауыш.

• Пысықтауыш, хабарлы, бастауыш, лепті, баяндауыш.

• Пысықтауыш, баяндауыш, бастауыш, пысықтауыш, толықтауыш.

Берілген сөйлемге тән нұсқа: Емтиханға дайындалуым керек.

• Жақсыз, жайылма.

• Жақты, жалаң.

• Атаулы, жақсыз

Сөйлемдегі тұрлаулы мүшелер: Жеңгелері ұл баланы сол мезеттен бастап Шашты атап кетті.

• Жеңгелері атап кетті.

• Шашты атап кетті

• Ұл баланы сол мезетте

Анықтауышы жалқы есімнен болған сөйлем:

• Жеті жарғы» Әз-Тәукенің заңы екенін білеміз.

• Сендерге мен не жаздым?

• Алақай, алма ағашы гүлдепті!

Бұйрықты сөйлемнің жасалу жолы

• Баяндауышы қалау рай арқылы жасалады.

• Бастауышы ашық райдан жасалады

• Бастауышы бұйрық рай

Бұйрықты сөйлем 

• қасыма отыршы

• мектепке келді

• оқушылар барды

Толымсыз сөйлем

• Қорқыт атасын көрді.

• Қорқыт бата берді

• Қорқыттың күйі